Buzz
Thực tế tại Việt Nam từng ghi nhận nhiều đợt giảm giá và ưu đãi mạnh tay đối với xe Trung Quốc, đặc biệt là các dòng EV/PHEV, kéo theo giá xe đã qua sử dụng lao dốc rõ rệt.
Nếu vài năm trước, câu chuyện “xe Trung Quốc mất giá” chủ yếu được nhắc đến qua trải nghiệm mua bán thực tế hoặc các cuộc tranh luận trên mạng, thì thời gian gần đây thị trường châu Âu đã xuất hiện những dữ liệu định lượng rõ ràng hơn. Một trường hợp tiêu biểu là Tây Ban Nha, nơi Ganvam – hiệp hội đại lý và sửa chữa ô tô quốc gia – phối hợp cùng DAT, công ty định giá xe, công bố báo cáo về giá trị còn lại của xe sau một thời gian sử dụng.
Theo báo cáo, các mẫu xe mang thương hiệu Trung Quốc tại Tây Ban Nha chỉ giữ được khoảng 60,73% giá trị sau 3 năm, thấp hơn nhóm thương hiệu phổ thông không phải Trung Quốc (65,55%) và kém xa nhóm premium (68,31%). Dưới góc nhìn thị trường, con số này không chỉ phản ánh mức độ ưa chuộng, mà còn cho thấy cách người mua xe cũ đánh giá rủi ro dài hạn, từ chi phí vận hành, chính sách giá xe mới cho tới độ ổn định của công nghệ.
Vì sao xe Trung Quốc sụt giá nhanh?
Theo phân tích của Ganvam và DAT, yếu tố then chốt nằm ở cơ cấu sản phẩm. Báo cáo chỉ ra rằng các hãng xe Trung Quốc tại Tây Ban Nha phân phối tỷ lệ xe điện thuần và plug in hybrid cao hơn nhiều đối thủ châu Âu, trong khi nhóm phương tiện này vốn có xu hướng mất giá nhanh do tâm lý dè chừng về độ bền, vòng đời công nghệ và tốc độ thay đổi các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Trong phần trình bày, đại diện Ganvam cũng đề cập tới “mối nghi ngờ có cơ sở” xoay quanh việc công nghệ xe Trung Quốc hiện nay đã ở trạng thái “cuối cùng” hay chưa. Cách diễn đạt mang tính thận trọng này phản ánh đúng tâm lý của thị trường xe cũ: người mua lo ngại rằng chỉ sau một hoặc hai chu kỳ sản phẩm, những thay đổi về công nghệ pin, phần mềm quản lý năng lượng hay hạ tầng sạc có thể khiến các mẫu xe đời trước nhanh chóng kém hấp dẫn. Nhìn từ dữ liệu, câu chuyện “mất giá” vì thế gắn liền với việc “mua một công nghệ đang chuyển động”, nơi tốc độ cải tiến và biến động giá xe mới tác động trực tiếp đến giá trị xe cũ.
Cuộc đua giảm giá góp phần hình thành thực trạng hiện nay
Tại Tây Ban Nha, các thương hiệu Trung Quốc đã chiếm khoảng 9,5% thị phần, gần gấp đôi mức trung bình toàn châu Âu theo báo cáo, với doanh số tập trung chủ yếu vào những cái tên như MG, BYD, Omoda, Jaecoo, Ebro và Leapmotor. Khi thị phần mở rộng nhanh, giá bán trở thành “vũ khí” dễ thấy nhất để thu hút khách hàng. Trong bối cảnh đó, chỉ cần xe mới liên tục tung ra ưu đãi lớn hoặc ra mắt phiên bản nâng cấp với giá cạnh tranh hơn, thị trường xe cũ sẽ phản ứng gần như ngay tức thì. Giá xe đã qua sử dụng vốn bám theo “neo” là giá xe mới, nên khi neo bị hạ thấp, mức khấu hao của xe lăn bánh cũng tăng nhanh hơn dự tính ban đầu. Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là các hãng Trung Quốc đang điều chỉnh danh mục sản phẩm nhằm thích ứng với thuế quan của EU đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, qua đó gia tăng tỷ trọng plug in hybrid và xe xăng – những nhóm không chịu mức thuế bổ sung tương tự. Dù thuế quan là câu chuyện chính sách, tác động thị trường lại rất rõ ràng: khi danh mục sản phẩm thay đổi nhanh để tránh bất lợi ngắn hạn, giá trị bán lại cũng phải gánh thêm yếu tố bất định.
Góc nhìn từ thực tế Việt Nam
Quay lại thị trường Việt Nam, việc một số mẫu xe Trung Quốc mất giá mạnh không phải điều mới mẻ, đặc biệt trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt bằng khuyến mãi và giảm giá sâu. Thị trường từng ghi nhận trường hợp MG HS sụt giá mạnh tại các đại lý trong nước, nguyên nhân đến từ việc hãng áp dụng mức giảm rất sâu, có thời điểm lên tới gần 200 triệu đồng, đưa giá bán thực tế chỉ còn khoảng 529 – 589 triệu đồng. Mức giá này thậm chí thấp hơn một số SUV hạng A như Kia Sonet, trong khi MG HS vốn cạnh tranh trực tiếp với các CUV hạng C như Hyundai Tucson hay Mazda CX-5 nhưng lại được định vị ở tầm giá thấp hơn hẳn.
MG HS là mẫu xe hạng C nhưng sau nhiều lần điều chỉnh giá, mức bán ra còn thấp hơn cả một số mẫu SUV hạng A.
Có thể thấy, điểm tương đồng giữa Việt Nam và Tây Ban Nha nằm ở cơ chế định giá, khi xe Trung Quốc thường gắn với chiến lược “giá xe mới cạnh tranh”, kèm theo khả năng thị trường xuất hiện các đợt điều chỉnh giá nhanh trong thời gian ngắn. Khi người mua xe cũ nhận thấy rủi ro rằng giá xe mới có thể tiếp tục giảm, họ sẽ yêu cầu mức chiết khấu cao hơn cho xe đã qua sử dụng. Điều này gián tiếp tác động đến quyết định mua xe, bởi người tiêu dùng lo ngại rằng mẫu xe mình đang cân nhắc có thể trở nên rẻ hơn đáng kể chỉ sau một vài tháng.
Mất giá đang phản ánh điều gì?
Về mặt lý thuyết, khấu hao không phải thước đo trực tiếp cho độ bền hay chất lượng cơ khí, nhưng trong thực tế nó lại đóng vai trò như một “nhiệt kế” phản ánh mức độ niềm tin của thị trường. Khi xe mang thương hiệu Trung Quốc bị chiết khấu sâu hơn, điều đó cho thấy tâm lý dè dặt vẫn hiện hữu ở nhiều nơi, không riêng gì Việt Nam. Báo cáo của Ganvam và DAT tại Tây Ban Nha cho rằng một phần quan trọng xuất phát từ cơ cấu bán hàng thiên về xe điện và plug in hybrid, cùng những băn khoăn xoay quanh vòng đời công nghệ và độ bền pin. Nói cách khác, người mua xe cũ đang trả giá cho sự bất định của tương lai, chứ không chỉ đánh giá chiếc xe ở trạng thái hiện tại.
Tâm lý “chờ xe giảm giá thêm” đang tác động trực tiếp đến quyết định của người dùng xe tại Việt Nam.
Tại các thị trường khác, sự thận trọng này cũng được phản ánh qua nhiều dạng dữ liệu khác nhau, từ các khảo sát độ tin cậy dựa trên phản hồi chủ xe tại Anh – nơi MG thường nằm trong nhóm bị chấm điểm thấp – cho tới những thông tin về các đợt triệu hồi quy mô lớn của BYD trong năm 2025. Những yếu tố này khiến người mua xe cũ cân nhắc kỹ hơn khi định giá rủi ro. Vì vậy, khi nhắc tới “mất giá”, cách diễn đạt trung lập và chính xác hơn là coi đây như phản ứng của thị trường trước sự kết hợp giữa biến động công nghệ, chiến lược giá và mức độ tin cậy mà người tiêu dùng gán cho thương hiệu, trong đó xe Trung Quốc hiện vẫn chịu một mức chiết khấu niềm tin đáng kể tại nhiều thị trường.
