Mở rộng hệ thống trạm sạc: Yếu tố then chốt cho tương lai xe điện tại Việt Nam

Việc phát triển mạng lưới trạm sạc công cộng sẽ là động lực thúc đẩy sự phổ biến

điện ở Việt Nam, tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn vốn đầu tư và chính sách hỗ trợ vẫn cần được giải quyết.

Mạng lưới trạm sạc công cộng đang trở thành yếu tố then chốt giúp xe điện trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam. Trước đây, người dùng thường lo lắng về việc sạc điện khi di chuyển đường dài, nhưng hiện nay, các trạm sạc công cộng đang dần xóa bỏ rào cản này.

Thực tế, nhiều mẫu xe điện từ phân khúc A trở lên có thể di chuyển khoảng 300 km sau mỗi lần sạc đầy, đáp ứng tốt nhu cầu di chuyển trong thành phố và liên tỉnh. Tuy nhiên, thói quen sử dụng xe xăng lâu năm khiến nhiều người vẫn e ngại về việc hết điện giữa đường. Sự xuất hiện của các trạm sạc trên các tuyến đường chính là giải pháp hữu hiệu, giúp người dùng tự tin hơn khi chuyển sang xe điện.

Hiện tại, V-GREEN là mạng lưới trạm sạc nổi bật nhất tại Việt Nam với hơn 150.000 cổng sạc đa dạng công suất, phủ sóng khắp 63 tỉnh thành. Hệ thống này được phát triển riêng cho xe điện VinFast và áp dụng chính sách sạc miễn phí đến hết tháng 6/2027, nhằm khuyến khích người dùng trải nghiệm xe điện. Ngoài ra, thị trường còn có sự tham gia của các đơn vị như Eboost,

One, EverCharge, EVN, DatCharge, Rabbit EVC, VuPhong Energy, SolarEV, Autel... Đáng chú ý, Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) gần đây đã công bố kế hoạch xây dựng hệ thống trạm sạc riêng, góp phần thúc đẩy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực hạ tầng sạc điện.

Không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia, các hợp tác quốc tế cũng mang đến động lực mới cho lĩnh vực này. Porsche và Charge+ đang phát triển mạng lưới 17 trạm sạc nhanh, với giai đoạn đầu tiên đã công bố 9 địa điểm có công suất lên đến 180 kW, được đặt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và các điểm nghỉ dọc hành trình như Ninh Bình, Phan Thiết, Bảo Lộc. Hơn nữa, Charge+ hướng tới việc kết nối mạng lưới sạc điện xuyên suốt 5.000 km từ Singapore đến Hà Nội, bao phủ khoảng 1.700 km cao tốc tại Việt Nam.

Mặc dù mạng lưới trạm sạc đang được mở rộng, nhưng để đạt được mục tiêu bao phủ diện rộng, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Về mặt kỹ thuật, PGS.TS Phạm Xuân Mai, nguyên trưởng Khoa Kỹ thuật giao thông - ĐH Bách Khoa TP HCM, cho rằng việc thiếu tiêu chuẩn chung cho các trạm sạc là một vấn đề đáng lo ngại. “Nếu không thống nhất các

phải tìm đúng chỗ sạc đúng tiêu chuẩn của mình; gây ra tình trạng mỗi hãng chỉ sạc được trụ sạc xe mình mà các xe các hãng khác không thể dùng chung một trụ sạc”, ông nhấn mạnh.

Vấn đề này không chỉ thuần túy về mặt kỹ thuật mà còn liên quan đến sự hợp tác giữa các nhà sản xuất xe điện. Nếu các thương hiệu vẫn còn e ngại trong việc chia sẻ cơ sở hạ tầng sạc, việc thống nhất hệ thống sẽ gặp nhiều khó khăn. Điều này có thể dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh, thay vì tập trung vào mục tiêu chung là thúc đẩy sự phát triển của ngành xe điện.

Ngoài ra, vấn đề đầu tư cũng là một thách thức lớn. Việc xây dựng các trạm sạc đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, và mặc dù các doanh nghiệp tư nhân có thể tham gia, việc mở rộng mạng lưới trên toàn quốc vẫn cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ.

Hơn nữa, các chính sách khuyến khích cũng đóng vai trò quan trọng. Việc hỗ trợ chi phí lắp đặt trạm sạc tại nhà hoặc giảm giá điện cho việc sạc xe vào ban đêm có thể giúp giảm áp lực lên các trạm sạc công cộng. Các thành phố trên thế giới thường có mật độ trạm sạc khá cao: trung bình 1-2 km ở khu vực trung tâm, 5 km ở ngoại ô và 10 km ở vùng xa. Đây là mô hình mà Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng một cách linh hoạt.

Rõ ràng, các trạm sạc công cộng không chỉ là động lực thúc đẩy sự phát triển của xe điện mà còn là yếu tố cạnh tranh giữa các hãng xe tại Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu phủ sóng toàn quốc, các thách thức về tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn vốn đầu tư và chính sách cần được giải quyết đồng bộ. Chỉ khi Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng chung tay, viễn cảnh về một tương lai xe điện bùng nổ tại Việt Nam mới thực sự trở thành hiện thực.