Lựa chọn ô tô hybrid: HEV hay PHEV?

Thị trường ô tô hybrid đang phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều mẫu xe mới.

Mua ô tô hybrid, bạn sẽ phải chọn giữa các dòng xe HEV và PHEV, mỗi loại mang những ưu điểm riêng.

?

Ô tô hybrid hiện nay được chia thành hai loại chính: HEV (Hybrid Electric Vehicle) - không cần sạc ngoài, và PHEV (Plug-in Hybrid Electric Vehicle) - có thể sạc từ nguồn điện bên ngoài. Xe HEV kết hợp giữa động cơ điện và động cơ xăng, nhưng không cắm sạc mà sử dụng năng lượng tái tạo từ quá trình phanh hoặc động cơ đốt trong để sạc pin. Xe thường khởi động bằng động cơ điện và chuyển sang động cơ xăng khi đạt tốc độ, giúp tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải so với xe xăng truyền thống. Trong khi đó, PHEV có pin lớn hơn, có thể sạc bằng điện lưới, hoạt động thuần điện khi pin đầy và chuyển sang dùng xăng khi pin cạn. PHEV cũng tận dụng được năng lượng khi phanh để sạc lại pin.

Theo các chuyên gia, xe PHEV hoạt động hiệu quả nhất khi pin được sạc đầy mỗi ngày. Tuy không bắt buộc phải sạc như xe thuần điện (EV), nhưng nếu chỉ dùng động cơ xăng mà không sạc pin, xe sẽ tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn do trọng lượng pin lớn làm xe nặng thêm.

Thử nghiệm cho thấy nếu không sạc, xe PHEV tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn rõ rệt so với xe HEV có công nghệ tương đương. Do đó, để tận dụng tối đa lợi ích của PHEV, người dùng cần có chỗ đậu xe và nguồn điện sạc thường xuyên – điều mà xe HEV không đòi hỏi.

Tạp chí đánh giá sản phẩm Consumer Reports (Mỹ) đã khảo sát hơn 330.000 chủ xe, từ các mẫu sản xuất trong giai đoạn 2000–2024, về những sự cố liên quan đến động cơ, hộp số, động cơ điện, hệ thống giải trí... Kết quả cho thấy xe PHEV có độ tin cậy thấp nhất, gặp nhiều sự cố hơn xe động cơ đốt trong (ICE) tới 146%, trong khi xe HEV lại đáng tin cậy nhất, với số sự cố thấp hơn xe ICE khoảng 26%.

Consumer Reports nhận định điều này không quá bất ngờ, bởi công nghệ HEV đã xuất hiện từ lâu và được tinh chỉnh qua nhiều năm, trong khi PHEV ra đời muộn hơn. Thêm vào đó, PHEV vừa phải xử lý các vấn đề của ô tô điện, vừa tích hợp thêm động cơ đốt trong phức tạp của dòng

truyền thống vào trong một không gian bị giới hạn.

Theo Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) hiện hành tại Việt Nam, ô tô chạy bằng xăng kết hợp với điện hoặc năng lượng sinh học, nếu tỷ lệ xăng không vượt quá 70% tổng năng lượng sử dụng, sẽ được ưu đãi mức thuế TTĐB bằng 70% so với xe cùng loại. Như vậy, chỉ những xe sử dụng công nghệ sạc ngoài như

mới được áp dụng mức thuế ưu đãi. Trong khi đó, xe HEV – sử dụng điện từ quá trình chuyển đổi năng lượng xăng, không có khả năng sạc ngoài – vẫn bị đánh thuế TTĐB như xe xăng, dầu truyền thống.

Dự thảo sửa đổi Luật thuế TTĐB đang thu hút sự quan tâm khi đề xuất mở rộng ưu đãi cho tất cả dòng xe hybrid, không phân biệt HEV hay PHEV, áp dụng mức thuế bằng 70% so với xe chạy xăng, dầu. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ tạo động lực lớn cho thị trường xe HEV phát triển. Thuế giảm sẽ kéo theo giá xe giảm, đồng thời giảm lệ phí trước bạ – có thể tiết kiệm đến hàng trăm triệu đồng. Trong khi đó, giá xe PHEV khó biến động do đã được hưởng ưu đãi từ trước.

Thị trường xe phổ thông hiện có hơn 10 mẫu hybrid và con số này đang tiếp tục tăng. Theo số liệu VAMA, năm 2024 có 9.848 xe hybrid được bán ra trong tổng số 450.000 xe con. Quý I/2025 ghi nhận 2.873 xe hybrid được tiêu thụ trong khoảng 80.000 xe, và tất cả đều là HEV – không có chiếc PHEV nào. Xe PHEV vẫn là lựa chọn hiếm hoi, chủ yếu thuộc phân khúc cao cấp.

Cuối năm 2017, Mitsubishi từng đi tiên phong khi nhập khẩu mẫu Oulander PHEV về Việt Nam với kế hoạch lắp ráp nội địa sau này. Tuy nhiên, chiến lược này không thành công vì doanh số không khả quan.

Nên chọn HEV hay PHEV khi mua ô tô hybrid?