Cuộc chiến thương mại đè nặng lên ngành công nghiệp ôtô

Là một trong những ngành xuất khẩu trọng điểm của châu Âu với nhiều nhà máy đặt tại Mexico và Canada, ngành công nghiệp ôtô đang đối mặt với nhiều bất ổn trước các chính sách thương mại của ông Trump.

Lệnh áp thuế nhập khẩu của Tổng thống Donald Trump đối với Mexico và Canada dự kiến có hiệu lực từ ngày 4/2, nhưng Mỹ đã quyết định gia hạn thêm một tháng sau khi các bên đạt được tiến triển trong đàm phán.

Trước đó, vào ngày 31/1, ông Trump đã khẳng định ý định rõ ràng về việc áp thuế lên hàng hóa từ châu Âu. Mặc dù chưa có quyết định chính thức từ cả hai phía, EU đã tuyên bố sẽ có phản ứng mạnh mẽ.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu của các nhà sản xuất ôtô và các doanh nghiệp cung ứng liên quan đã trải qua những biến động mạnh trong những ngày gần đây. Một số nhà đầu tư cảm thấy nhẹ nhõm khi ông Trump quyết định hoãn áp thuế với hai quốc gia láng giềng, nhưng các cuộc thảo luận về tương lai vẫn còn nhiều bất định.

Sam Fiorani, Phó chủ tịch của công ty nghiên cứu AutoForecast Solutions, nhận định rằng việc áp thuế lên Mexico và Canada sẽ dẫn đến "những hậu quả tài chính nghiêm trọng và ngay lập tức" đối với các hãng xe Mỹ, đặc biệt là những công ty sản xuất xe tại hai quốc gia này để bán vào thị trường Mỹ.

Đối với ngành công nghiệp ôtô Mỹ, Mexico và Canada đóng góp hơn 40% và 20% linh kiện cho quá trình lắp ráp xe, theo báo cáo từ ngân hàng Barclays. Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ôtô Canada, Flavio Volpe, cho biết thuế quan "sẽ tác động trực tiếp" đến hoạt động lắp ráp tại các bang như Michigan, Alabama, Georgia và California.

Theo ông Volpe, mức thuế 25% mà ông Trump đề xuất cao hơn đáng kể so với biên lợi nhuận của bất kỳ bên nào trong chuỗi cung ứng. "Các hiệu ứng domino sẽ xuất hiện khi cuộc tranh luận về việc ai sẽ chịu mức thuế này diễn ra nhanh chóng", ông nhận xét.

John nhận định rằng không có doanh nghiệp nào có khả năng chịu đựng được cú sốc về giá thành lớn như vậy. Vì không ai muốn gánh chịu thiệt hại, ông Trump có nguy cơ khiến ngành công nghiệp Mỹ rơi vào tình trạng đình đốn. Theo Automotive News, khoảng 100.000 việc làm trực tiếp tại Canada đang bị đe dọa. Tuy nhiên, Mỹ và Mexico sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn gấp mười lần, với mỗi quốc gia có thể mất đến một triệu việc làm.

Trong toàn bộ chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ, có 26 cơ sở sản xuất ôtô tại Mexico và 5 tại Canada. Theo Guillaume Dejean, cố vấn ngành ôtô của công ty bảo hiểm Allianz Trade, từ 80% đến 85% sản phẩm sản xuất tại đây được xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Khi cuộc chiến thương mại bùng nổ, các nhà sản xuất ôtô sẽ trở nên dễ bị tổn thương, đặc biệt là General Motors, với 25% sản lượng nhập khẩu từ các nhà máy đặt tại Mexico. Tiếp theo là Ford (14%) và Stellantis (12%). Công ty quản lý tài sản AllianceBernstein ước tính rằng thuế nhập khẩu của ông Trump có thể khiến ngành ôtô Mỹ phải chịu thêm 110 triệu USD chi phí mỗi ngày và khoảng 40 tỷ USD mỗi năm nếu không có sự thay đổi lớn trong hoạt động sản xuất.

Các doanh nghiệp Nhật Bản cũng không tránh khỏi tác động, với rủi ro lớn nhất thuộc về Nissan do họ sở hữu một nhà máy quy mô lớn tại Mexico và 40% doanh thu đến từ thị trường Mỹ. Tiếp theo là Toyota, Honda và Mazda. Ngoài mối đe dọa từ thuế quan, các hãng xe còn phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Trung Quốc tại châu Á.

Trong khi đó, cơ quan xếp hạng tín nhiệm Moody's cảnh báo rằng các nhà sản xuất ôtô châu Âu có nguy cơ cao nhất bao gồm Stellantis, Volkswagen và Volvo Cars. Nếu các mức thuế, bao gồm 10% đối với sản phẩm châu Âu, được áp dụng, lợi nhuận của Volkswagen có thể giảm từ 20-25%, trong khi Volvo và Stellantis có thể chịu mức giảm trên 15%.

Theo Dan Hearsch, nhà phân tích từ AlixPartners, một số nhà cung cấp đã bắt đầu tính thêm "phí thuế quan" vào các đơn hàng dành cho các hãng sản xuất ôtô để ứng phó với những thay đổi chính sách sắp tới.

ZF (Đức) - nhà cung cấp phanh và vô lăng cho 13 nhà máy tại Mexico - hiện đang thảo luận với các nhà sản xuất về việc phân bổ chi phí thuế quan và hy vọng rằng các đối tác sẽ cùng chia sẻ gánh nặng này. Phát ngôn viên của ZF nhấn mạnh: "Không một công ty nào trong chuỗi cung ứng có đủ khả năng tự mình chịu đựng những khoản chi phí tăng thêm này."

Guillaume Dejean nhận định rằng Tesla có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi các biện pháp thương mại chống lại Trung Quốc cũng như việc chấm dứt các chính sách hỗ trợ xe điện. Trong phản ứng trước thuế quan của ông Trump, Bắc Kinh đã áp thuế 10% lên xe tải điện nhập khẩu từ Mỹ, điều này có thể tác động đến mẫu xe Cybertruck của Tesla.

Các chuyên gia cho rằng sự bất ổn xung quanh những lời đe dọa từ ông Trump khiến ngành công nghiệp ôtô gần như không thể triển khai các biện pháp hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại tiềm ẩn. Nguyên nhân là do bối cảnh pháp lý có thể thay đổi chỉ sau một bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Trump.

"Liệu bạn có muốn đầu tư vào một dây chuyền sản xuất tại Mỹ khi chính sách có thể bị đảo ngược chỉ trong vòng 4 năm, hoặc thậm chí là ngay ngày mai không?" - Andy Palmer, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn Palmer Automotive, đặt câu hỏi.

John Plassard, nhà phân tích từ Ngân hàng Mirabaud có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ, nhận định rằng nền kinh tế toàn cầu sẽ khó lòng thoát khỏi tình trạng bất ổn hiện tại. Ông nhắc lại cuộc chiến thương mại năm 2018-2019, khi tăng trưởng của khu vực eurozone giảm 0,9 điểm phần trăm không phải do chi phí trực tiếp mà vì sự lo lắng đã lan rộng khắp nơi.

"Sự bất ổn thương mại giống như một loại thuốc độc chậm, thấm vào các phòng họp và đóng băng mọi quyết định đầu tư", John chia sẻ. Theo Le Monde, việc duy trì sự bình tĩnh là điều khó khăn, đặc biệt khi mối đe dọa thuế quan đã phơi bày những điểm yếu của ngành công nghiệp ôtô.