Civic Type R, Golf và những chiếc xe thể thao tại Việt Nam: Mặc dù giá cả cao và thiếu không gian để thể hiện hết tiềm năng, nhưng vẫn là những mẫu xe xứng đáng được sở hữu.

Dù Civic Type R chỉ có 10 đơn hàng cuối cùng và Volkswagen Golf đang chuẩn bị ra mắt, nhưng những mẫu xe này không chú trọng vào việc bán hàng. Chúng thể hiện nỗ lực của các thương hiệu trong việc tái định vị giá trị của mình.

Dưới đây là nội dung của chương trình 'Trên Ghế 190' phát sóng vào ngày 30/10 trên HTV9.

Hôm nay, chúng ta sẽ thảo luận về một chủ đề mà nhiều người gọi là ‘thị trường ngách’ – xe chơi. Gần đây, anh có đăng bài về Honda Civic Type R, một mẫu xe mà hãng đã ngừng bán và chỉ nhận 10 đơn cuối cùng. Sắp tới, Volkswagen Golf sẽ gia nhập thị trường Việt Nam, thêm một mẫu xe chơi khác. Anh nhìn nhận như thế nào về xu hướng này?

Thị trường xe chơi tại Việt Nam thực sự thiếu những điều kiện lý tưởng để phát triển. Những chiếc xe này không chỉ cần không gian vận hành phù hợp mà còn đòi hỏi nền tảng văn hóa và kiến thức sử dụng xe cao cấp. Xe chơi không đơn giản là những mẫu xe đắt tiền hay bóng bẩy, mà là sản phẩm cần sự hiểu biết và chuẩn bị kỹ thuật. Vì vậy, thị trường này trở thành một ‘thị trường ngách’, dành riêng cho những người đam mê thực sự và có khả năng khai thác hết giá trị của chúng.

Đối với phần lớn người dùng, xe chơi vẫn là một biểu tượng – họ ngưỡng mộ và trầm trồ nhưng chỉ dừng lại ở mức ‘thần tượng’. Bên cạnh đó, tâm lý tiêu dùng ở Việt Nam thường đánh đồng xe chơi với xe sang, cho rằng bỏ ra vài tỷ thì phải mua BMW hay Mercedes, chứ không phải Civic Type R. Chính những quan niệm này khiến xe chơi gặp phải nhiều khó khăn. Nhiều mẫu xe từng nổi tiếng toàn cầu khi về Việt Nam đã thu hút sự chú ý vào lúc ra mắt, nhưng rồi lại nhanh chóng hạ nhiệt, để lại nỗi tiếc nuối cho những người yêu xe thực sự.

Như anh Linh đã chia sẻ, tôi tin rằng các hãng xe đều hiểu rõ vấn đề này. Vậy lý do họ vẫn cho ra mắt các mẫu xe – là để xây dựng thương hiệu hay còn mục đích nào khác nữa?

Tại Việt Nam, đúng như anh Việt đã đề cập, mục tiêu chính của các mẫu xe chơi là để nâng cao giá trị thương hiệu. Bởi thực tế, chúng ta có xe chơi nhưng lại thiếu không gian để trải nghiệm chúng.

Ở TP.HCM, trường đua Đại Nam chủ yếu dành cho xe máy. Tại Hà Nội, giấc mơ F1 cũng đã bị tạm hoãn. Do đó, người sử dụng gần như không có không gian để thử nghiệm xe, và xe chơi tại Việt Nam giống như 'ngựa bị nhốt chuồng' – hiếm khi được sử dụng, rất tiếc nuối.

Anh Linh, liệu anh có đồng tình với giả thuyết mà nhiều người đang nhắc đến – rằng khi các hãng muốn nhập mẫu xe A, họ cần phải cam kết nhập thêm mẫu xe B? Liệu các dòng xe chơi tại Việt Nam có phải rơi vào trường hợp này không?

Kịch bản này đôi khi xảy ra, nhưng thường chỉ đúng với các đại lý hơn là chính hãng. Vì để đưa một mẫu xe, đặc biệt là xe chơi, vào thị trường, hãng phải đầu tư rất nhiều vào đào tạo kỹ thuật, nhân lực sửa chữa, phụ tùng, và cả showroom riêng. Do đó, họ khó có thể làm 'một giải pháp tình huống' như vậy.

Với các đại lý nhỏ, việc nhập một số lượng lớn xe A và phải đi kèm một vài xe B là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, theo tôi, những mẫu xe như Civic Type R hay Golf R tại Việt Nam vẫn chủ yếu phục vụ cho mục đích xây dựng thương hiệu hơn là bán chạy.

Tôi tin rằng mỗi mẫu xe luôn có một đối tượng khách hàng riêng, dù phân khúc của chúng có nhỏ đến đâu. Vậy đối với mẫu Volkswagen Golf sắp ra mắt, anh đánh giá như thế nào về đối tượng khách hàng tiềm năng cho mẫu xe này?

Giống như Civic Type R, Golf R cũng là một mẫu xe với bề dày lịch sử trong cộng đồng yêu xe toàn cầu, nhưng lại gặp khó khăn về thị hiếu tại Việt Nam.

Nhiều người cho rằng Type R ngừng bán để nhường chỗ cho một mẫu Prelude thể thao hơn, nhưng thực tế Type R là một mẫu xe khác biệt hoàn toàn với Civic thường — chỉ chung tên gọi. Đây cũng là câu chuyện của nhiều mẫu xe Nhật và châu Âu khác: thị hiếu trong nước chưa đủ phát triển để đón nhận xe chơi đúng nghĩa.

Vì vậy, đối tượng khách hàng chính vẫn là những người đam mê, hiểu biết về xe; hoặc những người sưu tầm, có kỷ niệm với dòng xe này, họ mua về rồi có thể bán lại sau một thời gian. Một phần nhỏ còn lại là những người thực sự yêu thích việc lái xe, nhưng con số này không nhiều.

Vậy theo anh, liệu việc họ đầu tư rất nhiều vào một dòng xe mà ít người mua có thể xem là lãng phí không?

Thực tế, chi phí làm thương hiệu rất khó để đánh giá là lãng phí hay không. Lịch sử ngành ô tô đã chứng minh rằng: những hãng tham gia đua xe hay có những mẫu xe thể hiện được năng lực, phong cách luôn thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ người tiêu dùng. Tại Việt Nam, không ít người mua xe phổ thông và dán tem Type R, GR, AMG hay RS chỉ để thấy xe ‘chất’ hơn.

Chính việc mang những mẫu xe hiệu suất cao về nước, cho công chúng chiêm ngưỡng trực tiếp, đã là một cách truyền cảm hứng mạnh mẽ. Nhiều người trước đây chỉ hâm mộ qua màn ảnh, nhưng khi tiếp cận thực tế lại trở thành khách hàng tiềm năng hoặc tìm mua xe phổ thông với phong cách tương tự. Vì vậy, tôi cho rằng việc đưa xe chơi về là một hướng đi hợp lý — chỉ tiếc là mẫu xe đó khi về Việt Nam lại gặp phải nhiều thiệt thòi.

Chúng ta đều nhận thấy rằng các mẫu xe chơi đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và khẳng định thương hiệu của các hãng. Vậy Volkswagen Golf sẽ đóng góp như thế nào vào chiến lược sản phẩm của hãng tại Việt Nam?

Thực tế, Golf R hay Golf nói chung vẫn còn khá xa lạ đối với phần lớn người tiêu dùng Việt Nam, chưa thể phổ biến như Civic – một cái tên đã quá quen thuộc và gắn liền với thị hiếu người Việt.

Việc đưa Golf R về Việt Nam chắc chắn sẽ cần thời gian để xây dựng hình ảnh và chứng minh giá trị. Người tiêu dùng hiện nay đã quen với văn hóa xe Nhật, điều này ảnh hưởng lớn đến cách họ nhìn nhận các mẫu xe thể thao. Trong khi đó, xe Đức thường gắn liền với các thương hiệu như BMW, Mercedes-Benz hay Audi. Volkswagen, dù là một thương hiệu lớn, lại thường được nhớ đến với những mẫu xe thực dụng hơn là thể thao.

Do đó, việc Golf hay Golf R chiếm lĩnh thị trường Việt Nam không phải điều dễ dàng. Tuy nhiên, nếu có mức giá hợp lý, cùng với hệ thống dịch vụ và trải nghiệm khách hàng tốt, Golf tiêu chuẩn có thể dần chiếm được cảm tình của nhóm người tiêu dùng phổ thông.

Còn đối với Golf R – mẫu xe hiệu suất cao, nhóm khách hàng chính vẫn là những người đam mê xe, am hiểu và yêu thích lái xe, hoặc những người có ký ức và sự gắn bó với dòng xe này. Một phần trong số đó có thể là những người yêu thích Golf qua màn ảnh hay văn hóa xe châu Âu, nhưng để họ thực sự ‘xuống tiền’ với mức giá tiền tỷ thì vẫn là một thách thức lớn.

Vì vậy, tôi cho rằng mục tiêu đầu tiên của Golf là phải chinh phục thị trường phổ thông trước khi tiến đến phân khúc cao hơn.

Vừa rồi anh có nhắc đến cụm từ ‘giá hợp lý’. Vậy, theo anh, thế nào là một mức giá hợp lý cho VW Golf?

Giống như Civic, VW Golf cũng có nhiều phiên bản với mức giá đa dạng – từ bản cơ bản vài trăm triệu cho đến Golf R giá vài tỷ đồng. Vì vậy, việc xác định một mức giá ‘hợp lý’ là rất quan trọng. Hãng cần đảm bảo người mua không cảm thấy thất vọng vì trang bị thiếu thốn, nhưng cũng không làm họ ngần ngại vì giá quá cao. Theo tôi, chiến lược giá của Golf nên tập trung vào việc gia tăng sự hiện diện trên đường phố, giúp người tiêu dùng thấy được xe, trải nghiệm và dần bị thuyết phục.

Nếu giá quá cao, khách hàng sẽ dễ dàng chuyển sang các mẫu xe Nhật hoặc xe châu Âu khác. Ví dụ, BMW 320 hiện có giá rất cạnh tranh và mang lại hình ảnh sang trọng hơn trong mắt người tiêu dùng trẻ tuổi.

Volkswagen Việt Nam đã từng gặp thất bại với một số mẫu xe có mức giá quá cao. Do đó, nếu tiếp tục xem Golf là xe chơi và định giá như vậy, nguy cơ lặp lại sai lầm là rất lớn.

Nếu anh được đưa ra lời khuyên cho hãng, anh sẽ nói gì?

Theo tôi, Volkswagen nên tham khảo chiến lược của Honda. Trong số các hãng Nhật, Honda có triết lý khá giống với Golf – mang đến cảm giác lái phấn khích, nhưng vẫn đảm bảo tính thực dụng. Civic Type R là ví dụ điển hình: mạnh mẽ nhưng vẫn có thể sử dụng hàng ngày. Đối với Golf, các bản cao cấp như Golf R có thể cạnh tranh trực tiếp với Type R, trong khi các bản thấp hơn có thể đối đầu với Civic tiêu chuẩn.

Nếu Volkswagen tận dụng lợi thế của xe châu Âu nhưng giữ mức giá chênh lệch không quá 10%, Golf mới có cơ hội. Bởi Honda tại Việt Nam vẫn là một thương hiệu quen thuộc, có uy tín và hệ thống đại lý vững mạnh.

Anh từng chia sẻ rằng rất tiếc về việc Civic Type R chỉ nhận 10 đơn đặt hàng cuối cùng tại Việt Nam. Anh có thể giải thích lý do vì sao không?

Vì tôi đã trưởng thành trong giai đoạn ngành ô tô thay đổi mạnh mẽ, tôi có cơ hội trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Những chiếc xe đầu tiên tôi lái tuy không quá thô sơ nhưng vẫn là số sàn, phải tự sửa, tự tinh chỉnh từng con ốc. Khi đó, phụ tùng độ rất hiếm, phải tìm cách nhập từ nước ngoài về, nghĩ lại thấy cũng kỳ công. Nhưng chính quá trình đó tạo nên sự gắn bó đặc biệt giữa người lái và chiếc xe — nó giống như một tác phẩm mà mình tự tay tạo ra, chứa đựng rất nhiều cảm xúc cá nhân. Và Civic Type R chính là một chiếc xe như vậy.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giao thông ngày càng tắc nghẽn, chi phí vận hành cao và tiêu chuẩn khí thải khắt khe, những mẫu xe như vậy dần mất chỗ đứng. Người chơi xe thế hệ cũ giờ đây bận rộn hơn, còn thế hệ mới lại ưu tiên công nghệ, tiện nghi và các màn hình cảm ứng. Có lẽ vì thế Honda đã chọn thay đổi, thay thế Type R bằng Prelude – mẫu xe vẫn giữ được DNA thể thao, nhưng khó có thể tái hiện lại cảm xúc của một chiếc Type R số sàn từng gắn bó với thế hệ cũ.

Cảm ơn anh Linh rất nhiều.

Chương trình Trên Ghế được phối hợp thực hiện bởi Đài Phát thanh và Truyền hình TP Hồ Chí Minh & Công ty Cổ phần VCCorp; đơn vị hợp tác thực hiện AutoPro; đơn vị khai thác thương mại AdWheel.

Chương trình được phát sóng trên HTV9 vào lúc 18h10 từ thứ 2 đến thứ 7 và sẽ được phát lại vào lúc 20h00 trên tất cả các nền tảng của VCCorp.