Buzz
Tình trạng say xe thường xuất hiện khá phổ biến ở những người đã quen sử dụng xe xăng nhưng khi chuyển sang trải nghiệm xe điện lại gặp khó chịu. Đây là hiện tượng khoa học đã được nghiên cứu và chứng minh rõ ràng, người dùng nên lưu tâm.
Khi ô tô điện ngày càng trở nên phổ biến trên toàn cầu, nhiều người lần đầu trải nghiệm đã bất ngờ bởi cảm giác chóng mặt, buồn nôn hay thậm chí say xe. Điều đáng nói, hiện tượng này xuất hiện với tần suất ngày càng cao và đang trở thành đề tài nghiên cứu nghiêm túc về hành vi người dùng.
Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân chính đến từ sự khác biệt lớn trong cảm giác vận hành và kinh nghiệm lái xe giữa xe xăng truyền thống và xe điện. Âm thanh, độ rung hay cách xe tăng giảm tốc ở hai loại xe này đều thể hiện rõ sự khác biệt.
Theo các nhà thần kinh học, hiện tượng say xe lại xuất phát từ chính những ưu thế của xe điện: vận hành gần như không tiếng động, giảm rung lắc và khả năng phanh tái tạo liên tục. Trong khi xe dùng động cơ đốt trong luôn tạo ra rung động cơ học, âm thanh và chuyển động quen thuộc – những dấu hiệu mà bộ não đã ghi nhận suốt nhiều thập kỷ – thì xe điện gần như loại bỏ hoàn toàn. Chính sự thiếu hụt “tín hiệu quen thuộc” này khiến não bộ mất cân bằng, gây ra cảm giác chóng mặt và buồn nôn.
Lý giải hiện tượng say xe khi sử dụng ô tô điện. Ảnh: Internet
Một yếu tố quan trọng khác chính là hệ thống phanh tái tạo (regenerative braking) – công nghệ cho phép xe tự động giảm tốc khi người lái nhả chân ga, đồng thời thu hồi năng lượng để sạc lại pin. Ở nhiều mẫu xe, đặc biệt khi kích hoạt chế độ “one-pedal driving” (lái một bàn đạp), việc giảm tốc diễn ra ngay lập tức và kéo dài, khiến hành khách có cảm giác bị ghì về phía trước liên tục – hoàn toàn khác với cảm giác phanh chủ động quen thuộc.
Không chỉ vậy, xe điện còn sở hữu đặc tính kỹ thuật nổi bật là mô-men xoắn cực đại truyền đến bánh xe gần như ngay tức thì. Nhờ đó, xe có khả năng tăng tốc nhanh ngay từ tốc độ thấp, mang đến trải nghiệm lái đầy hứng khởi. Tuy nhiên, với hành khách ngồi bên cạnh hoặc phía sau – đặc biệt là những người chưa quen – sự tăng tốc nhanh hoặc đột ngột dễ gây cảm giác giật mạnh, chóng mặt và buồn nôn, nhất là trong môi trường giao thông đô thị liên tục phanh – tăng tốc.
Để giảm thiểu tác động này, một số hãng xe đã nghiên cứu các giải pháp bổ trợ. Ví dụ, hệ thống đèn nội thất đổi màu theo trạng thái vận hành (tăng tốc, giảm tốc, phanh) có thể giúp hành khách nhận diện trước và chuẩn bị tinh thần, từ đó hạn chế rối loạn cảm giác khi xe thay đổi chuyển động.
Các chuyên gia khuyến nghị, để hạn chế tình trạng say xe, người lái nên tập thích nghi với cách vận hành xe điện bằng chân ga, tránh tăng tốc hay phanh quá gấp. Đồng thời, việc điều chỉnh điều hòa, tăng cường thông gió và chọn tư thế ngồi thoải mái cũng góp phần giúp hành khách thích nghi tốt hơn với trải nghiệm lái mới mà xe điện mang lại.
