Buzz
Khi xe điện dần chiếm ưu thế trên các tuyến đường ở Na Uy, đặc biệt là khu vực xung quanh thủ đô Oslo, các trạm xăng truyền thống buộc phải thay đổi để tồn tại — bằng cách tháo dỡ máy bơm nhiên liệu và thay thế bằng các trạm sạc nhanh, mở ra một thời kỳ mới cho ngành dịch vụ giao thông.
Xe điện “thống trị”
Tại nhiều khu vực ở Na Uy, đặc biệt là quanh thủ đô Oslo, xe điện đã chiếm gần một nửa tổng số phương tiện chở khách lưu thông trên đường. Điều này đồng nghĩa với việc các xe này sẽ không còn dừng lại tại các trạm xăng để nạp nhiên liệu như trước kia.
Trạm xăng có thể xem như một ngành công nghiệp chuyên phục vụ những tài xế lái xe xăng hoặc dầu diesel, giúp họ tiếp tục cuộc hành trình – dù chỉ là tới cửa hàng thực phẩm hay những điểm tham quan nổi tiếng tại châu Âu.
Nhiều trạm xăng đã biến đổi thành những “trung tâm mua sắm mini”, nơi tài xế có thể mua đồ ăn, thức uống, và các sản phẩm cá nhân như kính mát, keo xịt tóc hay găng tay. Tuy nhiên, những tài xế xe điện sẽ ít có nhu cầu dừng lại để mua các món đồ có giá cao này, trừ khi họ có thể sạc xe ngay tại đó.
Để thu hút khách hàng mới, nhiều chủ trạm dịch vụ đã tháo dỡ các trụ bơm xăng và thay thế chúng bằng các trạm sạc điện. Theo thông tin từ Bloomberg Hyperdrive, tại trạm dịch vụ Uno-X Furuset ở ngoại ô Oslo, số lượng trụ bơm xăng đã giảm từ bốn xuống còn ba. Nền xi măng nơi từng đặt một cây xăng giờ đã sẵn sàng để lắp đặt trạm sạc EV.
Circle K và St1 – hai trong số các trung tâm dịch vụ lớn nhất tại Na Uy – cũng đang thực hiện các cải cách tương tự tại khu vực gần Oslo để phục vụ nhóm khách hàng sử dụng xe điện.
Một số trạm xăng thậm chí đã tháo dỡ toàn bộ trụ bơm để tạo không gian cho hệ thống sạc xe điện. “Chúng tôi đang tìm kiếm cách thức kết nối với ngành kinh doanh xăng dầu truyền thống,” ông Ole Johannes Tonnessen, Giám đốc điều hành Uno-X Mobility Na Uy, chia sẻ trong chuyến thăm trạm Furuset gần đây. “Chúng tôi đang chuyển mình từ quá khứ và hướng đến tương lai.”
Theo thông tin từ Bloomberg, số lượng trụ bơm xăng đang giảm dần trên toàn cầu. Tại Vương quốc Anh, số lượng trạm xăng hiện nay chỉ còn bằng 20% so với 60 năm trước. Mặc dù các tập đoàn dầu mỏ lớn vẫn sở hữu mạng lưới trạm dịch vụ rộng khắp, họ chỉ chiếm 14% trong tổng số các trạm sạc siêu nhanh tại châu Âu.
Mô hình mẫu cho khu vực
Với vai trò là thị trường xe điện đầu tiên hoàn toàn trên thế giới, Na Uy đang trở thành hình mẫu cho những thay đổi trong ngành công nghiệp năng lượng. Doanh số bán xăng ở Na Uy hiện chỉ còn bằng 1/3 so với một thập kỷ trước, trong khi doanh số dầu diesel giảm khoảng 6% trong năm 2023. Hiện nay, 10% trong tổng số 2.000 trạm xăng trên khắp Na Uy đã được trang bị trạm sạc EV bên cạnh các trụ bơm truyền thống.
Nhu cầu sử dụng nhiên liệu lỏng đang giảm mạnh, trong khi chi phí bảo trì và vận hành các trụ bơm xăng ngày càng cao, khiến các doanh nghiệp phải cân nhắc việc dần loại bỏ hệ thống bơm nhiên liệu, theo ông Anders Kleve Svela – Giám đốc mảng xe điện tại Circle K. Để thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường, các nhà vận hành trạm nhiên liệu tại Na Uy như Circle K đã mạnh dạn đầu tư trạm sạc EV, ngay cả ở những khu vực xa trung tâm như Minnesund.
Khi một trụ xăng đã ngừng kết nối với hệ thống cấp nhiên liệu và nguồn điện, quá trình tháo dỡ có thể hoàn thành chỉ trong vài phút với sự hỗ trợ của hai người. Các bu lông giữ trụ vào nền xi măng sẽ được tháo lỏng, sau đó trụ sẽ được đẩy nghiêng sang một bên, dùng hai thanh thép để nâng lên và di chuyển trên miếng gỗ lớn rồi cất giữ cùng với các linh kiện dự phòng.
Hiện tại, các trụ bơm thường được đặt ở khu vực mặt tiền của trạm dịch vụ và được bảo vệ dưới mái che — tuy nhiên, theo ông Anders Kleve Svela, với sự phát triển mạnh mẽ của xe điện tại Na Uy, việc loại bỏ các công nghệ cũ sẽ giúp tạo ra không gian thuận lợi để lắp đặt trạm sạc điện ở những vị trí tiện lợi tương tự.
Cuộc cách mạng thay thế trụ xăng bằng trạm sạc EV
Chuyển đổi từ trụ bơm sang trạm sạc EV mới chỉ là bước đầu. Tại Na Uy, Uno-X đã thay thế khoảng 30 trụ bơm xăng bằng trạm sạc, trong khi Circle K cũng đã thực hiện điều này tại hơn một chục trụ tại 8 địa điểm. Trong vòng 12 tháng tới, Circle K dự định sẽ tiếp tục thay thế từ 10 đến 15 trụ bơm bằng trạm sạc tại các địa điểm khác.
St1 – đơn vị sở hữu chuỗi trạm dịch vụ lớn thứ ba tại Na Uy – chuẩn bị khai trương trạm sạc EV đầu tiên tại trung tâm Oslo vào tháng sau, tại khu vực mặt tiền cũ của trạm xăng Shell dành riêng cho xe động cơ đốt trong.
Circle K đã bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực sạc xe điện từ hơn một thập kỷ trước thông qua các quan hệ đối tác, và hiện nay họ càng tăng cường cung cấp dịch vụ này dưới thương hiệu riêng. Họ hiện sở hữu khoảng 20 trạm dịch vụ có lắp đặt trạm sạc EV dưới mái che, giúp tài xế tránh mưa nắng khi sạc xe. Hầu hết các trạm này được xây dựng từ việc tháo dỡ các trụ xăng dầu truyền thống.
Tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng cho xe tải điện
Chỉ trong vòng năm năm, Uno-X đã từ một công ty không sở hữu bất kỳ trạm sạc nào trở thành đơn vị vận hành hơn 170 trạm sạc trên toàn Na Uy. Con số này bao gồm cả các trạm được lắp đặt tại bãi đỗ xe của chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven và siêu thị Rema1000. Trong chuyến thăm trạm Uno-X tại Furuset, ông Tonnessen đặc biệt nhấn mạnh đến bốn trạm sạc nhanh công suất 400 kW vừa được lắp đặt nhằm phục vụ xe tải điện. Trong khi xe điện thương mại được xem là bước tiến lớn tiếp theo trong quá trình điện hóa ngành giao thông, trạm sạc nhanh này đã trở thành lợi thế đáng kể cho công ty. “Câu hỏi đặt ra là: khi nào là thời điểm thích hợp?” – ông Tonnessen chia sẻ. “Lần này, thay vì chờ đợi khách hàng như với xe con, chúng tôi muốn đi trước một bước.”
Thành phố Oslo đang tích cực hỗ trợ việc phát triển mạng lưới trạm sạc dành cho xe thương mại chạy bằng pin, bắt đầu với việc lắp đặt các trạm sạc công suất cao tại trạm St1 Shell ở khu vực Rommen. “Chúng tôi đã đầu tư vào hạ tầng sạc trong nhiều năm và rất vui khi nhận được sự hỗ trợ từ thành phố Oslo trong việc mở rộng các lựa chọn cho các phương tiện lớn hơn,” ông Jonas Bæk, phụ trách phát triển kinh doanh tại St1, chia sẻ. “Đây là một thị trường đang phát triển nhanh chóng, nhưng để duy trì sự cân bằng cung-cầu, chúng tôi cần hỗ trợ trong việc xây dựng mạng lưới hiệu quả, điều mà thành phố Oslo đang nỗ lực thực hiện.”
Trạm sạc Rommen – Tương lai đã đến
Trạm Rommen là cơ sở đầu tiên của St1 trong khu vực Scandinavia, hiện đã được trang bị ba trạm sạc nhanh công suất 400 kW. Hai trạm trong số đó có khả năng cân bằng tải giữa các thiết bị, giúp phân phối điện năng hiệu quả và đảm bảo mỗi xe được sạc tối ưu. Trạm thứ ba là thiết bị độc lập, cung cấp công suất tối đa liên tục và được thiết kế cho các phương tiện dài tới 18 mét. Tất cả các trạm sạc tại Rommen đều đáp ứng các tiêu chuẩn thiết kế toàn diện, thân thiện và dễ tiếp cận cho người sử dụng xe lăn.
Toàn bộ cơ sở Shell Rommen đã được cải tạo hoàn toàn, tạo ra một không gian thân thiện hơn, kèm theo khu vực ghế ngồi dành cho khách hàng muốn nghỉ ngơi hoặc dùng bữa trong khi chờ xe sạc. Đây được coi là hình mẫu cho các trạm sạc trong tương lai, không chỉ ở Na Uy mà còn tại nhiều quốc gia đang tiến hành chuyển đổi sang sử dụng phương tiện điện.
Ngành dịch vụ trạm dừng chân đang trải qua những thay đổi lớn và các công ty vận hành như Uno-X, Circle K và St1 đang chủ động phát triển các mô hình kinh doanh mới để thu hút người sử dụng xe điện — trong bối cảnh số lượng xe động cơ đốt trong ngày càng giảm trên toàn cầu.
Tham khảo CleanTechnica
