Dù là cường quốc ô tô đứng top thế giới, thị trường xe điện Hàn Quốc lại 'thưa thớt khó hiểu': Lý do bất ngờ được tiết lộ

Dẫn đầu ngành công nghiệp xe hơi toàn cầu với nhiều mẫu xe điện đắt khách, thế nhưng Hàn Quốc lại đối mặt với nghịch lý: những chiếc xe này khó lòng chiếm lĩnh đường phố quê nhà.

Vị thế của Hàn Quốc trên bản đồ kinh tế - công nghệ thế giới đã được khẳng định từ lâu, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất ô tô.

Những gã khổng lồ như Hyundai và Kia đã cùng nhau đưa Hàn Quốc trở thành một trong những thế lực ô tô hàng đầu, minh chứng cho khả năng sáng tạo và năng lực sản xuất đáng nể của quốc gia này.

Thế nhưng, ẩn sau thành công vang dội trên trường quốc tế là một nghịch lý khó hiểu ngay tại thị trường nội địa.

Trong khi các dòng xe điện Hàn Quốc như Hyundai Ioniq 5 và Kia EV6 liên tục đoạt giải thưởng danh giá và chiếm lĩnh thị phần lớn tại những thị trường khó tính như Mỹ, thì chính thị trường trong nước lại có diện mạo hoàn toàn trái ngược.

Biểu hiện rõ rệt nhất của sự bất ổn trong thị trường xe điện Hàn Quốc chính là mức sụt giảm doanh số đáng báo động.

Quý I/2024 chứng kiến doanh số xe thuần điện (BEV) giảm tới 25% so với cùng kỳ năm trước. Cả năm 2024 ghi nhận mức giảm 9,7% doanh số xe điện nội địa, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp suy thoái.

Trái ngược hoàn toàn với BEV, thị trường xe hybrid (HEV) lại bùng nổ mạnh mẽ với mức tăng trưởng 19% trong quý II/2024, chiếm đến 27% thị phần toàn ngành.

Những con số này không đơn thuần chỉ là thống kê khô khan, mà còn phản ánh sự thay đổi lớn trong xu hướng tiêu dùng. Người Hàn Quốc đang ưa chuộng các giải pháp thay thế xe điện thuần túy vì tính thực tế và an toàn hơn.

Xu hướng này tạo nên nghịch lý trái ngược hoàn toàn với làn sóng chuyển đổi sang xe điện đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Những nghịch lý khó hiểu về xe điện tại Hàn Quốc

Rào cản đầu tiên đến từ các công đoàn ô tô hùng mạnh - những người lo ngại sâu sắc rằng quá trình chuyển đổi sang xe điện, với số lượng linh kiện giảm 30-40% và quy trình lắp ráp đơn giản hơn, sẽ dẫn đến tình trạng cắt giảm nhân công hàng loạt.

Theo ước tính từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc, khoảng 35.000 việc làm có nguy cơ biến mất - một bài toán nan giải chưa tìm ra lời đáp.

Tình trạng ảm đạm của xe điện nội địa tạo cơ hội cho một thương hiệu ngoại quốc vươn lên dẫn đầu. Tháng 3/2024, Tesla bán được 6.025 xe tại Hàn, vượt xa tổng doanh số của Hyundai (3.343 xe) và Kia (3.198 xe) gộp lại.

Điểm đáng chú ý nằm ở sản phẩm then chốt: Tesla Model Y sản xuất tại Thượng Hải. Mẫu xe này có giá rẻ hơn đáng kể (khoảng 20 triệu won hay 14.800 USD) nhờ sử dụng pin LFP sản xuất tại Trung Quốc với chi phí thấp.

Đây là tình huống đầy nghịch lý: Tại một quốc gia nổi tiếng về chủ nghĩa tiêu dùng yêu nước, một thương hiệu Mỹ ứng dụng công nghệ Trung Quốc lại đang đánh bại các đại gia nội địa ngay trên sân nhà.

Sự kiện này bác bỏ quan niệm rằng người Hàn Quốc luôn trung thành với hàng nội địa, đồng thời cho thấy sức mạnh của yếu tố giá cả kết hợp với uy tín thương hiệu.

Nghịch lý càng rõ nét hơn khi nhìn vào thị trường xuất khẩu. 6 tháng đầu năm 2024, tập đoàn Hyundai (bao gồm Hyundai, Kia và Genesis) ghi nhận mức tăng trưởng 60,8% doanh số xe điện tại Mỹ, đạt 61.843 chiếc.

Thành tích này đưa họ trở thành nhà cung cấp xe điện lớn nhất tại Mỹ, vượt mặt các đối thủ châu Âu và Nhật Bản, chiếm 10,2% thị phần. Hyundai Ioniq 5 lọt top 4 mẫu xe điện bán chạy nhất thị trường Mỹ.

Dù sở hữu năng lực sản xuất xe điện đẳng cấp quốc tế, có thể chinh phục những thị trường khó tính nhất, nhưng Hyundai và Kia lại đang đối mặt với thái độ thờ ơ từ chính người tiêu dùng nội địa.

Nỗi ám ảnh từ những vụ cháy pin và hành trình khôi phục lòng tin

Nguyên nhân thị trường xe điện Hàn Quốc trì trệ không chỉ nằm ở doanh số. Vấn đề cốt lõi xuất phát từ tâm lý tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi nỗi lo an toàn, những bất tiện thực tế và các cân nhắc kinh tế hợp lý.

Đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng niềm tin là vụ cháy tháng 8/2024 tại một chung cư ở Incheon. Chiếc Mercedes-Benz EQE bất ngờ bốc cháy dữ dội trong bãi đậu xe ngầm, thiêu rụi và làm hư hại hơn 140 phương tiện - có nguồn tin thậm chí ước tính lên tới 880 xe - khiến hệ thống điện nước của hàng nghìn hộ gia đình bị ảnh hưởng.

Sự kiện này được truyền thông đưa tin rộng rãi, in sâu vào tiềm thức cộng đồng. Giờ đây, người mua xe thẳng thắn coi lo ngại về an toàn là lý do chính để từ chối xe điện.

Khảo sát cho thấy 87% người trưởng thành ủng hộ các biện pháp như quy định khu vực đỗ xe riêng cho xe điện nhằm đảm bảo an toàn.

Tại một khu chung cư cao cấp ở quận Gangnam, Seoul, ban quản lý nhận được vô số đơn kiến nghị yêu cầu tháo dỡ trạm sạc xe điện trong tầng hầm, với lý do lo ngại nguy cơ cháy nổ khi xe điện đậu tại đây.

Đặc điểm đô thị đậm đặc của Hàn Quốc càng làm gia tăng nỗi lo này. Đa phần người dân sinh sống trong các khu chung cư cao tầng với hệ thống bãi đỗ xe ngầm bắt buộc.

Tại thủ đô Seoul, có đến 87% chung cư bố trí trạm sạc ở tầng hầm, chiếm tới 91% tổng số điểm sạc. Điều này tạo nên nghịch lý: nơi thuận tiện nhất để sạc xe đồng thời cũng là nơi gieo rắc nhiều lo lắng nhất.

Nhằm xoa dịu dư luận sau vụ cháy, chính quyền Seoul đã đề ra và thực thi hàng loạt biện pháp an toàn nghiêm ngặt.

Các quy định bao gồm: cấm xe điện sạc trên 90% vào tầng hầm, giới hạn công suất sạc nhanh công cộng ở mức 80%, yêu cầu trạm sạc mới phải lắp đặt trên mặt đất hoặc tầng hầm trên cùng với tường ngăn cháy đặc biệt.

Dù được đánh giá cao về mặt an toàn, các biện pháp này vấp phải làn sóng phản đối từ chính chủ xe điện, khi họ cho rằng đây là sự phân biệt đối xử khiến việc sử dụng xe điện trở nên bất khả thi.

Từ đây hình thành vòng xoáy tiêu cực giữa an toàn và tiện ích. Người dùng vốn đã lo ngại về quãng đường di chuyển hạn chế cần hệ thống sạc thuận tiện, thì nay các quy định mới lại càng làm giảm tính tiện dụng vốn là giải pháp cho vấn đề phạm vi hoạt động.

Người tiêu dùng hiện đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan: một bên là nỗi lo về sự bất tiện khi sạc, một bên là nguy cơ an toàn. Điều này khiến nhiều người Hàn Quốc tạm thời chọn giải pháp an toàn là tiếp tục sử dụng xe hybrid hoặc xe xăng.

Nhằm khôi phục niềm tin và thúc đẩy thị trường, các hãng xe Hàn đang triển khai nhiều biện pháp minh bạch hóa thông tin, trong đó có việc công khai danh tính các đối tác cung cấp pin.

17 hãng xe lớn bao gồm Hyundai Motor Company, Kia, BMW Hàn Quốc, Mercedes-Benz Hàn Quốc, Volkswagen Group và Tesla Hàn Quốc đã công bố thông tin nhà cung cấp pin theo yêu cầu minh bạch từ chính phủ.

Các nhà sản xuất cũng đưa ra cam kết tăng cường an toàn thông qua việc nâng cấp hệ thống quản lý pin hiện đại và ứng dụng vật liệu chống cháy. Kia tiết lộ kế hoạch trang bị hệ thống giám sát pin thế hệ mới có khả năng phát hiện bất thường và cảnh báo chủ xe trên toàn bộ sản phẩm.

LG Energy Solution - nhà cung cấp pin hàng đầu - đang lên kế hoạch tích hợp vật liệu chống cháy vào các module pin. Với những cải tiến công nghệ này, niềm tin của người tiêu dùng Hàn Quốc vào xe điện có thể sớm được khôi phục.