Buzz
Bộ phận xe điện “Model e” của Ford đã ghi nhận lỗ hơn 13 tỷ USD kể từ năm 2023.
Ford CEO Jim Farley từng gọi F-150 Lightning chạy điện thuần là “chiếc bán tải của tương lai” khi ra mắt năm 2021. Tuy nhiên hiện tại, mẫu xe điện chủ lực này bị coi là “quá khứ” sau khoản khấu hao giá trị lên tới 19,5 tỷ USD.
Sau khi bộ phận xe điện “Model e” thua lỗ hơn 13 tỷ USD từ năm 2023, bước đi chiến lược thận trọng của Ford được giới phân tích và nhà đầu tư Phố Wall đánh giá cao. Cổ phiếu Ford tăng sau thông báo hôm thứ hai và hiện đã tăng gần 40% từ đầu năm khi hãng thu hẹp tham vọng EV.
“Chúng tôi kỳ vọng việc tái cấu trúc sẽ nâng cao chất lượng danh mục sản phẩm, đơn giản hóa vận hành, cải thiện biên lợi nhuận và dòng tiền tự do,” Eric Ause, chuyên gia tại Fitch Ratings, nhận định. Ông cũng nhấn mạnh rằng trong tổng chi phí ghi nhận tuần này, “chỉ khoảng 5,5 tỷ USD” là dòng tiền thực chi.
Farley cho biết trong tháng này các hãng xe phương Tây đang “chiến đấu vì sự sống còn” trước làn sóng EV Trung Quốc. Ông lập luận việc chuyển hướng sang hybrid sẽ giúp tạo lợi nhuận để tái đầu tư vào nền tảng EV khi thị trường sẵn sàng.
Khi chính quyền ông Trump vừa loại bỏ khoản tín dụng thuế 7.500 USD cho người mua EV và đề xuất cắt giảm tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu, một số chuyên gia lo ngại Detroit sẽ thiếu động lực từ chính phủ, người tiêu dùng lẫn nhà đầu tư để nhanh chóng đẩy mạnh EV trở lại.
Tim Bush, nhà phân tích pin của UBS tại Hồng Kông cảnh báo rằng đà chậm lại có thể biến Mỹ thành “Quần đảo Galápagos của xe động cơ đốt trong”, tức là một hệ sinh thái tách biệt và kém đổi mới so với phần còn lại thế giới. “Một lần nữa, chúng ta lại thấy lợi nhuận ngắn hạn được đặt cao hơn các bước đi chiến lược dài hạn”, ông nhận định.
Tu Le, sáng lập Sino Auto Insights (Detroit), cho rằng ngành xe Mỹ ngày càng dễ bị tổn thương trước làn sóng đối thủ ngoại, đặc biệt là các hãng Trung Quốc giá rẻ đang mở rộng nhanh trên nhiều thị trường và không chắc sẽ bị “chặn cửa” Mỹ mãi. “Các hãng không còn nhiều thời gian như họ tưởng”, ông nói. “Những lãnh đạo từng thất bại trong lần điện hóa đầu tiên giờ lại hứa sẽ làm đúng ở lần tới”.
Ford bác bỏ quan điểm “điện hóa thất bại”, cho rằng khoản lỗ chủ yếu xuất phát từ việc cả ngành từng quá lạc quan về nhu cầu EV. “Chúng tôi nhìn thị trường đúng như những gì đang diễn ra hôm nay, không phải như mọi người dự đoán cách đây 5 năm”, Andrew Frick, lãnh đạo mảng xe xăng và điện của Ford, chia sẻ.
Tom Narayan, nhà phân tích ô tô toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận định các hãng Mỹ đã “kéo sớm” kỳ vọng tăng trưởng EV hồi đầu thập niên 2020, khi lãi suất thấp và chi tiêu hậu Covid khiến EV “bán như tôm tươi”. Kể từ đó, sự tiếp nhận EV bị ảnh hưởng bởi lạm phát cao, lãi suất tăng, thuế quan, chính sách thay đổi thất thường và hạ tầng sạc nhanh còn yếu ở Mỹ. “Đà chậm lại của EV không phải lỗi của Ford”, Narayan nhấn mạnh.
Người trong nội bộ Ford cho biết cấu trúc báo cáo khiến khoản lỗ liên quan EV bị soi kỹ hơn các đối thủ Detroit, vì Ford tách riêng kết quả từng đơn vị, khác GM hay Stellantis. GM từng thông báo tháng 11/2022 rằng mảng EV sẽ “có lãi vững chắc” với 1 triệu xe/năm vào 2025, nhưng thực tế, ba quý đầu năm nay GM bán 144.668 EV và ghi chi phí suy giảm 1,6 tỷ USD trong tháng 10.
Bush (UBS) nhận định các quyết định cụ thể của Ford đã làm cú chững EV trở nên mạnh hơn. Trọng lượng và nhu cầu công suất của F-150 Lightning buộc phải dùng bộ pin lớn, nặng, mật độ năng lượng cao và rủi ro cháy nổ lớn, đẩy chi phí tăng và khiến hãng không thể bán đúng mức giá đã hứa.
Hơn nữa, cho đến năm nay, pin của Lightning được cung ứng 100% từ nhà máy đối tác SK On. Điều này khiến Ford bỏ lỡ cơ hội hưởng các tín dụng thuế sản xuất liên bang thời cựu Tổng thống Biden dành cho nhà sản xuất pin, vốn có thể giảm lỗ. “Bài toán kinh tế của Lightning chưa bao giờ hiệu quả”, Tu Le nhận định. “Cách duy nhất là Ford phải có nguồn pin rẻ, không bị áp thuế, nhập khẩu từ Trung Quốc vô hạn, điều này là không thể”.
Dù trải qua nhiều khó khăn trong vài năm qua, Narayan lưu ý ban lãnh đạo Ford vẫn kiên định trước áp lực từ một số nhà đầu tư muốn từ bỏ EV hoàn toàn. Liên doanh với SK On sẽ bị hủy: Nhà máy EV ở Tennessee chuyển sang sản xuất bán tải động cơ xăng, trong khi nhà máy pin ở Kentucky chuyển sang sản xuất pin lưu trữ năng lượng. Thế hệ tiếp theo của F-150 Lightning sẽ là hybrid “EV tầm mở rộng” (EREV).
“F-150 Lightning là sản phẩm đột phá chứng minh bán tải EV vẫn có thể là một chiếc F-Series xuất sắc”, Doug Field, giám đốc EV, số hóa và thiết kế của Ford, chia sẻ. “F-150 Lightning EREV thế hệ mới sẽ tiếp tục mang tính cách mạng như vậy”.
Ford cũng đang phát triển nền tảng mới cho EV cỡ nhỏ và hợp tác với Renault tại châu Âu, với mục tiêu đưa bộ phận Model e có lãi vào năm 2029.
John Bozzella, Chủ tịch Liên minh Đổi mới Ô tô Mỹ, cho rằng các hãng “cần đầu tư và bán những gì khách hàng muốn ngay lúc này, đồng thời chuẩn bị cho tương lai tất yếu gồm nhiều hybrid, EV và xe xăng siêu hiệu quả. Đó chính là điều đang diễn ra”.
Theo: Financial Times
