Cuộc chiến giá xe điện Trung Quốc kết thúc, để lại hàng loạt 'xe ma' cho người dùng: Giữ thì khó, bỏ thì tiếc

Những chiếc xe này vẫn có thể di chuyển, nhưng đó là tất cả những gì chúng có thể làm khi thiếu đi sự hỗ trợ về tính năng và công nghệ kết nối hiện đại.

Cuộc chiến giá cả khốc liệt trong ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã đẩy hàng loạt nhà sản xuất xe nhỏ ra khỏi thị trường, tạo ra một thách thức lớn cho khách hàng: Làm gì khi chiếc xe điện công nghệ cao của bạn đột nhiên trở nên lỗi thời và mất kết nối?

Anh Mu, một người dân Thượng Hải, đã mua chiếc xe điện WM Motor EX5 vào năm 2022. Tuy nhiên, kể từ khi công ty này phá sản vào năm 2023, các tính năng kết nối dần biến mất. Chìa khóa Bluetooth không còn hoạt động, hệ thống giải trí ngừng hoạt động, bản đồ không được cập nhật và việc phát trực tuyến video trở nên không ổn định.

"Giờ đây, ngồi trong xe thật sự rất nhàm chán. Không có nhạc, không có video, không có tin tức, và thậm chí bản đồ đôi khi không hiển thị gì cả," anh Mu tâm sự. "Chiếc xe vẫn chạy tốt, yên tĩnh và tiết kiệm năng lượng. Nhưng giờ nó chỉ là một phương tiện di chuyển đơn thuần."

Dù vẫn rẻ hơn so với chiếc xe chạy xăng Buick trước đây của anh, nhưng việc mất đi các tính năng thông minh, khó khăn trong mua bảo hiểm và sự bất định về khả năng thay thế linh kiện trong tương lai đã khiến trải nghiệm lái xe của anh trở nên kém hấp dẫn.

Từ đỉnh cao huy hoàng đến sự sụp đổ đầy bất ngờ

Nhờ những khoản trợ cấp hào phóng trong nhiều năm, thị trường xe điện Trung Quốc đã bùng nổ với hàng trăm công ty khởi nghiệp và các mẫu xe công nghệ cao xuất hiện khắp nơi. Tuy nhiên, khi chính phủ bắt đầu siết chặt quản lý, cuộc cạnh tranh giành khách hàng trở nên khốc liệt hơn, cùng với các đợt giảm giá mạnh đã giúp các ông lớn như BYD củng cố vị thế, trong khi các công ty nhỏ hơn phải vật lộn để tồn tại.

Hãng Jiyue Auto là một ví dụ điển hình cho thấy mọi thứ có thể thay đổi nhanh chóng như thế nào. Chỉ hơn một năm sau khi ra mắt mẫu xe đầu tiên, nhà sản xuất này - được hỗ trợ bởi Tập đoàn Zhejiang Geely và gã khổng lồ công nghệ Baidu - đang phải thu hẹp sản xuất và tìm kiếm nguồn vốn mới giữa những báo cáo về khó khăn tài chính. Một số chủ xe đã chuyển sang làm tài xế công nghệ bán thời gian, hy vọng tận dụng tối đa phương tiện và kiếm thêm thu nhập để bù đắp cho việc mất dần các tính năng công nghệ cao.

Ngay cả những nhà sản xuất lâu năm cũng không tránh khỏi khó khăn. Bob Huang, chủ sở hữu một chiếc Hozon Neta S tại Nam Kinh, gần đây đã gặp rắc rối khi sửa chữa màn hình điện tử của xe. Với hai cửa hàng dịch vụ đóng cửa và các đại lý địa phương quá tải cùng tình trạng thiếu linh kiện, anh đã không nhận được sự hỗ trợ cần thiết.

"Mặc dù công ty vẫn hoạt động, nhưng các bản cập nhật phần mềm đang chậm dần," anh Huang chia sẻ, đồng thời nhận xét rằng phiên bản mới nhất của hệ thống lái trợ lực dường như kém hơn so với phiên bản trước. "Tôi nghi ngờ rằng họ thậm chí không có đủ nhân lực để khắc phục các lỗi."

Hozon thừa nhận rằng họ gần đây gặp khó khăn trong việc cung cấp dịch vụ sửa chữa cho một số khách hàng, nhưng đang nỗ lực cải thiện tình hình và kỳ vọng các vấn đề sẽ được giải quyết vào tháng 4. Theo truyền thông Trung Quốc, nhà sản xuất này đã cắt giảm sản xuất và nhân sự sau khi doanh số bán hàng giảm mạnh vào năm 2024.

Người dùng buộc phải tự tìm cách giải quyết

Với các đại lý và trung tâm dịch vụ đóng cửa, nhiều chủ xe đang tìm đến các cửa hàng sửa chữa không chính thức để nhận hỗ trợ. Một số khác chuyển sang sử dụng các nền tảng trực tuyến như Xianyu, thị trường đồ cũ lớn nhất Trung Quốc do Alibaba Group Holding Ltd. điều hành, để mua bán linh kiện.

Trong thời điểm khó khăn, một mạng lưới kỹ thuật viên xe điện đang phát triển đã xuất hiện, cung cấp dịch vụ hack hệ thống xe và cài đặt phần mềm không chính thức để khôi phục một số tính năng.

"Chúng ta không thể đối xử với xe hơi như với điện thoại thông minh. Người dùng vẫn mong đợi sử dụng một chiếc xe trong khoảng năm năm," Yang Jifeng, Giám đốc Công nghệ tại nhà cung cấp công nghệ ô tô Caresoft và cựu Phó Chủ tịch phụ trách AI và số hóa tại Great Wall Motor cho biết. "Duy trì các chức năng cơ bản như truy cập khóa Bluetooth và đảm bảo các hệ thống chính hoạt động trơn tru không nên là điều quá khó, và đó là yêu cầu tối thiểu."

Vấn đề không chỉ dừng lại ở việc người dùng phải sử dụng những chiếc xe công nghệ thấp. Một số công ty bảo hiểm đang áp dụng mức phí cao hơn đáng kể hoặc thậm chí từ chối bảo hiểm, khiến người mua phải chi hàng nghìn USD cho một phương tiện có thể không đáng để sửa chữa. Đầu năm nay, chính phủ Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn mới về bảo hiểm xe năng lượng, kêu gọi sự bảo vệ hiệu quả hơn cho người dùng.

Đối với những người đang cân nhắc mua xe mới, nguy cơ mất kết nối có thể thúc đẩy xu hướng chuyển sang các nhà sản xuất lớn, được coi là an toàn và đáng tin cậy hơn.

"Lần sau tôi chắc chắn sẽ chọn một thương hiệu uy tín và có chỗ đứng vững chắc trên thị trường," anh Mu chia sẻ. "Ít nhất, thành công của họ đã chứng minh điều đó."

Cuộc chiến giá cả khốc liệt trong ngành xe điện Trung Quốc không chỉ làm thay đổi bức tranh cạnh tranh của ngành công nghiệp, mà còn để lại những hệ lụy lâu dài cho người tiêu dùng khi họ phải đối mặt với thực tế rằng chiếc xe công nghệ cao của mình có thể nhanh chóng trở thành những 'xe ma' - vẫn di chuyển được nhưng đã mất đi linh hồn là những công nghệ tiên tiến - vốn là lý do chính họ quyết định mua chúng ban đầu.