Buzz
Nếu chuyển sang nhập khẩu, giá xe Mercedes-Benz có thể nhích lên đôi chút, nhưng vẫn sẽ thu hút khách hàng vì người Việt giàu có luôn ưa chuộng xe nhập khẩu.
Cuối năm là thời điểm lý tưởng để nhìn lại những sự kiện nổi bật trong năm qua. Năm 2024, một chủ đề thu hút sự chú ý tại thị trường ô tô Việt Nam là tương lai của Mercedes-Benz Việt Nam. Trong chương trình Trên Ghế phát sóng tối 7/12, host Đăng Việt và khách mời Quang Anh sẽ cùng thảo luận về câu hỏi:Liệu Mercedes-Benz Việt Nam sẽ chuyển hoàn toàn sang bán xe nhập khẩu trong thời gian tới?
Cộng đồng mạng đang chia sẻ thông tin về một công ty phân phối xe mang tên Mercedes-Benz Việt Nam (MBV), với CEO hiện tại của MBV là người đại diện chính. Từ đó, nhiều người phỏng đoán rằng hãng xe Đức có thể ngừng lắp ráp và chuyển sang nhập khẩu hoàn toàn. Bạn nghĩ sao về điều này?
Việc Mercedes-Benz Việt Nam thành lập thêm công ty nhập khẩu không làm tôi quá bất ngờ. Tuy nhiên, tôi ngạc nhiên vì tốc độ triển khai nhanh hơn dự tính. Vừa qua, vào cuối tháng 9/2024, UBND TP HCM mới đồng ý gia hạn hợp đồng thuê đất để duy trì nhà máy thêm 5 năm, và ngay trong đầu tháng 10, MBV đã nhận giấy phép thành lập công ty phân phối mới.
Tuy nhiên, nếu nhìn vào lịch sử phát triển gần đây, MBV đã thực hiện những bước chuẩn bị kỹ lưỡng, như việc mở trung tâm kiểm định xe tại Long An và kho phụ tùng nhập khẩu tại quận 9 (TP HCM). Tôi tin rằng Mercedes-Benz đã lên kế hoạch từ rất lâu và không phải quyết định vội vàng. Đây là một chiến lược dài hạn, được tính toán kỹ càng từ nhiều năm trước.
Về mặt thị trường, việc chuyển sang nhập khẩu là một bước đi chiến lược hợp lý, nhất là khi Mercedes-Benz đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trong những năm gần đây, hãng đã mất dần thị phần tại Việt Nam, vì vậy việc chuyển sang xe nhập khẩu (CBU) sẽ là hướng đi giúp cải thiện tình hình kinh doanh của Mercedes-Benz tại đây.
Thực tế, Mercedes-Benz hiện đang gặp phải một tình huống khó khăn. Một mặt, họ có những điểm yếu về sản phẩm. Mặt khác, họ cũng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các đối thủ.
Về sản phẩm, trong vài năm gần đây, Mercedes-Benz đã thay đổi thiết kế theo xu hướng unisex (phù hợp cho cả nam và nữ) nhiều hơn. Tuy nhiên, phong cách này chưa thực sự được lòng người tiêu dùng Việt, khiến khách hàng tìm đến những lựa chọn khác có cá tính rõ rệt hơn.
Về sự cạnh tranh từ đối thủ, trong 2 năm qua, các thương hiệu xe sang khác đã phát triển nhanh chóng. Trong năm 2024, Volvo đã nâng thị phần từ 10% lên 15%, còn Audi tăng từ 20% lên 27%. Đặc biệt, BMW - đối thủ truyền thống của Mercedes-Benz - lại gây sức ép từ một hướng khác, với các mẫu xe lắp ráp trong nước (CKD), mang lại lợi thế về giá cả và lệ phí trước bạ. Điều này tạo ra áp lực lớn đối với chiến lược kinh doanh của Mercedes-Benz Việt Nam.
Vì vậy, vào thời điểm này, MBV buộc phải tìm ra giải pháp mới để cải thiện khả năng cạnh tranh, cả về sản phẩm lẫn giá bán.
Việc MBV chuyển sang nhập khẩu, không còn lắp ráp xe nữa, đã tạo ra hai luồng ý kiến trái chiều: Một bên cho rằng giá xe sẽ cao hơn, bên còn lại cho rằng xe nhập khẩu sẽ tốt hơn xe lắp ráp. Anh nghĩ sao về vấn đề này?
Về vấn đề giá cả, trước đây và hiện nay, chúng ta thấy luôn tồn tại một khoảng cách nhất định giữa giá của xe nhập khẩu nguyên chiếc và xe lắp ráp tại Việt Nam. Tuy nhiên, tôi tin rằng trong tương lai, sự chênh lệch này sẽ thu hẹp lại. Giá của các sản phẩm nhập khẩu từ Mercedes-Benz chắc chắn sẽ rất cạnh tranh vì 3 lý do dưới đây.
Thứ nhất, khi MBV chuyển sang nhập khẩu, số lượng xe đặt hàng từ nhà máy Mercedes-Benz Thái Lan sẽ tăng lên, giúp giá mua của MBV từ Thái Lan giảm theo nguyên lý bán buôn.
Thứ hai, khi xe được nhập khẩu từ Thái Lan, sẽ được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu 0% trong khu vực ASEAN, có thể coi như xe nhập khẩu được ‘miễn thuế’.
Thứ ba, cần phân biệt rõ ràng giữa xe CBU và CKD. Xe CBU (nhập khẩu nguyên chiếc) chỉ phải chịu thuế một lần duy nhất. Trong khi đó, xe CKD được lắp ráp từ nhiều chi tiết, mỗi chi tiết lại phải chịu thuế riêng, làm tăng cấu trúc giá của xe, khiến MBV khó đưa ra mức giá phù hợp. Do đó, khi nhập khẩu, vấn đề này sẽ trở nên đơn giản hơn.
Ở một khía cạnh khác, khi xem xét thông tin về công ty nhập khẩu Mercedes-Benz Việt Nam, đây là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, với 100% vốn đầu tư từ tập đoàn Mercedes-Benz. Trong khi đó, công ty hiện tại của MBV là công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên, có nghĩa là lợi nhuận sau thuế sẽ thuộc về hãng xe Đức tại công ty nhập khẩu, còn công ty MBV hiện tại cần chia sẻ lợi nhuận với các bên góp vốn trong công ty.
Vậy anh nghĩ sao về quan điểm xe nhập khẩu sẽ tốt hơn xe lắp ráp?
Theo tôi, đây là quan niệm chỉ đúng vào những ngày đầu khi các thương hiệu xe bắt đầu xây dựng nhà máy ở Việt Nam. Khi đó, tay nghề của thợ Việt chưa cao như bây giờ, khiến chất lượng sản phẩm có thể chưa hoàn thiện như mong đợi.
Tuy nhiên, sau hơn 30 năm, trình độ tay nghề của thợ Việt đã phát triển và chuyên nghiệp hơn rất nhiều. Chất lượng sản phẩm đã cải thiện rõ rệt. Vì vậy, tôi cho rằng sự khác biệt giữa xe CKD và CBU hiện nay là không đáng kể. Sự khác biệt này chủ yếu liên quan đến yếu tố con người. Về vật liệu, xe CBU và xe CKD đều sử dụng chung một loại vật liệu theo tiêu chuẩn của các tập đoàn toàn cầu.
Quay lại vấn đề xe nhập khẩu, nhiều người cho rằng xe nhập khẩu có sự khác biệt về nguồn gốc. Vậy tại sao anh cho rằng xe Mercedes-Benz tại Việt Nam sắp tới sẽ nhập khẩu từ Thái Lan chứ không phải từ Đức hay các quốc gia khác?
Lý do rất đơn giản. Tất cả xe nhập khẩu từ các nước ASEAN hiện nay đều được hưởng thuế nhập khẩu 0%, mang lại lợi thế rõ rệt so với việc nhập khẩu từ EU hay các quốc gia khác. Lộ trình giảm thuế nhập khẩu từ EU phải đợi đến năm 2030.
Trong chiến lược kinh doanh, việc tối ưu hóa chi phí luôn là yếu tố quan trọng. Vì vậy, tôi cho rằng trong tương lai, Mercedes-Benz sẽ chủ yếu nhập khẩu xe từ nhà máy ở Thái Lan. Tuy nhiên, đối với các mẫu xe chỉ được sản xuất ở những quốc gia nhất định, MBV sẽ phải nhập khẩu từ những nơi đó thay vì từ Thái Lan.
Theo những gì tôi được biết, việc nhập khẩu từ Thái Lan sẽ giúp MBV dễ dàng kiểm soát số lượng và mẫu mã xe. Điều này có nghĩa là họ sẽ nhập khẩu nhiều mẫu xe từ Thái Lan hơn, thay vì chỉ giới hạn ở các mẫu xe điện như hiện nay.
Hiện nay, Volvo có hai nguồn nhập khẩu khác nhau. Những mẫu xe nhập từ Malaysia có mức giá dễ tiếp cận, phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng. Trong khi đó, các mẫu xe nhập khẩu từ Thụy Điển thường là các dòng xe cao cấp, thuộc phân khúc đầu bảng. Nhiều khách hàng của Volvo cũng cho rằng họ ưa chuộng các mẫu xe nhập từ Thụy Điển hơn.
Có thể điều này cũng sẽ xảy ra với Mercedes-Benz, khi mà nhiều khách hàng thích các mẫu xe nhập khẩu từ Đức hơn?
Theo tôi, những người mua xe sang ở Việt Nam luôn nghĩ rằng xe nhập khẩu có chất lượng tốt hơn so với xe lắp ráp trong nước. Quan niệm này đã ăn sâu vào họ và trở thành tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, như tôi đã chia sẻ, sự khác biệt giữa xe lắp ráp tại châu Âu, Malaysia, Thái Lan hay Trung Quốc thực tế là rất nhỏ. Nếu có sự khác biệt, đó chỉ là vấn đề tay nghề của thợ. Về vật liệu, xe lắp ráp ở đâu cũng sẽ sử dụng nguyên liệu tương tự nhau, từ sắt, nhựa cho đến da.
Lý do một hãng xe chỉ bán một mẫu xe tại một số thị trường mà không có ở thị trường khác liên quan đến kế hoạch sản xuất. Khi nhu cầu và sở thích của khách hàng tại một thị trường nào đó cao, hãng xe sẽ sản xuất tại đó để giảm thiểu chi phí.
Như CEO của Volvo, ông Jim Rowan đã từng chia sẻ: “Sản xuất ngay tại nơi tiêu thụ và bán tại chính nơi sản xuất”. Đây là chiến lược giúp họ tối ưu hóa chi phí sản xuất. Khi xe nhập khẩu về Việt Nam, các hãng sẽ phải tuân thủ chính sách thuế của nhà nước và chấp nhận thực tế này.
Vài năm trước, sự chênh lệch giá giữa xe Mercedes-Benz CKD và BMW CBU là rất rõ ràng. Thời điểm đó, Mercedes-Benz chiếm vị trí dẫn đầu trong phân khúc xe sang.
Hiện nay và trong tương lai gần, BMW vẫn tập trung vào xe CKD trong khi Mercedes-Benz dự định chỉ bán xe CBU. Anh nghĩ liệu sự thay đổi này có gây khó khăn cho MBV hay không?
BMW đã chiếm lĩnh thị trường chưa? Câu trả lời là chưa.
BMW đã chuyển sang sản xuất CKD trong 2 năm qua, nhưng sự khác biệt về thị phần giữa BMW và Mercedes-Benz vẫn không đáng kể. Một điều thú vị là, trong năm 2024, cả Mercedes-Benz và BMW đều đánh mất thị phần vào tay các đối thủ khác. Có thể thấy, dù một hãng lắp ráp và một hãng nhập khẩu, cả hai đều đối mặt với khó khăn tương tự trong việc duy trì thị phần.
Tôi nghĩ rằng, để BMW có thể vượt qua Mercedes-Benz tại Việt Nam, họ sẽ phải làm nhiều việc và cần thời gian để chứng minh. Trong khi đó, tôi tin rằng MBV cũng đã có chiến lược để đối phó với tình hình này.
Như đã đề cập trước đó, giá xe CBU mới của Mercedes-Benz dự báo sẽ không cao hơn quá nhiều so với các mẫu xe CKD hiện tại. Mức giá này sẽ vẫn trong tầm chấp nhận của khách hàng. Người Việt vốn có tâm lý ưa chuộng xe nhập, và họ sẵn sàng chi thêm một khoản nhỏ để sở hữu xe nhập khẩu. Đây là một xu hướng dễ hiểu trong hành vi tiêu dùng của người Việt.
Cảm ơn anh Quang rất nhiều vì những chia sẻ quý báu vừa rồi.
Chương trình Trên Ghế được tổ chức bởi Đài Truyền Hình TP Hồ Chí Minh & Công ty Cổ Phần VCCorp, cùng sự hợp tác từ AutoPro; đơn vị khai thác thương mại là AdWheel và đối tác đồng hành Giovanni.
