Buzz
Chiến lược bán xe giá thấp để bù lỗ, sau đó thu lợi từ phụ tùng và dịch vụ hậu mãi vốn không còn xa lạ trên thị trường ô tô toàn cầu. Tuy nhiên, với người tiêu dùng Việt Nam đang phấn khởi trước làn sóng xe Trung Quốc giá tốt, đây là lời cảnh báo đáng suy ngẫm từ người trực tiếp làm công việc đặt phụ tùng để sửa chữa.
Thị trường ô tô Việt Nam hiện chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của các thương hiệu xe Trung Quốc với mức giá cạnh tranh. Một mẫu SUV đầy đủ tiện nghi, giá dưới 700 triệu đồng, trang bị hiện đại không thua kém xe Nhật hay Hàn cùng phân khúc. Với những người mua xe lần đầu hoặc muốn nâng cấp phương tiện, đây là sức hấp dẫn rất lớn.
Tuy nhiên, anh Tô Thế Tùng, giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car, người chuyên tiếp nhận và sửa chữa xe điện, hybrid và PHEV tại miền Bắc, lại nhìn nhận ở một góc độ khác. Xưởng của anh từng trực tiếp đặt phụ tùng xe Trung Quốc từ nước ngoài về, và mức chi phí trên hóa đơn không phải lúc nào cũng “dễ chịu” như giá bán ban đầu của xe.
Với kinh nghiệm sửa chữa đa dạng các dòng xe xăng, xe điện, hybrid và PHEV, anh Tùng đưa ra những góc nhìn thực tế mà nhiều người mua xe thường chưa cân nhắc kỹ trước khi ký hợp đồng.
Anh Tô Thế Tùng, giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car.
Mua rẻ chưa hẳn đã đồng nghĩa với tiết kiệm
Anh Tùng không phủ nhận sức hút về giá của xe Trung Quốc, nhưng anh nhấn mạnh một logic kinh doanh mà người mua cần nắm rõ: "Tất cả những xe mà Trung Quốc họ bán giá rẻ thì có thể những hãng đó chấp nhận việc phải bù lỗ ban đầu, để bù lại bằng các dịch vụ hậu mãi về sau, ví dụ như liên quan đến sửa chữa, liên quan đến phụ tùng."
Đây không phải là nhận định mang tính lý thuyết. Anh Tùng từng trực tiếp sửa xe Haval, một dòng hybrid của Trung Quốc hiện có mặt tại Việt Nam. Vấn đề không nằm ở chất lượng xe, mà ở hệ thống cung ứng phụ tùng: khi xe gặp sự cố, linh kiện phải đặt từ Trung Quốc về do mạng lưới dịch vụ chính hãng trong nước còn hạn chế. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn kéo dài thời gian chờ đợi.
Thay một bóng đèn pha, chi phí lên tới vài chục triệu đồng
Anh Tùng đưa ra một ví dụ cụ thể để làm rõ khoảng cách giữa giá mua ban đầu và chi phí vận hành về sau. Với một mẫu xe Trung Quốc tầm trung, giá khoảng hơn 700 triệu đồng, chỉ riêng việc thay một bóng đèn pha đã có thể tốn đến vài chục triệu đồng mỗi chiếc.
Đặt trong tương quan với giá trị chiếc xe, con số này cho thấy người dùng cần tính toán kỹ hơn. Sau vài lần thay thế các phụ tùng lớn, chiếc "xe rẻ" hoàn toàn có thể trở thành một "hố vôi" tài chính.
"Với phụ tùng mà tôi đặt về, thì tôi nghĩ giá thành cũng không rẻ", anh Tùng thẳng thắn chia sẻ.
Khi so sánh với xe Nhật hay xe Hàn, anh Tùng cho rằng giá phụ tùng chính hãng của xe Trung Quốc nhìn chung thuộc nhóm cao so với mặt bằng thị trường. Có bộ phận rẻ hơn, có bộ phận đắt hơn, nhưng đa số không rẻ như kỳ vọng ban đầu của người mua.
Vấn đề lớn hơn: chưa có đủ dữ liệu dài hạn
Với các dòng PHEV của hãng Trung Quốc, anh Tùng đưa ra thêm một băn khoăn mà thị trường hiện vẫn chưa có lời giải rõ ràng. Phần lớn những mẫu xe này mới xuất hiện tại Việt Nam chưa đầy một năm, nên chưa đủ thời gian để phát sinh các lỗi lớn cần sửa chữa. "Bây giờ những xe PHEV của các hãng mới vào được chưa đến một năm, nên nó chưa thể hỏng được. Chúng ta chưa thể nói được vấn đề chi phí sửa chữa về sau", anh Tùng chia sẻ thẳng thắn.
Đây vừa là sự trung thực của người trong nghề, vừa là lời cảnh báo: người mua xe hiện tại đang đặt niềm tin vào một sản phẩm chưa có đủ dữ liệu vận hành thực tế tại Việt Nam.
Xe Trung Quốc không nhất thiết là lựa chọn kém, nhưng bài toán sở hữu xe cần được tính đầy đủ và chính xác. Giá niêm yết chỉ là một phần trong tổng chi phí. Các yếu tố như phụ tùng, dịch vụ hậu mãi, hệ thống sửa chữa và thời gian chờ linh kiện từ nước ngoài đều có thể quyết định việc chiếc xe có thực sự tiết kiệm hay không.
Câu hỏi mà người mua nên tự đặt ra không phải là "Xe này giá bao nhiêu?" mà là "Khi xe gặp sự cố, tôi sửa ở đâu, mất bao lâu và tốn bao nhiêu chi phí?".
