Không ồn ào như lốp xe, cũng không dễ nhận ra như dầu động cơ hay nước làm mát, nhưng bugi ô tô lại giữ vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động của động cơ. Tuy vậy, nhiều người sử dụng xe vẫn chưa hiểu rõ thời điểm cần kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế bộ phận này.
Bugi (spark plug) là chi tiết đảm nhiệm chức năng đánh lửa, tạo tia lửa điện để đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu xăng và không khí trong buồng đốt, giúp động cơ khởi động và vận hành. Về nguyên lý, quá trình cháy chỉ diễn ra khi hội đủ ba yếu tố: nhiên liệu, oxy và nhiệt – trong đó bugi đóng vai trò như “nguồn mồi lửa” tạo ra nhiệt ban đầu. Dù có kích thước nhỏ, bugi lại là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống động cơ xăng.
Theo khuyến cáo từ nhiều hãng sản xuất ô tô, sau khoảng 20.000 km người dùng nên kiểm tra và vệ sinh bugi định kỳ, và nên thay mới sau mỗi 50.000 km vận hành. Tuy nhiên, con số này có thể thay đổi tùy theo điều kiện sử dụng, loại bugi (đồng, platinum hay iridium) cũng như chất lượng nhiên liệu. Dù vậy, việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ vẫn là yêu cầu bắt buộc nếu muốn động cơ hoạt động ổn định, tiết kiệm nhiên liệu và duy trì tuổi thọ lâu dài.

Chu kỳ bảo dưỡng bugi ô tô: Vì sao nên thay đồng loạt thay vì từng chiếc. Ảnh: Internet
Một câu hỏi khiến nhiều chủ xe băn khoăn là: khi bugi gặp trục trặc hoặc đến hạn thay thế, nên thay từng chiếc hay thay toàn bộ? Thực tế, các trung tâm bảo dưỡng uy tín thường khuyến cáo thay đồng loạt. Theo kỹ thuật viên Nguyễn Quốc Đạt (TP.HCM), nếu chỉ thay một bugi hỏng sẽ làm mất cân bằng hệ thống đánh lửa, vì bugi mới có hiệu suất cao hơn rõ rệt so với các bugi cũ còn lại. Điều này dễ dẫn đến hiện tượng động cơ rung giật, xe bị hụt hơi, tăng tiêu hao nhiên liệu, thậm chí ảnh hưởng đến các bộ phận liên quan như bô-bin, ECU và dây cao áp.
Bên cạnh đó, hệ thống đánh lửa hiện đại được thiết kế để vận hành đồng bộ giữa các xi-lanh. Khi một bugi có tia lửa mạnh hơn, ECU sẽ buộc phải điều chỉnh không đồng đều giữa các xi-lanh, lâu dài có thể dẫn đến lỗi điện tử hoặc làm hư hại các linh kiện liên quan. Ngoài ra, nếu người dùng chỉ thay lẻ từng bugi khi hỏng, xe sẽ phải ghé xưởng nhiều lần, phát sinh thêm chi phí tháo lắp, kiểm tra và gây gián đoạn quá trình sử dụng.
Hiện nay, chi phí thay bugi dao động từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng mỗi chiếc tùy loại và từng dòng xe. Việc thay đồng bộ không chỉ giúp động cơ vận hành ổn định, đồng đều hơn mà còn tiết kiệm thời gian và chi phí bảo dưỡng về lâu dài. Đặc biệt với các xe dùng động cơ 4 hoặc 6 xi-lanh, số lượng bugi không nhiều nên tổng chi phí chênh lệch không lớn so với những rủi ro có thể xảy ra khi thay rời rạc từng chiếc.
Cuối cùng, trong quy trình chăm sóc bảo dưỡng ô tô, bugi tuy nhỏ nhưng lại không thể xem nhẹ. Bảo dưỡng và thay thế đúng thời điểm giúp xe vận hành bền bỉ hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn và đảm bảo an toàn khi sử dụng. Vì vậy, khi đến kỳ thay bugi, lời khuyên từ các kỹ thuật viên là nên thay toàn bộ – một khoản đầu tư nhỏ nhưng mang lại hiệu quả vận hành lớn.
Xem thêm: 4 yếu tố cần kiểm tra để bảo vệ ô tô sau những chuyến đi dài trong mùa nóng
