Những con số tăng trưởng ấn tượng của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc có thể không minh bạch như vẻ bề ngoài. Thực tế đằng sau những báo cáo hào nhoáng này đang dấy lên nhiều nghi vấn: một số nhà sản xuất dường như đang thổi phồng doanh số bằng cách đăng ký bảo hiểm cho xe trước khi chúng thực sự được giao đến tay khách hàng.

Theo tiết lộ mới nhất từ Reuters, nhiều tập đoàn ô tô lớn tại Trung Quốc đã ghi nhận doanh thu ngay khi hoàn tất thủ tục bảo hiểm, bất chấp việc những chiếc xe này chưa thực sự đến tay người dùng. Chiến thuật này giúp các báo cáo tài chính trở nên ấn tượng hơn so với thực tế, tạo ảo tưởng về việc hoàn thành các chỉ tiêu kinh doanh.
Mới đây, các nguồn tin tiết lộ Neta và Zeekr đã đăng ký bảo hiểm cho hàng chục ngàn xe trước khi chúng được bán ra thị trường, giúp các hãng này sớm ghi nhận doanh thu theo quy định đăng ký xe của Trung Quốc. Cụ thể, Neta được cho là đã kê khai trước doanh số 64.719 xe từ đầu năm 2023 đến quý 1/2024, chiếm hơn 50% tổng lượng xe bán ra trong giai đoạn này.
Không chỉ riêng một vài công ty, phương thức này có lẽ đang được áp dụng rộng rãi. Reuters phân tích 97 đơn khiếu nại liên quan đến cách bán hàng gây tranh cãi, trong đó hơn chục trường hợp khách hàng xác nhận đại lý thừa nhận dùng chiêu thức này để đạt chỉ tiêu. Điều đáng nói là nhiều người mua chỉ phát hiện xe mới của mình đã được đăng ký bảo hiểm từ trước khi hoàn tất thủ tục mua bán.
Nhiều đại lý đối tác của các thương hiệu lớn như FAW Hongqi, SAIC Roewe, SAIC VW, Dongfeng Nissan, GAC Toyota, GAC Honda và SAIC GM đã thừa nhận với truyền thông rằng việc đăng ký bảo hiểm trước cho xe tồn kho là một thủ thuật phổ biến để hoàn thành chỉ tiêu doanh số.
Đáng chú ý, đại diện Honda khẳng định các đại lý GAC Honda bị nghiêm cấm thực hiện đăng ký bảo hiểm trước khi bán xe. FAW Hongqi cũng lên tiếng phủ nhận tham gia các hoạt động thiếu minh bạch. Trong khi đó, GM Trung Quốc nhấn mạnh báo cáo doanh số của họ chỉ tính những xe thực sự giao đến tay khách hàng.
Tại thị trường Trung Quốc, doanh số ô tô được đánh giá qua hai chỉ số chính: báo cáo từ nhà sản xuất gửi hiệp hội ngành (thể hiện lượng xe chuyển đến đại lý) và số liệu đăng ký bảo hiểm bắt buộc (phản ánh số xe thực tế đến tay người dùng).
Theo ghi nhận, thủ thuật này xuất hiện từ năm 2016 nhưng bùng nổ từ đầu 2023 khi cuộc chiến giá cả trên thị trường xe Trung Quốc trở nên khốc liệt. Các hãng như Li Auto được cho là thường xuyên công bố bảng xếp hạng doanh số hàng tuần trên mạng xã hội, dựa hoàn toàn vào số liệu đăng ký bảo hiểm để chứng minh thành tích kinh doanh.
CAAM (Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc) đã lên tiếng phản đối việc dùng số liệu bảo hiểm để công bố bảng xếp hạng doanh số, nhận định những con số này thiếu độ tin cậy và vô tình làm gia tăng tình trạng cạnh tranh không lành mạnh trong ngành.
