Chuyên gia phân tích nguyên nhân vì sao sạc xe điện qua đêm lại an toàn hơn nhiều người vẫn lo ngại

Theo kỹ sư Nguyễn Hoàng Minh, chuyên gia trong lĩnh vực điện - điện tử, quan niệm cho rằng sạc thiết bị qua đêm dễ gây quá nhiệt hoặc cháy nổ chỉ phù hợp với các thiết bị điện đời cũ, không còn đúng với hệ thống pin và công nghệ sạc thông minh trên xe điện hiện đại.

Ông cho biết phần lớn các mẫu xe điện hiện nay đều được phát triển theo triết lý “plug and forget”, tức là người dùng chỉ cần cắm sạc và gần như không phải can thiệp thêm trong suốt quá trình sạc.

“Người dùng thường nghĩ xe điện giống như một cục pin lớn đang nạp điện liên tục suốt đêm. Nhưng thực tế, toàn bộ quá trình sạc đều được kiểm soát bởi hệ thống quản lý pin thông minh BMS”, ông Minh giải thích.

Trên các mẫu xe điện hiện đại, mỗi bộ pin (pack pin) bao gồm hàng chục đến hàng trăm cell pin nhỏ. Hệ thống quản lý pin BMS sẽ theo dõi liên tục điện áp, dòng điện và nhiệt độ không chỉ của toàn bộ pack pin mà còn của từng cell riêng lẻ, giúp kiểm soát chính xác trạng thái pin trong suốt quá trình sạc.

Theo chuyên gia, cơ chế tự ngắt sạc trên xe điện chính là “lá chắn an toàn” giúp người dùng yên tâm hơn khi sử dụng. Chẳng hạn trên

điện, người dùng có thể thiết lập giới hạn dung lượng sạc ngay trên ứng dụng, ví dụ như dừng ở mức 80%. Khi đạt đến ngưỡng đã cài đặt, hệ thống sẽ tự động ngắt sạc. Đồng thời, BMS vẫn liên tục điều chỉnh dòng điện để ngăn chặn tình trạng quá áp, quá dòng hoặc quá nhiệt trong suốt quá trình nạp điện.

“Đây không đơn thuần là cơ chế ngắt điện, mà là một quá trình kiểm soát chủ động diễn ra theo thời gian thực”, ông Minh nhấn mạnh.

Với

Trên xe máy điện, cơ chế bảo vệ hoạt động tương tự các hệ thống hiện đại. Bộ sạc chính hãng có khả năng tự ngắt khi nhiệt độ cell pin chạm ngưỡng cảnh báo (thường khoảng 50°C), và chỉ sạc lại khi pin hạ xuống mức an toàn. Nhờ vậy, xe có thể sạc đầy qua đêm mà không cần người dùng theo dõi liên tục.

Theo giới chuyên môn, lý do pin xe điện ngày nay được đánh giá an toàn hơn nhiều người tưởng nằm ở chỗ mỗi bộ pin đều phải trải qua hàng loạt tiêu chuẩn kiểm định quốc tế rất nghiêm ngặt trước khi đưa vào sử dụng, nhằm đảm bảo tối đa an toàn cho người dùng.

Cụ thể, các mẫu xe điện VinFast hiện nay đều phải đạt nhiều chứng nhận an toàn quốc tế như ECE R100, UN38.3, AIS038 đối với ô tô điện và ECE R136 đối với xe máy điện.

Theo giới chuyên gia, đây là những bộ tiêu chuẩn cực kỳ nghiêm ngặt dành cho pin lithium-ion. PGS.TS Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội) dẫn chứng tiêu chuẩn ECE R100 đang áp dụng tại châu Âu. Theo đó, hệ thống pin phải trải qua thử nghiệm sốc nhiệt khắc nghiệt khi bị "hành" liên tục 6 giờ ở -60°C, sau đó 6 giờ ở +60°C, lặp lại 5 chu kỳ liên tiếp.

Tiêu chuẩn này còn yêu cầu pin phải kiểm tra khả năng chống cháy qua 4 giai đoạn khác nhau, từ gia nhiệt bên ngoài cho đến tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa. Bên cạnh đó là hàng loạt bài thử nghiêm ngặt khác như kiểm tra rung lắc, sốc cơ học, bảo vệ quá nhiệt, chống sạc và xả quá mức…

Trong khi đó, UN38.3 là tiêu chuẩn bắt buộc đối với việc vận chuyển pin lithium. Bộ pin phải vượt qua các bài thử như áp suất thấp, rung động cường độ cao, sốc cơ học, đoản mạch, va đập mạnh và thay đổi nhiệt độ liên tục.

Các chuyên gia khẳng định rằng với hệ thống tiêu chuẩn nghiêm ngặt dành cho pin xe điện, kết hợp cùng BMS thông minh, cơ chế tự ngắt sạc nhiều lớp và các quy chuẩn kiểm định quốc tế khắt khe, việc sạc xe điện qua đêm hiện nay là một thói quen phổ biến và hoàn toàn an toàn.

Không chỉ đảm bảo an toàn, việc sạc xe điện qua đêm còn được xem là giải pháp tối ưu cho pin và mang lại sự tiện lợi lớn cho người dùng hằng ngày. Nhờ thói quen sạc ban đêm, xe luôn sẵn sàng hoạt động vào mỗi buổi sáng mà không cần phụ thuộc vào các trạm sạc nhanh công cộng. Ở nhiều khu vực, giá điện ban đêm cũng thấp hơn ban ngày, giúp người dùng tiết kiệm thêm chi phí vận hành.

Chuyên gia lý giải vì sao sạc xe điện qua đêm an toàn hơn nhiều người nghĩ