Buzz
Với xu hướng ngày càng gia tăng chú trọng đến sự phát triển bền vững và giảm thiểu ô nhiễm, Hàn Quốc đã đưa ra một sáng kiến táo bạo: thí điểm chuyển đổi xe máy xăng cũ thành xe điện, một bước đi đầy tiềm năng.
Dự án này không chỉ là một nghiên cứu kéo dài tám tháng, mà còn là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm cải thiện giao thông đô thị tại quốc gia có mật độ dân số cao và nơi xe máy đóng vai trò quan trọng trong đời sống như Hàn Quốc.
Ở những thành phố lớn như Seoul, xe tay ga là phương tiện thiết yếu trong cuộc sống hàng ngày. Chúng là công cụ chính cho các dịch vụ giao hàng, giúp những người giao hàng nhanh chóng di chuyển qua các con phố chật hẹp để mang đồ ăn, bưu kiện, và hàng hóa đến từng ngóc ngách của thành phố.
Trong không gian giao thông đông đúc và thiếu chỗ như vậy, xe tay ga với kích thước nhỏ gọn là sự lựa chọn lý tưởng về tốc độ và hiệu quả. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng mang đến những hệ lụy lớn: ô nhiễm không khí và tiếng ồn.
Ở Hàn Quốc, cách thức sử dụng xe máy truyền thống tạo nên sự khác biệt rõ rệt so với Việt Nam và nhiều quốc gia Đông Nam Á khác. Xe máy ở Hàn Quốc không phải là phương tiện di chuyển cá nhân phổ biến mà chủ yếu phục vụ cho các hoạt động thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực giao hàng và chuyển phát nhanh.
Theo báo cáo của Bộ Môi trường Hàn Quốc, một chiếc xe tay ga 50cc cũ có thể phát thải gấp 279 lần lượng hydrocarbon so với một chiếc ô tô có tuổi đời tương đương. Bên cạnh đó, tình trạng tiếng ồn từ xe máy cũng tăng tới 80% chỉ trong một năm, từ 2022 đến 2023.
Những con số cảnh báo này đã khiến chính phủ Hàn Quốc phải xem xét kỹ lưỡng các giải pháp thay thế để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi xe xăng cũ sang xe điện trở thành một hướng đi khả thi, không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn tận dụng được cơ sở hạ tầng sẵn có.
Mặc dù Hàn Quốc đã bắt đầu hỗ trợ trợ giá cho xe máy điện từ năm 2018, nhưng đến nay, mức độ phổ biến của phương tiện này vẫn chưa đạt như mong đợi. Tính đến năm 2023, số lượng xe máy điện đăng ký chỉ đạt hơn 8.200 chiếc, chưa đạt 30% mục tiêu ban đầu.
Với khả năng linh hoạt và dễ dàng di chuyển trong các khu vực giao thông tắc nghẽn, xe máy đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực giúp các dịch vụ giao hàng tối ưu hóa thời gian và hiệu quả. Một nhóm nhỏ người dân, chủ yếu là những người lớn tuổi hoặc sống ở các vùng nông thôn, vẫn duy trì thói quen sử dụng xe máy cho nhu cầu cá nhân.
Các rào cản lớn đối với xe máy điện bao gồm phạm vi di chuyển hạn chế, khi hầu hết các mẫu xe điện giá rẻ chỉ đi được khoảng 60 km sau mỗi lần sạc, trong khi các tài xế giao hàng thường phải di chuyển hơn 60 km mỗi ngày. Thêm vào đó, giá xe cao và mạng lưới sạc điện công cộng chưa phủ sóng rộng, đặc biệt là ở những khu vực dân cư đông đúc, khiến người tiêu dùng còn ngần ngại.
Thay vì tiếp tục chờ đợi sự phát triển của các mẫu xe điện mới, các nhà chức trách Hàn Quốc đang hướng tới một giải pháp thực tế hơn: cải tạo những chiếc xe xăng cũ bằng cách thay thế động cơ đốt trong bằng động cơ điện và pin.
Mặc dù ý tưởng này không phải là hoàn toàn mới, nhiều công ty trên thế giới đã thực hiện chuyển đổi này, đặc biệt là với các dòng xe cổ điển như Vespa PX. Tại Hàn Quốc, các công ty khởi nghiệp như BlueWing Motors đang tiến hành triển khai giải pháp này và hợp tác với các đối tác từ Đông Nam Á để mở rộng thị trường.
Đồng thời, những công ty lớn như LG Energy Solution cũng tham gia với giải pháp hoán đổi pin – một giải pháp lý tưởng cho những đô thị đông đúc và hạn chế không gian như Seoul.
Ban đầu, các dự án có thể tập trung vào các phương tiện giao thông thương mại như xe giao hàng, xe buýt và xe máy giao hàng, vì chúng thường xuyên di chuyển quãng đường dài và đóng góp đáng kể vào tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị.
Tuy nhiên, việc chuyển đổi xe xăng cũ không phải là điều đơn giản. Lắp đặt động cơ và pin điện không chỉ liên quan đến cơ khí mà còn đòi hỏi kỹ thuật cao về phân bổ trọng lượng, hệ thống làm mát và đảm bảo an toàn cho hệ thống điện.
Với một quốc gia như Hàn Quốc, nơi an toàn được đặt lên hàng đầu, các quy định về kỹ thuật, tiêu chuẩn kiểm định và các biện pháp kiểm soát chất lượng cần phải được xây dựng và áp dụng một cách nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, tính khả thi trong thực tế, khả năng mở rộng quy mô và hiệu quả chi phí cũng là những yếu tố quan trọng mà dự án nghiên cứu hướng tới.
Nếu thành công, đây sẽ là một bước ngoặt lớn trong tư duy phát triển giao thông bền vững. Việc chuyển đổi xe tay ga xăng còn khả năng sử dụng sang xe điện không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn giảm đáng kể lượng rác thải cơ khí từ việc loại bỏ xe cũ.
Điều này có thể tạo ra một mô hình chuyển đổi hiệu quả, mà các quốc gia khác, đặc biệt là các nước đang phát triển với dân số đông và mức độ đô thị hóa cao, có thể áp dụng và học hỏi.
Trên thực tế, thị trường xe máy tại Hàn Quốc đã chứng kiến một giai đoạn suy giảm đáng kể trong những năm qua. Doanh số bán hàng hàng năm chỉ chiếm một phần nhỏ so với các thị trường xe máy sôi động ở Đông Nam Á.
