Chờ đón xe hybrid với ưu đãi thuế hấp dẫn

Ưu đãi thuế đối với xe hybrid sẽ giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng chi phí nhiên liệu mỗi năm, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu thô và hạn chế ô nhiễm môi trường.

Trong bối cảnh chuyển mình sang hướng bảo vệ môi trường, ngoài xe điện, thị trường xe hybrid ở Việt Nam đang nổi lên như một xu thế mới. Doanh số bán hàng tăng mạnh, nguồn cung phong phú với sự ra mắt của nhiều mẫu xe mới.

Theo báo cáo của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), xe hybrid đã đạt mức tăng trưởng vượt bậc, từ 546 xe vào năm 2020 lên 9.866 xe vào năm 2024. Con số này phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt trong thị trường ô tô Việt Nam từ các loại xe sử dụng động cơ đốt trong sang xe hybrid.

Hiện tại, thị trường Việt Nam đã có hơn 20 mẫu xe hybrid đa dạng, trải dài từ SUV, sedan đến MPV, với mức giá dao động từ hơn 500 triệu đến vài tỷ đồng. Các mẫu xe hybrid mới hiện nay đã khắc phục những nhược điểm của thế hệ trước. Nhờ áp dụng các công nghệ tiên tiến, các xe hybrid thế hệ mới đem lại hiệu quả năng lượng tối ưu bằng cách kết hợp động cơ đốt trong và động cơ điện một cách hợp lý. Bên cạnh đó, người tiêu dùng Việt Nam cũng đang ngày càng hiểu biết hơn về xe hybrid.

Ưu điểm của xe hybrid là sự kết hợp hoàn hảo giữa những lợi ích của xe sử dụng xăng, dầu và điện. Xe hybrid có thể vận hành êm ái ở tốc độ thấp, nhưng khi cần thiết vẫn có khả năng tăng tốc mạnh mẽ. Sự xuất hiện của động cơ điện và khả năng hoạt động độc lập với động cơ đốt trong trong một số tình huống đã giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải so với xe động cơ đốt trong truyền thống. Nghiên cứu từ Đại học Bách Khoa Hà Nội cho thấy, xe hybrid có thể tiết kiệm từ 30% đến 50% nhiên liệu so với xe động cơ đốt trong thông thường.

Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của xe điện, xe hybrid đang được xem là bước đệm quan trọng giúp người tiêu dùng dần thay đổi thói quen sử dụng ô tô, hướng đến việc giảm phát thải, bảo vệ môi trường và đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Mặc dù xe hybrid đã tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, nhưng so với tổng số ô tô bán ra (không tính xe điện) vào năm 2024, đạt 330.000 xe, thì gần 10.000 xe hybrid tiêu thụ vẫn chiếm tỷ lệ khá nhỏ.

Một trong những rào cản lớn nhất khiến ô tô hybrid chưa thể tiếp cận rộng rãi với người tiêu dùng là giá bán thường cao hơn so với phiên bản thuần xăng, dầu, do có thêm động cơ điện và bộ pin. Hiện tại, Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) của Việt Nam quy định: xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện hoặc năng lượng sinh học, trong đó tỷ trọng xăng không vượt quá 70% năng lượng sử dụng, sẽ được hưởng ưu đãi thuế suất TTĐB bằng 70% mức thuế dành cho xe cùng loại.

Với quy định này, chỉ những xe chạy xăng kết hợp với năng lượng điện (có sạc ngoài) như xe plug-in hybrid electric vehicle (PHEV) mới được hưởng ưu đãi thuế. Còn xe hybrid electric vehicle (HEV), với năng lượng điện chuyển hóa từ nhiên liệu xăng (không có sạc ngoài), sẽ không được hưởng ưu đãi thuế. Người mua xe HEV tại Việt Nam hiện phải chịu thuế TTĐB từ 35-150% tùy vào dung tích xi lanh và phải nộp lệ phí trước bạ từ 10%-12%, tương tự như xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống.

Tuy nhiên, Dự thảo sửa đổi Luật thuế TTĐB đang thu hút sự chú ý khi đề xuất áp dụng ưu đãi thuế cho xe hybrid, không phân biệt giữa HEV và PHEV, với mức thuế 70% so với xe xăng, dầu thông thường. Nếu được thông qua, đề xuất này sẽ là cú hích lớn cho sự phát triển của xe HEV tại Việt Nam. Việc giảm thuế TTĐB sẽ giúp giảm giá bán xe HEV, từ đó làm giảm mức lệ phí trước bạ, giúp người tiêu dùng tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng.

Theo VAMA, xe hybrid sản xuất trong giai đoạn 2026-2030 có thể giúp giảm hơn 2,6 triệu tấn khí CO2 phát thải, đồng thời tiết kiệm ngân sách để bù đắp lượng phát thải tương đương với 333 tỷ đồng tín chỉ carbon.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng xe hybrid nên được áp dụng mức ưu đãi thuế 50% so với xe xăng truyền thống. Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu cũng đồng tình với đề xuất giảm thuế 50% cho các dòng xe hybrid, không phân biệt kiểu dáng và cấu hình. “Theo tôi, cần có chính sách thuế đủ hấp dẫn để thay đổi hành vi tiêu dùng,” ông Hiếu chia sẻ.

Có nhiều quan điểm bày tỏ lo ngại về tương lai của xe hybrid tại Việt Nam, khi mục tiêu dài hạn là giảm phát thải ròng xuống 0 vào năm 2050, tức là 100% xe mới sản xuất sẽ không phát thải CO2. Điều này cho thấy xe điện mới là tương lai. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng xe hybrid vẫn đóng vai trò quan trọng hiện nay, song song với xe điện, trong việc thúc đẩy quá trình giảm phát thải ở Việt Nam, khi ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng.

Chờ đón xe hybrid với ưu đãi thuế