Buzz
Quyết định đúng đắn ngay từ ban đầu có thể giúp người dùng tiết kiệm đáng kể chi phí và hạn chế nhiều phiền toái trong suốt quá trình sử dụng.
Khi giá xăng liên tục biến động và đôi lúc rơi vào tình trạng khan hiếm, nhiều người bắt đầu nghĩ đến việc chuyển sang xe điện cho nhu cầu di chuyển hằng ngày. Với mức giá trải rộng ở nhiều phân khúc, thị trường hiện cung cấp khá nhiều lựa chọn xe điện, từ các thương hiệu nội địa cho đến những hãng quốc tế.
Tuy vậy, trong quá trình tìm hiểu, không ít người mua thường bị hấp dẫn bởi thiết kế bên ngoài, công suất mô-tơ hoặc quãng đường xe có thể chạy sau mỗi lần sạc. Đây đều là những thông số dễ quan sát và so sánh. Nhưng trên thực tế, yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến độ bền cũng như chi phí sử dụng lâu dài của xe lại nằm ở một thành phần ít được chú ý hơn: công nghệ pin.
Không phải mô-tơ, pin mới chính là “trái tim” của xe điện
Pin là bộ phận có giá trị cao nhất trên một chiếc xe điện, đồng thời đóng vai trò quyết định phần lớn trải nghiệm sử dụng. Tuổi thọ của pin ảnh hưởng trực tiếp đến quãng đường xe có thể phục vụ trong nhiều năm và cả chi phí thay thế nếu dung lượng pin bị suy giảm.
Hiện nay trên thị trường xe điện phổ thông tồn tại ba nhóm pin chủ yếu gồm: pin LFP, pin NMC và ắc quy chì – thường được quảng bá với tên gọi graphene. Dù đều được gọi chung là pin, nhưng bản chất hóa học cũng như độ bền của từng loại lại có sự khác biệt đáng kể.
Pin LFP: Độ bền cao và mức độ an toàn đáng tin cậy
LFP (Lithium Iron Phosphate) là một dạng pin lithium được đánh giá nổi bật nhờ độ bền và khả năng hoạt động ổn định. Loại pin này sở hữu tuổi thọ chu kỳ sạc khá ấn tượng, thường đạt khoảng 1.500 - 2.000 lần sạc.
Nếu mỗi lần sạc cho phép xe di chuyển khoảng 60 - 80 km, tổng quãng đường mà pin có thể phục vụ trước khi dung lượng suy giảm đáng kể có thể vượt mốc 100.000 km. Với nhu cầu di chuyển chủ yếu trong đô thị, điều đó đồng nghĩa pin có thể được sử dụng trong nhiều năm mà chưa cần phải thay mới.
Xét về độ an toàn, pin LFP cũng thể hiện ưu thế rõ ràng. Cấu trúc hóa học của loại pin này ổn định hơn, và nhiệt độ xảy ra hiện tượng mất kiểm soát nhiệt cũng cao hơn so với nhiều dòng pin lithium khác. Nhờ vậy, nguy cơ cháy nổ khi pin quá nóng hoặc chịu va đập mạnh được giảm thiểu đáng kể.
Tuy nhiên, điểm hạn chế của LFP nằm ở mật độ năng lượng thấp hơn một số loại pin lithium khác, vì vậy nếu có cùng dung lượng, bộ pin có thể nặng hơn đôi chút.
Pin NMC: Trọng lượng nhẹ hơn nhưng nhạy cảm với nhiệt độ
Pin NMC (Lithium Nickel Manganese Cobalt) là dòng pin lithium được sử dụng rộng rãi trong nhiều thiết bị điện tử cũng như xe điện hiện nay. Lợi thế lớn nhất của NMC là mật độ năng lượng cao, giúp pin có thể thiết kế nhỏ gọn và nhẹ hơn khi cùng dung lượng. Chính vì vậy, nhiều nhà sản xuất lựa chọn loại pin này nhằm giảm trọng lượng tổng thể của xe.
Tuy vậy, số chu kỳ sạc của pin NMC thường thấp hơn so với LFP, phổ biến trong khoảng 800 - 1.200 lần sạc. Khi quy đổi sang quãng đường sử dụng thực tế, bộ pin này thường chỉ phục vụ khoảng 50.000 - 80.000 km.
Xét về độ an toàn, pin NMC nhạy cảm với nhiệt độ cao hơn so với LFP. Vì thế, các hệ thống pin NMC thường phải đi kèm bộ quản lý pin và cơ chế kiểm soát nhiệt hiệu quả nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành cũng như khi sạc.
Pin graphene: Thực chất là ắc quy chì được nâng cấp
Ở phân khúc xe điện giá rẻ, nhiều nhà sản xuất quảng bá sản phẩm sử dụng pin graphene. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, công nghệ này thực chất vẫn dựa trên nền tảng ắc quy chì-axit nhưng được cải tiến.
Việc bổ sung vật liệu graphene vào điện cực có thể giúp cải thiện một vài đặc tính, chẳng hạn khả năng sạc nhanh hơn hoặc độ bền tốt hơn so với ắc quy chì truyền thống. Dù vậy, tuổi thọ chu kỳ của loại pin này thường vẫn chỉ dao động khoảng 300 - 500 lần sạc.
Điều này đồng nghĩa tổng quãng đường mà bộ ắc quy có thể phục vụ thường chỉ rơi vào khoảng 20.000 - 30.000 km trước khi dung lượng giảm đáng kể. Với những người sử dụng xe thường xuyên, việc phải thay ắc quy sau vài năm là điều khá quen thuộc.
Xét về mặt an toàn, ắc quy chì có mật độ năng lượng thấp nên nguy cơ cháy nổ thấp hơn so với pin lithium. Tuy nhiên, chúng lại tồn tại một số hạn chế khác như trọng lượng khá nặng, hiệu suất hoạt động không cao và nguy cơ rò rỉ dung dịch điện phân nếu bị hư hỏng.
Vì thế, bên cạnh việc cân nhắc giá bán của chiếc xe, trước khi quyết định chọn mua bất kỳ mẫu nào, bạn nên đặt ra một câu hỏi rất đơn giản nhưng vô cùng quan trọng cho người bán: Chiếc xe này sử dụng loại pin gì?
