Sử dụng ICQs để kiểm tra mức độ hiểu hướng dẫn của học sinh

Vấn đề đặt ra

Ví dụ, sau khi phổ biến các hoạt động nói theo nhóm 03 người trong đó học sinh phải lần lượt thay nhau đặt câu hỏi, và phải sử dụng hoàn toàn tiếng Anh, giáo viên nhận thấy học sinh của mình chỉ sử dụng tiếng Việt, và chỉ có một người đặt câu hỏi. Trong tình huống này, có thể nhận thấy rõ ràng rằng các học sinh đã chưa thực hiện đúng yêu cầu mà giáo viên đưa ra khi thực hiện hoạt động.

Để tránh rơi vào tình huống này ở những lần tiếp theo, giáo viên nên sử dụng bộ câu hỏi kiểm tra mức độ hiểu biết của người học về sự hướng dẫn, hay còn được gọi là Instruction Checking Questions.

Khái niệm về ICQs

Có thể nói rằng để tạo ra các câu hỏi ICQs hiệu quả, trước hết giáo viên cần truyền tải được sự hướng dẫn một cách hiệu quả. Các hướng dẫn này cần ngắn gọn, chia theo cụm (chunks), không được có từ ngữ thừa (v.d. Tôi muốn bạn …) [2]. Ví dụ, thay vì nói ‘I want you to read the text quickly. You should try to find the general meaning of the text. Then, you should choose the most suitable option. (Tôi muốn bạn đọc nhanh đoạn văn này. Bạn nên cố gắng tìm ra ý nghĩa chính của văn bản.)” thì hãy nói ‘Read the text quickly. Find the general meaning of the text. Choose the most suitable option. (Đọc nhanh đoạn văn. Tìm ý nghĩa chính của đoạn văn. Chọn phương án phù hợp nhất.) ’ Giáo viên cần tránh thêm các cụm dư thừa như ‘I want you/ you should try to/ then, you shoud’ để đảm bảo sự hướng dẫn của mình ngắn gọn, rõ ràng, và lời hướng dẫn được chi ra làm các chunks (khối thông tin). Nếu hướng dẫn chứa những từ ngữ không cần thiết như trên thì chúng sẽ trở nên dài đến mức không cần thiết. Độ dài này có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe hiểu của người học, đặc biệt là đối tượng người học ở cấp độ bắt đầu khi họ có thể chỉ nghe những từ ngữ thừa mà quên đi thông tin chính

Từ các thông tin trong hướng dẫn, giáo viên có thể chuyển nó thành các câu hỏi ICQs.

Ví dụ: Hướng dẫn hoạt động đọc hiểu ý chính.

“ You are going to read a text about Technology. Read the text quickly. Choose the best title for the text. Work alone in 3 minutes. Do not need to understand every word.” (Bạn sẽ đọc một văn bản về Công nghệ. Hãy đọc nhanh văn bản. Chọn tiêu đề phù hợp nhất cho văn bản. Làm việc độc lập trong 3 phút. Bạn không cần phải hiểu hết từng từ.)

Trước khi học sinh tiến hành đọc bài đọc. Giáo viên cần đảm bảo rằng họ nắm được các thông tin quan trọng như (1) đọc nhanh, (2) khoanh tròn, (3) làm việc độc lập, (4) hoàn thành trong 3 phút, (5)không cần hiểu hết từ.

Từ đó, ta có thể triển khai các câu ICQs như:

• read quickly or slowly? (Bạn sẽ đọc nhanh hay chậm?)

• circle or cross? (Bạn sẽ đọc nhanh hay chậm?)

• work individually or in a pair? (Bạn sẽ làm việc cá nhân hay theo cặp?)

• read in 3 or 4 minutes? (Bạn sẽ đọc trong 3 hay 4 phút?)

• Do you need to understand every word? (Bạn có cần phải hiểu từng từ không?)

ICQs khác với CCQs ở mục đích. Cả 02 bộ câu hỏi này đều được dùng để kiểm tra mức độ hiểu của người học nhưng CCQs là các câu hỏi được dùng để kiểm mức độ hiểu của người học về nội dung bài học chẳng hạn như từ vựng, ngữ pháp, v.v [3].

Ba lưu ý khi thiết kế ICQs

Câu hỏi nên ngắn gọn

Một điểm quan trọng là các câu hỏi này cần ngắn gọn (concise) [4] . Nếu câu hỏi quá dài, học sinh có thể không hiểu câu hỏi. Từ đó, giáo viên không nhận được câu trả lời từ họ.  Do đó, tác giả đề xuất giáo viên chỉ nên chọn các từ vựng chứa nội dung chính và không cần sử dụng chủ ngữ như (you). Tương tự, câu nói nguyên văn cũng không cần thiết trong ngữ cảnh này.

Ví dụ:

• Nên: speak or write?

• Không nên: Will you talk and listen to your friends in a conversation or use your pencils to write information ?

Tập trung vào những thông tin trọng tâm hoặc dễ gây nhầm lẫn

Giáo viên thông thường thiết kế ICQs để kiểm tra các thông tin trọng yếu hoặc dễ gây nhầm lẫn trong hoạt động như:

• How: thực hiện hoạt động như thế nào (v.d đọc nhanh, đọc kỹ, di chuyển, v.v.)

• What: thực hiện cái gì (v.d. viết ý tưởng không phải dàn ý, nghe số không phải tên, v.v.)

• Who: thực hiện hoạt động với ai (v.d. một mình, nhóm 3 người, theo cặp, v.v.)

• How long: thời gian thực hiện hoạt động 

Dạng câu hỏi

Giáo viên nên thiết kế các câu hỏi này theo loại câu hỏi Yes/No hoặc lựa chọn vì nó giúp học sinh hiểu nhanh câu hỏi, và có thể trả lời dễ dàng.

Ví dụ:

• Will you have to use the vocabulary you have learned?

• Work in pairs or individually?

Phần thực hành

Trong phần hướng dẫn này, giáo viên chỉ hướng dẫn nhưng không sử dụng ICQs để kiểm tra xem học sinh đã nắm được yêu cầu chưa.

Ở phần hướng dẫn này, giáo viên mới chỉ kiểm tra thông tin về số lượng câu hỏi và yêu cầu ghi chú, nhưng lại bỏ sót việc xác nhận yêu cầu làm việc theo nhóm.

Trong bộ câu hỏi này, câu hỏi cuối cùng được diễn đạt dài hơn mức cần thiết, dễ khiến người nghe cảm thấy rối hoặc khó theo dõi.

Giáo viên đã đặt ra đầy đủ các câu hỏi để kiểm tra những thông tin quan trọng. Tuy vậy, trên thực tế, tuỳ vào bối cảnh lớp học, giáo viên vẫn có thể tinh giản số lượng câu hỏi trong bộ câu hỏi này.