Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng các mẫu xe sản xuất và tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc đang có sự giảm sút về độ ổn định so với các năm trước.

Tóm gọn lại, VDS 2025 không mang ý nghĩa là “kết thúc cuộc chơi”, mà là một dấu mốc cảnh báo: khi độ tin cậy dài hạn suy giảm, thị trường sẽ phản ứng nhanh hơn bất kỳ chiến lược marketing nào.

Tổng quan về chỉ số PP100 và ý nghĩa của nó

J.D. Power vừa công bố kết quả nghiên cứu Vehicle Dependability Study 2025 tại Trung Quốc. Kết quả chỉ ra rằng số lượng vấn đề trung bình trên mỗi 100 xe trong giai đoạn sử dụng lâu dài đã tăng lên 197, cao hơn 7 điểm so với năm 2024. Khi phân nhóm theo thương hiệu, nhóm xe cao cấp ghi nhận 181 điểm, trong khi nhóm xe phổ thông có mức 202 điểm.

Những con số này cho thấy độ tin cậy lâu dài không được cải thiện theo xu hướng tích lũy kinh nghiệm sản xuất mà lại đang giảm sút. Trong báo cáo của J.D. Power, chỉ số PP100 không chỉ phản ánh cảm nhận chủ quan mà là sự tổng hợp các vấn đề do chủ xe báo cáo sau một thời gian sử dụng, chính vì vậy, sự gia tăng liên tục trong hai năm là dấu hiệu quan trọng với cả người tiêu dùng và nhà sản xuất. Thông cáo chính thức của J.D. Power nhấn mạnh rằng sự gia tăng này xuất phát từ các vấn đề liên quan đến thiết kế, chứ không chỉ là sự cố ngẫu nhiên.

Điều này giải thích vì sao nhiều người tiêu dùng phản ánh những vấn đề trong trải nghiệm hàng ngày như hệ thống thông tin giải trí hoạt động không mượt mà, ghế ngồi không thoải mái, điều hòa chưa đạt hiệu quả tối ưu, hay tiếng ồn và rung động khó chịu trong cabin. Những vấn đề này có tác động âm thầm và dần dần làm giảm cảm nhận về chất lượng xe theo thời gian, vì vậy khi chúng gia tăng nhanh chóng, chỉ số PP100 sẽ phản ánh rõ ràng sự thay đổi này.

Cỡ mẫu trong nghiên cứu này đủ lớn để rút ra xu hướng, thay vì chỉ phản ánh những hiện tượng nhất thời. J.D. Power đã khảo sát 22.941 chủ xe, bao gồm 166 mẫu xe từ 38 thương hiệu tại 81 thành phố lớn, chỉ tính các xe mua trong giai đoạn từ tháng 2 năm 2021 đến tháng 6 năm 2024. Với quy mô này, sự gia tăng điểm số là tín hiệu phản ánh sự thay đổi có tính hệ thống.

Khi China Daily, cơ quan báo chí nhà nước có ấn bản tiếng Anh, tường thuật kết quả, họ đã nhấn mạnh những số liệu quan trọng. Bài viết của họ cũng bổ sung một chi tiết quan trọng: gần một nửa số vấn đề xuất phát từ thiết kế và tăng khoảng 20% so với năm trước. Thông tin này phù hợp với báo cáo của J.D. Power, khi họ nhấn mạnh rằng các vấn đề liên quan đến thiết kế chính là yếu tố làm giảm độ tin cậy dài hạn.

Tại sao độ tin cậy dài hạn lại giảm sút trong bối cảnh chuyển đổi sang điện hóa

Nghiên cứu không kết luận rằng một công nghệ đơn lẻ là nguyên nhân duy nhất, nhưng trong bối cảnh công nghiệp hiện nay, ta có thể hiểu rõ hơn về động lực phía sau. Điện hóa tại Trung Quốc đang diễn ra rất nhanh chóng. Các nhà sản xuất xe mở rộng danh mục sản phẩm sử dụng nền tảng điện, áp dụng cấu trúc điện tử phức tạp hơn, phát triển phần mềm điều khiển trong cabin và tăng cường các tính năng hỗ trợ lái. Chu kỳ ra mắt sản phẩm ngắn hơn cũng đồng nghĩa với áp lực kiểm thử, tinh chỉnh giao diện người dùng và giảm tiếng ồn, rung động.

Khi tốc độ thương mại vượt quá tốc độ hoàn thiện kỹ thuật, các khiếm khuyết trong thiết kế dễ dàng lọt vào sản phẩm và chỉ rõ ràng khi người dùng trải nghiệm lâu dài. J.D. Power đã phản ánh chính xác điều này trong thông cáo của họ: các vấn đề về thiết kế gia tăng đã kéo điểm PP100 của toàn thị trường lên, ảnh hưởng rõ nét ở những xe sử dụng động cơ đốt trong, vốn trước đây được xem là bền bỉ và ổn định. Quan điểm này hoàn toàn khớp với các báo cáo từ báo chí Trung Quốc, khi họ nhấn mạnh sự mâu thuẫn giữa nhu cầu chuyển sang điện hóa nhanh chóng, áp lực giảm giá và việc đưa công nghệ vào khoang lái trong khi vẫn giữ được độ bền.

Một yếu tố khác giúp làm rõ bức tranh tổng thể là nghiên cứu chất lượng ban đầu mà J.D. Power công bố vào cuối tháng 8 năm 2025. Chất lượng trong vài tháng đầu sử dụng đã giảm xuống 229 điểm, tăng 17 điểm so với năm 2024. Đáng chú ý là J.D. Power ghi nhận sự suy giảm chất lượng ở các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong trong tất cả ba nhóm thương hiệu: cao cấp, phổ thông và nội địa.

Nếu chất lượng ban đầu đã giảm sút, thì không có gì ngạc nhiên khi chỉ số độ tin cậy sau vài năm cũng đi xuống. Hai nghiên cứu được thực hiện ở hai giai đoạn khác nhau của vòng đời sản phẩm đang kể một câu chuyện giống nhau về áp lực kỹ thuật trong thời kỳ chuyển giao công nghệ.

Những yếu tố cụ thể theo tuổi xe và xuất xứ thương hiệu

Theo VDS 2025, nhóm xe có tuổi đời từ một đến hai năm ghi nhận sự suy giảm rõ rệt. Chỉ số PP100 dài hạn của nhóm này đã tăng từ 168 điểm trong năm 2023 lên 195 điểm trong năm 2025. Đây là giai đoạn mà nhiều mẫu xe đã hoàn tất quá trình chạy rà và nhận các cập nhật nhỏ, vì vậy sự gia tăng các vấn đề trong giai đoạn này thường phản ánh thiếu sót trong thiết kế ban đầu hoặc trong chiến lược cập nhật phần mềm và điều chỉnh chi tiết. Người dùng không nhất thiết gặp phải sự cố nghiêm trọng, nhưng có thể gặp nhiều bất tiện lặp đi lặp lại trong cabin. Khi mức độ bất tiện này tích lũy vượt qua ngưỡng chấp nhận, cảm nhận về chất lượng dài hạn sẽ giảm sút. Thống kê theo nguồn gốc thương hiệu cho thấy các thương hiệu nội địa tại Trung Quốc có sự gia tăng nhanh hơn về vấn đề thiết kế trong ba năm qua, có thể do nhịp độ mở rộng sản phẩm nhanh chóng, sự phổ cập màn hình lớn, hệ điều hành nội bộ và tính năng trợ lý lái. Điều bất ngờ là nhóm xe cao cấp, nơi điểm số cũng tăng nhiều hơn dự đoán. Trong khi đó, nhóm xe quốc tế tại thị trường Trung Quốc chỉ tăng nhẹ, cho thấy lợi thế của các quy trình thiết kế và kiểm chứng đã tích lũy lâu dài. Tuy nhiên, đây vẫn là xu hướng chung của toàn thị trường, khi ngay cả các thương hiệu lâu đời cũng phải chạy theo nhịp điện hóa và các cấu hình sản phẩm với ngày càng nhiều tính năng.

Bảng xếp hạng theo thương hiệu chỉ ra sự phân hóa rõ rệt giữa các nhà sản xuất. Trong nhóm cao cấp, Land Rover dẫn đầu với 157 điểm, tiếp theo là Porsche với 165 điểm và BMW đứng ở mức 166 điểm. Trong nhóm phổ thông, FAW Toyota đứng đầu với 156 điểm, sau đó là GAC Toyota với 158 điểm và Changan Ford với 172 điểm. Ở nhóm thương hiệu nội địa, Chery đứng đầu với 188 điểm, tiếp theo là FAW Hongqi với 192 điểm và Geely với 200 điểm. Những con số này không phủ nhận xu hướng đi xuống chung, nhưng chúng chỉ ra rằng khả năng kiểm soát chất lượng vẫn khác nhau giữa các doanh nghiệp. Đối với người tiêu dùng, bảng xếp hạng này là tài liệu tham khảo hữu ích để đánh giá khả năng duy trì độ ổn định của các thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh. Đối với các nhà sản xuất, kết quả này là phản hồi kịp thời để phân bổ nguồn lực hợp lý vào các khâu như thiết kế chi tiết nội thất, điều hòa, cấu trúc ghế ngồi, tối ưu giao diện và kiểm soát tiếng ồn rung.

Tác động thực tế đối với người tiêu dùng và những gợi ý điều chỉnh chiến lược cho nhà sản xuất

Đối với người tiêu dùng ở các thị trường nhập khẩu xe từ Trung Quốc, cách thức hợp lý để đọc dữ liệu là coi chỉ số PP100 như một cảnh báo sớm về những bất tiện ít thấy trong các chuyến lái thử nhưng lại rõ rệt khi sử dụng lâu dài. Kinh nghiệm thực tế cho thấy nên ưu tiên chọn phiên bản đã qua một hoặc hai chu kỳ cập nhật phần mềm và phần cứng nhỏ, vì những vòng cập nhật này thường khắc phục các vấn đề do thiết kế. Khi thử xe tại đại lý, người mua nên dành thời gian chú ý đến các yếu tố đang là điểm nóng trong nghiên cứu, bao gồm độ mượt của hệ thống thông tin giải trí, độ ổn định của camera và các tiện ích hỗ trợ, hiệu quả làm lạnh và độ ồn của điều hòa, chất lượng ghế ngồi và cảm giác êm ái trong cabin, cũng như tiếng ồn từ lốp và độ rung ở dải vòng tua thấp. Đối với xe điện hoặc xe lai, việc kiểm tra cơ sở hạ tầng sạc là yếu tố tiên quyết, nhưng sau khi đáp ứng yêu cầu này, các vấn đề do thiết kế vẫn sẽ là yếu tố quyết định sự hài lòng lâu dài.

Từ góc độ nhà sản xuất, các phát hiện của VDS 2025 cung cấp cơ sở để xem xét lại sự cân bằng giữa tốc độ ra mắt tính năng mới và thời gian dành cho khâu xác minh. Việc đầu tư thêm vào thử nghiệm sử dụng thực tế cho các giao diện, hệ thống điều hòa, ghế ngồi và các nguồn gây ồn rung có thể giúp giảm chi phí bảo hành trong tương lai. Đồng thời, cần làm rõ lộ trình cập nhật phần mềm để người dùng nhận các bản sửa lỗi ổn định trong suốt vòng đời sản phẩm. Kênh dịch vụ hậu mãi và khả năng cập nhật qua mạng ổn định cũng là một phần quan trọng của chất lượng dài hạn. Thực tế cho thấy khi chiến lược giảm giá kéo dài, chi phí xử lý bất mãn từ các vấn đề thiết kế sẽ gia tăng và làm suy giảm lợi nhuận. Nói cách khác, quay lại với những nguyên tắc cơ bản trong kỹ thuật, tăng thời gian cho thử nghiệm và kiểm chứng là cách hiệu quả để kiềm chế sự gia tăng của PP100 trong những năm tới.

Kết luận và triển vọng ngắn hạn

Nghiên cứu Vehicle Dependability Study 2025 cho thị trường Trung Quốc gửi một thông điệp rõ ràng về độ tin cậy dài hạn của xe. Xe lắp ráp và tiêu thụ trong nước hiện nay có độ ổn định thấp hơn so với những năm trước. Xu hướng này phản ánh sức ép của quá trình điện hóa và cuộc đua giá, kết hợp với việc các nhà sản xuất tham vọng bổ sung nhiều công nghệ vào cabin. Khi vấn đề về thiết kế gia tăng và chiếm gần một nửa tổng số vấn đề, cảm nhận của người dùng trong quá trình sử dụng hàng ngày sẽ ảnh hưởng lớn đến hình ảnh chất lượng của xe, nhiều hơn là các thông số nổi bật trong tài liệu quảng cáo. Bảng xếp hạng theo thương hiệu cũng cho thấy không phải tất cả các doanh nghiệp đều đối mặt với sự suy giảm như nhau, và một số vẫn duy trì được các chuẩn mực chất lượng. Đối với người dùng, lựa chọn hợp lý là chờ đợi mua xe sau khi sản phẩm đã được cập nhật qua vài lần, kiểm tra kỹ các yếu tố liên quan đến thiết kế và đánh giá dịch vụ hậu mãi.

Đối với nhà sản xuất, bài học rút ra là cần dành thêm thời gian cho quá trình kiểm chứng thay vì đẩy nhanh vòng đời tính năng. Trong ngắn hạn, khó có thể kỳ vọng một sự thay đổi đột ngột trong chỉ số PP100 khi bối cảnh cạnh tranh vẫn chưa thay đổi rõ rệt, nhưng việc điều chỉnh quy trình và đầu tư vào thiết kế chi tiết có thể giúp làm giảm sự gia tăng của xu hướng này. Khi các doanh nghiệp lớn bắt đầu phân bổ lại nguồn lực vào các khu vực phát sinh nhiều vấn đề, sự ổn định theo thời gian sẽ dần được cải thiện. Nghiên cứu của J.D. Power và các bài báo từ truyền thông Trung Quốc cung cấp cơ sở dữ liệu cần thiết cho quá trình điều chỉnh này. Điều quan trọng hơn cả là toàn bộ thị trường cần nhận thức rằng chất lượng dài hạn không chỉ là cam kết trong ngày ra mắt mà còn là khả năng duy trì các trải nghiệm nhỏ trong cabin luôn êm ái và ổn định trong suốt nhiều năm sử dụng.