Giới thượng lưu tại Việt Nam không hề lo lắng về việc thiếu trạm sạc công cộng. Họ có thể lắp đặt trụ sạc riêng tại nhà và luôn có người hỗ trợ chăm sóc xe cũng như đảm bảo việc sạc pin.

Dưới đây là phần trò chuyện giữa host Đăng Việt và khách mời Quang Anh về câu hỏi: Xe điện hạng sang liệu có thể thiếu trạm sạc công cộng?
Trước đây, một số khách mời cho rằng nếu xe điện thiếu trạm sạc, mua xe xăng vẫn hợp lý hơn. Quan điểm của anh về vấn đề này như thế nào? Tôi cho rằng điều này đúng đối với cả khách hàng bình dân lẫn cao cấp. Mua xe điện mà không có trạm sạc thì quả thật rất khó khăn.
Tuy nhiên, chúng ta cần phải nhìn nhận vấn đề từ góc độ khác biệt giữa phân khúc tầm trung và phân khúc cao cấp. Đối với phân khúc cao cấp, rủi ro thiếu trạm sạc công cộng sẽ ít hơn so với các phân khúc thấp hơn.

Thứ nhất, các hãng xe cao cấp khi sản xuất xe điện luôn cố gắng chuẩn hóa các đầu sạc, đảm bảo khả năng tiếp cận rộng rãi cho hầu hết khách hàng, đồng thời dễ dàng thâm nhập vào các thị trường quốc tế. Một ví dụ rõ ràng là iPhone, mặc dù là sản phẩm cao cấp nhưng cuối cùng cũng phải chuyển sang chuẩn sạc Type C mặc dù trước đó họ có cổng sạc riêng.
Điều này cho thấy các hãng xe sẽ cố gắng ràng buộc khách hàng với sản phẩm của mình, nhưng cuối cùng họ vẫn phải theo xu hướng chung. Đối với xe điện, các hãng có thể sẽ đưa ra một số độc quyền về trạm sạc hoặc các yếu tố khác, nhưng cuối cùng họ sẽ phải đi theo thị trường đại trà. Chính vì vậy, phân khúc xe cao cấp sẽ lựa chọn hướng đi này để không làm khó khách hàng của mình.
Thứ hai, tôi cho rằng rủi ro liên quan đến trạm sạc đối với những khách hàng có điều kiện là rất thấp. Hầu hết họ sẽ sống trong nhà riêng và dễ dàng lắp đặt trạm sạc tại nhà, do đó họ không cần phải phụ thuộc vào các trạm sạc công cộng hay trạm của bên thứ ba. Điều này rất ít khi xảy ra vì họ chủ yếu sử dụng xe điện trong phạm vi thành phố hoặc khu vực gần nhà.
Thứ ba, những chủ xe hạng sang không phải lo lắng về việc sạc xe. Họ thường có tài xế riêng hoặc người được thuê để quản lý và lo liệu việc sạc pin cho xe.

Rủi ro duy nhất về việc sạc pin chỉ xảy ra khi họ quyết định tự lái xe đi xa, chẳng hạn vài trăm km ra ngoài thành phố. Tuy nhiên, tôi tin rằng tình huống này hiếm khi xảy ra vì họ luôn có phương án dự phòng để đảm bảo an toàn. Xe điện chỉ là một phần trong hành trình của họ, và họ sẽ có một chiếc xe hybrid hoặc xe xăng dự phòng để tránh gặp phải rủi ro.

Anh đã tiếp xúc với nhiều khách hàng sử dụng xe điện hạng sang và cũng theo dõi thị trường từ lâu. Theo anh, những người giàu sử dụng xe điện như thế nào?
Theo quan sát và kinh nghiệm của tôi, người giàu sử dụng xe điện có thể chia thành ba nhóm khác nhau. Tuy nhiên, dù nhóm nào đi chăng nữa, họ sử dụng xe điện như một trải nghiệm đặc biệt và mỗi nhóm lại có hành trình riêng biệt.
Nhóm đầu tiên là những người sử dụng xe điện ngay lập tức mà không qua các giai đoạn trung gian. Họ đã theo dõi thị trường, nhận thấy một mẫu xe thuần điện phù hợp với tài chính, sở thích và nhu cầu của mình, và quyết định mua luôn. Nhóm này chủ yếu muốn bắt kịp xu hướng và thể hiện phong cách cá nhân.
Nhóm thứ hai là những người đã có kinh nghiệm với các loại xe sử dụng động cơ điện, như xe xăng, mild-hybrid, hybrid và plug-in hybrid, trước khi chuyển sang xe thuần điện. Họ đã trải qua các bước đệm để tìm hiểu và thích nghi với công nghệ mới.
Trong quá trình trải nghiệm, xe plug-in hybrid đã giúp khách hàng hình thành thói quen mới. Họ bắt đầu cảm thấy thích khi xe chỉ chạy bằng động cơ điện và dần dần chuyển sang sử dụng xe thuần điện hoàn toàn.
Nhóm thứ ba bao gồm những người sử dụng xe điện gián tiếp qua trải nghiệm của người khác, như cha mẹ mua xe cho con cái hay chồng tặng xe cho vợ. Họ thường chọn những chiếc xe điện nhỏ gọn, dễ sử dụng.
Sau khi quan sát và trải nghiệm xe điện gián tiếp, họ sẽ nhận ra những ưu nhược điểm của xe thuần điện. Từ đó, họ sẽ quyết định liệu chiếc xe tiếp theo của mình có phải là xe điện hay không.

Các hãng xe sang tại Việt Nam chắc chắn nhận thấy những điểm mà anh vừa đề cập. Vậy tại sao họ vẫn còn ngần ngại khi đưa xe điện về Việt Nam?
Lý do đầu tiên mà các hãng xe vẫn chưa quyết định mạnh mẽ về xe điện, tôi nghĩ là thời điểm hiện tại chưa phù hợp. Trên toàn cầu, nhiều nhà sản xuất xe hơi vẫn còn dè dặt trong việc phát triển xe điện. Ngay cả những hãng lớn cũng đang tạm dừng hoặc thay đổi hướng đi đối với xu hướng xe điện.

Ở góc độ khách hàng, tôi nghĩ ai cũng sẽ cảm thấy lo lắng nếu xảy ra tình huống “mua xong rồi bỏ”. Nếu các hãng xe sang mang xe điện về Việt Nam rồi sau đó ngừng sản xuất, khách hàng sẽ cảm thấy không an tâm.
Vì vậy, nếu điều này xảy ra, các hãng xe sẽ mất niềm tin từ khách hàng. Điều này có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh lâu dài của họ tại Việt Nam, khi khách hàng có thể chuyển sang đối thủ và bỏ cả xe điện, xe xăng, hay hybrid của hãng đó.

Ở một khía cạnh khác, tôi nhận thấy các hãng xe điện hạng sang tại Việt Nam thiếu đi một sản phẩm “chim mồi”, đó là những mẫu xe nhỏ với mức giá hợp lý, dễ tiếp cận để khách hàng bắt đầu làm quen. Nhìn ở phân khúc thấp hơn, VinFast đã làm rất tốt với các mẫu xe như VF 3 và VF 5, có giá cả phù hợp với đại đa số người tiêu dùng.
Ở phân khúc xe hạng sang, lại thiếu vắng các mẫu xe như vậy. Hiện tại, mẫu xe điện hạng sang giá thấp nhất tại Việt Nam là Volvo EC40 với mức giá 1,739 tỷ đồng, hoặc Mercedes-Benz EQB có giá cao hơn. Các mẫu xe khác đều có giá rất cao, khiến nhiều khách hàng băn khoăn. Mặc dù họ muốn trải nghiệm xe điện hạng sang, nhưng mức giá quá cao là một trở ngại lớn. Thậm chí, ngay cả ở nước ngoài, các hãng xe cũng thiếu sự đa dạng về sản phẩm, điều này giải thích tại sao các hãng xe sang chưa biết nên mang mẫu xe nào về Việt Nam.

Hiện nay, chỉ có hai mẫu xe điện dễ tiếp cận là Volvo EC40 và Mercedes-Benz EQB, nhưng vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng cao cấp. Trong phân khúc cao cấp, các mẫu xe xăng chưa có nhiều lựa chọn xe điện tương xứng. Ví dụ, nếu ai đó yêu thích chiếc Mercedes-Maybach S 680 thì chưa có một mẫu xe điện tương ứng, khiến họ không thể chuyển sang xe điện nếu muốn.
Vì vậy, nếu các hãng xe hạng sang mang quá nhiều xe điện về Việt Nam vào lúc này, doanh số có thể không như kỳ vọng. Hơn nữa, việc này có thể gây ảnh hưởng lớn đến chiến lược và kế hoạch marketing, làm tăng gánh nặng cho bộ máy quản lý của các hãng.
Vậy ai là khách hàng sẵn sàng chi tiền lớn để sở hữu xe điện hạng sang, và các thương hiệu nào đang nhắm đến họ? Như tôi đã đề cập, người mua xe điện hạng sang chia thành ba nhóm, gồm cả khách hàng trải nghiệm trực tiếp và gián tiếp. Tuy nhiên, khi xét đến các thương hiệu, tôi chia thành hai nhóm chính.
Nhóm đầu tiên là những khách hàng nhắm đến các thương hiệu như Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche. Những thương hiệu này đã có rất nhiều sản phẩm khác nhau mà khách hàng đã từng trải nghiệm. Họ sẽ hướng đến nhóm khách hàng đầu tiên, những người muốn thử ngay những mẫu xe mới mẻ, với các mẫu xe tập trung vào tốc độ và trải nghiệm lái thú vị.
Nhóm thứ hai là khách hàng của Volvo. Đây là nhóm khách hàng đã trải nghiệm từng bước, từ xe xăng, đến hybrid, plug-in hybrid, và cuối cùng là xe thuần điện. Volvo đã phân phối các mẫu xe plug-in hybrid tại Việt Nam từ nhiều năm nay và hiện cũng có một mẫu xe thuần điện cỡ nhỏ với mức giá hợp lý, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận hơn.

Xin cảm ơn anh rất nhiều vì những chia sẻ vừa rồi.
Chương trình Trên Ghế là sự hợp tác giữa Đài Truyền Hình TP Hồ Chí Minh và Công ty Cổ Phần VCCorp, cùng với sự tham gia của AutoPro, AdWheel và sự đồng hành từ Giovanni.

