Doanh nghiệp đẩy mạnh triển khai mô hình trạm đổi pin cho xe máy điện

Các nhà sản xuất

đang tích cực phát triển trạm đổi pin, tạo ra cơ hội cạnh tranh mới và thu hút người tiêu dùng.

Trong bối cảnh xe máy điện ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam, trạm đổi pin đang dần trở thành một “vũ khí” cạnh tranh đầy sức mạnh của các thương hiệu. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ rút ngắn sự khác biệt về tiện ích giữa xe máy điện và xe xăng.

, khi cho phép người dùng ngay lập tức có được gói pin đầy dung lượng thay vì phải chờ sạc hàng giờ. Tuy nhiên, cùng với cơ hội, trạm đổi pin cũng đặt ra nhiều thách thức không nhỏ về hạ tầng, chi phí và sự chấp nhận của người dùng.

So với ô tô điện, xe máy điện có lợi thế dễ sạc hơn nhờ dung lượng pin nhỏ, có thể sạc ngay tại nhà. Dù vậy, thời gian sạc vẫn là rào cản. Ví dụ, bộ pin LFP 3,5 kWh trên VinFast Evo200 cần khoảng 10 giờ để sạc đầy với bộ sạc 400 W; còn Honda CUV e: mất khoảng 8 giờ để sạc đầy với sạc rời. Ngay cả các dòng pin hỗ trợ sạc nhanh như Yadea Velax, dù có thể nạp lại 80% dung lượng trong 20 phút, vẫn không thể so sánh với chỉ vài phút đổ xăng.

Vì vậy, mô hình hoán đổi pin đã xuất hiện như một giải pháp tiện lợi: chỉ mất chưa đầy một phút để thay pin và tiếp tục hành trình. VinFast, sau khi ngừng chương trình đổi pin vào năm 2022 vì nhu cầu thấp, gần đây đã công bố khởi động lại với kế hoạch đầy tham vọng: lắp đặt 1.000 trạm trong tháng 10/2025, tiến tới 50.000 trạm vào cuối năm và mục tiêu hoàn tất 150.000 trạm trên toàn quốc trong 3 năm. Hãng cũng giới thiệu mô hình nhượng quyền tủ đổi pin gồm tủ và 11 viên pin, với mức phí 9.000 đồng/pin/lượt.

Trong khi đó, Selex Motors là một trong những đơn vị hiếm hoi đã triển khai được khoảng 100 điểm đổi pin tại TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Honda cũng đã công bố sẽ lắp đặt trạm đổi pin cho CUV e: tại hệ thống HEAD, còn TMT Motors, nổi tiếng với ô tô điện Wuling, mới đây tiết lộ kế hoạch phát triển trạm đổi pin tự động, có thể mở rộng từ 5 đến 72 viên pin. Một số doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc, cũng đang tìm kiếm cơ hội hợp tác tại Việt Nam.

Trên thế giới, Đài Loan là hình mẫu thành công với gần 13.000 trạm đổi pin GoStation của Gogoro, ghi nhận đến 390.000 lượt giao dịch mỗi ngày. Mạng lưới dày đặc của Gogoro thậm chí vượt qua số trạm xăng tại nhiều thành phố lớn, giúp Gogoro chiếm ưu thế và dẫn đầu thị trường xe máy điện tại Đài Loan.

Tuy nhiên, việc triển khai trạm đổi pin tại Việt Nam không phải là điều dễ dàng. Một trong những trở ngại lớn nhất là chi phí hạ tầng. Để có thể phủ sóng giống như trạm xăng, các hãng xe cần một nguồn vốn rất lớn, đồng thời phải đảm bảo an toàn kỹ thuật và quy trình quản lý pin sau khi thu hồi. Kinh nghiệm trước đây cho thấy, VinFast đã từng tạm dừng mô hình này do lượng người dùng chưa đủ lớn để bù đắp chi phí.

Một vấn đề khác cần giải quyết là sự thiếu chuẩn hóa. Hiện nay, mỗi hãng xe sử dụng thiết kế pin riêng biệt, điều này khiến các trạm đổi pin không thể phục vụ đa dạng thương hiệu. Nếu không có một chuẩn chung, người tiêu dùng sẽ phải phụ thuộc vào hệ sinh thái của một hãng duy nhất, điều này tạo ra rào cản lớn đối với việc mở rộng quy mô và mang lại sự tiện lợi thực sự.

Ngoài ra, thói quen tiêu dùng cũng là yếu tố quan trọng. Người Việt Nam đã quen với việc sở hữu pin và tự sạc tại nhà. Để thuyết phục họ chuyển sang mô hình thuê và đổi pin, các hãng không chỉ cần giảm giá, mà còn phải đảm bảo rằng mạng lưới trạm đổi pin đủ rộng, hoạt động ổn định và chi phí minh bạch.

Sự thành công của Gogoro tại Đài Loan cho thấy, khi hệ thống trạm đổi pin đủ rộng và vận hành hiệu quả, người tiêu dùng sẽ sẵn sàng chấp nhận thay đổi. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi một chiến lược đầu tư dài hạn, sự đồng bộ và cam kết vững chắc từ các nhà phát triển.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, việc triển khai trạm đổi pin chắc chắn sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển

Nếu triển khai thành công, mô hình này sẽ trở thành “vũ khí” giúp các hãng xe thu hẹp khoảng cách giữa xe điện và xe xăng tại Việt Nam.

Tuy nhiên, đây là mô hình đầy hứa hẹn, nếu có thể vượt qua những thử thách lớn về cơ sở hạ tầng, chi phí vận hành và sự đồng bộ trong chuẩn hóa, tương lai sẽ rộng mở cho ngành xe điện tại Việt Nam.

Các doanh nghiệp đang tăng tốc phát triển mô hình trạm đổi pin cho xe máy điện