Cuộc đua 'song mã' đang dần định hình trên thị trường xe máy Việt Nam: Liệu ông trùm chiếm tới 85% thị phần có thể bị bỏ lại phía sau trước sự vươn lên mạnh mẽ của thương hiệu nội địa?

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của xe máy điện cùng chiến lược chuyển đổi xanh đang thúc đẩy cuộc đụng độ giữa Honda và VinFast trong lĩnh vực xe máy hai bánh.

Cạnh tranh ở nhiều khía cạnh

Trong suốt nhiều thập kỷ, Honda luôn giữ vị trí thống trị với thị phần xe xăng chiếm ưu thế. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của VinFast trong phân khúc xe máy điện đã tạo nên một cuộc cạnh tranh hoàn toàn mới.

Đầu tiên là về tốc độ tăng trưởng, số liệu doanh số năm 2025 cho thấy sự đối lập rõ rệt giữa hai hãng. Trong khi quy định về khu vực giới hạn tiêu chuẩn khí thải (vùng LEZ) sẽ được áp dụng từ giữa năm 2026 tại Hà Nội, Honda vẫn duy trì quy mô lớn với hơn 2,2 triệu xe bán ra, tăng trưởng 4,6% và chiếm hơn 85% thị phần. Tuy nhiên, phần lớn doanh thu vẫn đến từ các dòng xe động cơ đốt trong truyền thống như Lead, Vision, Wave Alpha,...

Ngược lại, VinFast đã ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc. Từ năm 2021 đến 2024, doanh số xe máy điện của VinFast trung bình đạt khoảng 60.800 chiếc/năm. Tuy nhiên, đến năm 2025, hãng này đã bán được 406.450 xe máy điện chỉ trong vòng 12 tháng, đạt tốc độ tăng trưởng 876%.

Điều này chứng tỏ nhu cầu đối với xe máy điện đang gia tăng mạnh mẽ, và VinFast hiện đang dẫn đầu trong phân khúc xe xanh này.

Danh mục sản phẩm của VinFast và Honda thể hiện những chiến lược kinh doanh hoàn toàn khác biệt. VinFast hiện đang cung cấp 12 mẫu xe điện thuần, được chia thành ba dòng chính: phổ thông, cao cấp và thể thao. Trong đó, mẫu Evo là sản phẩm chủ lực, đóng góp hơn 250.000 chiếc vào tổng doanh số năm 2025.

VinFast cũng tiết lộ kế hoạch tiến vào phân khúc mô tô điện cao cấp. Các thông tin bị rò rỉ cho thấy hãng đang phát triển mẫu xe có công suất lên tới 50.000W, tương đương với các mô tô phân khối lớn từ 600cc đến 1.000cc của các hãng xe Nhật Bản.

Trong khi đó, Honda chỉ sở hữu 3 mẫu xe điện thuần trong số 33 mẫu xe hiện có tại Việt Nam. Hãng xe Nhật Bản không vội tung ra các sản phẩm giá rẻ mà thay vào đó tập trung vào việc định vị thương hiệu trong phân khúc cao cấp trước khi mở rộng ra thị trường đại chúng.

Mẫu xe CUV e: của Honda được bán với mức giá 65 triệu đồng, bao gồm cả pin và bộ sạc. Đây là mức giá cao hơn rất nhiều so với các dòng xe máy điện phổ thông, và các chuyên gia cho rằng đây là chiến lược xác lập thương hiệu xa xỉ của hãng, đồng thời thử nghiệm phản ứng của nhóm khách hàng trung thành.

Hạ tầng năng lượng hiện là yếu tố then chốt trong cuộc đua giữa VinFast và Honda. VinFast đã chiếm ưu thế khi nhanh chóng xây dựng một hệ sinh thái trạm sạc và trạm đổi pin phủ sóng rộng khắp. Công ty đặt mục tiêu hoàn thành 45.000 tủ đổi pin tại 34 tỉnh thành vào quý I năm 2026.

Giải pháp đổi pin của VinFast giúp người dùng giảm thiểu thời gian chờ sạc, một trong những trở ngại lớn đối với xe điện. Chi phí mỗi lần đổi pin được duy trì ở mức hợp lý nhằm khuyến khích người tiêu dùng chuyển từ xe xăng sang xe điện. Ngoài ra, VinFast còn cung cấp các gói thuê pin linh hoạt để giảm chi phí sở hữu ban đầu cho khách hàng.

Honda bắt đầu có động thái mạnh mẽ để phát triển hạ tầng từ đầu năm 2026. Hãng xe Nhật Bản tận dụng mạng lưới gần 800 cửa hàng ủy nhiệm (HEAD) trên toàn quốc để triển khai các điểm tiếp năng lượng cho xe điện.

Theo kế hoạch, hệ thống trạm đổi pin của Honda sẽ bắt đầu hoạt động từ tháng 4 năm 2026. Đến tháng 6 năm 2026, các trạm sạc với công suất lớn sẽ được triển khai tại các đại lý của Honda.

Chiến lược về giá cả và thông số kỹ thuật của hai hãng xe cũng thể hiện sự tính toán kỹ lưỡng. Các sản phẩm của VinFast thường chú trọng vào quãng đường di chuyển dài và tốc độ tối đa cao. Một số mẫu xe của hãng có thể đi được gần 200 km sau mỗi lần sạc đầy.

Trong khi đó, các mẫu xe điện của Honda, như CUV e:, có thông số khiêm tốn hơn, với quãng đường di chuyển chỉ khoảng 76 km. Honda chú trọng vào sự ổn định của khung gầm và cảm giác lái giống như xe xăng, chấp nhận thông số thấp hơn đối thủ để đảm bảo tuổi thọ linh kiện và an toàn cho người sử dụng trong môi trường đô thị.

Diễn biến sắp tới và ai sẽ là người hưởng lợi trong cuộc đua này?

Tầm nhìn đến năm 2027 cho thấy cuộc cạnh tranh giữa VinFast và Honda sẽ càng trở nên quyết liệt hơn. VinFast dự định ra mắt các phiên bản thương mại của dòng xe cao cấp vào cuối năm 2026. Đến quý II năm 2027, hãng sẽ chính thức bán ra các mẫu xe thể thao để phủ kín mọi phân khúc người dùng.

Honda cũng đã lên kế hoạch cụ thể cho việc nội địa hóa sản phẩm. Mẫu xe trung cấp UC3 dự kiến sẽ được sản xuất tại Việt Nam từ giữa năm 2026. Đầu năm 2027, Honda sẽ giới thiệu hai mẫu xe điện phổ thông, được thiết kế đặc biệt cho nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam. Đây sẽ là lúc Honda bắt đầu chiến dịch giành lại thị phần xe điện với các sản phẩm có mức giá cạnh tranh.

Cuộc cạnh tranh giữa Honda và VinFast mang lại cho người tiêu dùng Việt Nam nhiều lựa chọn hơn. Người mua xe hiện không chỉ chú trọng vào giá bán mà còn quan tâm đến hệ sinh thái hỗ trợ và chi phí vận hành lâu dài.

Các chương trình hỗ trợ tài chính và chính sách thu cũ đổi mới được cả hai hãng liên tục áp dụng. VinFast triển khai nhiều gói ưu đãi về lệ phí trước bạ và miễn phí sạc công cộng cho khách hàng mới, trong khi Honda lại chú trọng vào bảo mật giá trị tài sản và khả năng thanh khoản của xe sau khi sử dụng.

Tóm lại, thị trường ô tô và xe máy Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình quan trọng. Trong cuộc đua này, VinFast đã thể hiện ưu thế rõ rệt với việc mạnh tay tung sản phẩm ra thị trường và xây dựng hạ tầng. Những con số tăng trưởng ấn tượng là minh chứng cho chiến lược đúng đắn của hãng xe Việt.

Ở ‘chiến tuyến’ đối diện, Honda với chiến lược “chậm mà chắc” đã bắt đầu hành động để bảo vệ thị phần khổng lồ của mình trước sức ép từ các dòng xe điện.

Kết quả cuộc đua này sẽ phụ thuộc vào khả năng tối ưu hóa chi phí sản xuất và tiến độ xây dựng hạ tầng năng lượng của mỗi bên.

Thị trường xe máy trong những năm tới sẽ không còn đơn thuần chỉ là câu chuyện của xe xăng hay xe điện. Đây sẽ là cuộc đối đầu giữa một bên giàu kinh nghiệm vận hành nhiều thập kỷ và một bên tiên phong trong công nghệ đột phá.

Cuộc cạnh tranh gay gắt giữa hai ông lớn sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh tại Việt Nam. Người tiêu dùng sẽ là đối tượng được hưởng lợi trực tiếp từ sự cạnh tranh về công nghệ và dịch vụ giữa Honda và VinFast.

Đức Minh