Biến động giá pin lithium và thách thức chi phí trong ngành xe điện

Chi phí nguyên liệu pin gia tăng mạnh mẽ cùng với nhu cầu toàn cầu bùng nổ đang gây áp lực lớn, khiến giá xe điện có thể sẽ tiếp tục tăng từ năm 2026.

Giá xe điện có thể sẽ tăng trở lại từ năm 2026.

Tại Trung Quốc, nơi sản xuất pin lithium lớn nhất thế giới, nhiều nhà cung cấp vật liệu pin đã thông báo điều chỉnh giá. Hunan Yuneng New Energy, một trong những nhà cung cấp vật liệu cực dương lithium-ion hàng đầu của Trung Quốc và là đối tác của CATL, BYD, thông báo sẽ tăng phí gia công sản phẩm lithium iron phosphate (LFP) thêm 3.000 nhân dân tệ mỗi tấn từ ngày 1/1/2026, chưa tính thuế.

Hành động của Hunan Yuneng không phải là trường hợp duy nhất. Trước đó, Dejia Energy, một nhà sản xuất pin lithium khác, đã thông báo tăng 15% giá bán các sản phẩm pin kể từ ngày 16/12/2025, lý giải do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng quá nhanh. Việc các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh giá phản ánh rõ ràng việc không còn khả năng “tự hấp thụ” chi phí trong chuỗi cung ứng pin.

Theo thông tin từ chuyên trang công nghệ OFweek, nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng tăng giá này bắt nguồn từ sự tăng mạnh của các nguyên liệu chủ chốt trong sản xuất pin lithium. Chỉ trong hai tháng, giá lithium hexafluorophosphate, chất dẫn điện quan trọng trong dung dịch điện phân của pin lithium-ion, đã tăng hơn 118%, từ 55.000 nhân dân tệ lên 120.000 nhân dân tệ mỗi tấn. Đây là một mức tăng hiếm thấy đối với nguyên liệu có vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu suất và giảm chi phí của pin.

Không dừng lại ở đó, giá lithium cobalt oxide, vật liệu cực dương chủ yếu trong pin sạc, cũng đã tăng hơn 150%, từ 140.000 nhân dân tệ mỗi tấn hồi đầu năm lên 350.000 nhân dân tệ vào tháng 11. Giá lithium carbonate cấp pin, nguyên liệu cơ bản cho nhiều loại pin hiện nay, cũng vượt qua 94.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tăng hơn 16% chỉ riêng trong tháng 11. Ước tính, với mỗi 10.000 nhân dân tệ tăng thêm mỗi tấn lithium carbonate, chi phí vật liệu cực dương LFP có thể tăng từ 2.300 đến 2.500 nhân dân tệ.

Trong bối cảnh này, pin LFP, vốn được coi là “xương sống” của thị trường xe điện phổ thông, cũng không còn duy trì được lợi thế chi phí như trước. Hiện tại, pin LFP chiếm tới 81,5% tổng công suất pin lắp đặt tại Trung Quốc và là lựa chọn chủ đạo cho các dòng xe điện giá phải chăng nhờ vào ưu điểm an toàn cao và chi phí thấp hơn so với pin chứa cobalt. Tuy nhiên, khi giá nguyên liệu đầu vào đồng loạt tăng, lợi thế chi phí này đang bị thu hẹp một cách đáng kể.

Nguồn cung pin có dấu hiệu bị thắt chặt cũng khiến nhiều hãng xe phải chủ động “giữ chỗ” với các nhà sản xuất pin để đảm bảo sản lượng, chấp nhận ký các hợp đồng dài hạn với mức giá cao hơn. Điều này tạo ra áp lực chi phí kép, vừa từ nguyên liệu, vừa từ cạnh tranh nguồn cung, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu pin tăng mạnh cùng làn sóng chuyển dịch năng lượng và điện hóa giao thông toàn cầu.

Ở một góc độ sâu hơn, làn sóng tăng giá vật liệu pin lithium phản ánh những điểm nghẽn mang tính cấu trúc trong chuỗi cung ứng.

Trong giai đoạn hiện tại, ngành xe điện đang dần lộ rõ sự phụ thuộc lớn vào một số nguyên liệu chiến lược và khu vực sản xuất tập trung, với Trung Quốc chi phối từ khai thác, tinh luyện cho đến sản xuất pin. Bất kỳ biến động nào về giá, chính sách hay cung - cầu tại thị trường này đều nhanh chóng ảnh hưởng toàn cầu.

Đối với các hãng xe, sự gia tăng chi phí pin đồng nghĩa với việc chiến lược “đốt tiền” để giảm giá và giành thị phần sẽ phải thay đổi. Biên lợi nhuận trong phân khúc xe điện phổ thông, vốn đã rất mỏng, nay càng chịu sức ép lớn hơn. Các doanh nghiệp đang đứng trước lựa chọn khó khăn: tăng giá bán, cắt giảm trang bị, hoặc chấp nhận lợi nhuận thấp trong một thời gian dài.

Tại thị trường, sự gia tăng chi phí pin có thể làm chậm quá trình phổ cập xe điện, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, nơi người tiêu dùng vẫn rất nhạy cảm với giá bán. Khi giá xe điện không còn giảm sâu như kỳ vọng, quá trình chuyển đổi từ xe động cơ đốt trong sang xe điện có thể sẽ diễn ra chậm hơn so với những kịch bản lạc quan trước đây.

Trong dài hạn, thách thức đối với ngành xe điện không chỉ là mở rộng công suất mà còn là đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, đẩy mạnh tái chế pin và phát triển các công nghệ pin thế hệ mới ít phụ thuộc vào lithium, cobalt hay các vật liệu đắt đỏ khác. Nếu không giải quyết được những vấn đề nền tảng này, “cơn sốt” xe điện có thể sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh, với giá bán và tốc độ tăng trưởng không còn dễ dàng như trước.

Cơn sóng giá pin lithium và bài toán chi phí của ngành xe điện