Ngành ô tô sau “cơn sóng” công nghệ: Lùi lại một bước để tiến xa hơn

Ngành ô tô toàn cầu đang đứng trước sự chững lại sau một cuộc đua công nghệ không ngừng. Nhiều thương hiệu lớn phải điều chỉnh chiến lược và lắng nghe phản hồi từ khách hàng để duy trì sự trung thành.

Trong ngành ô tô, việc các nhà sản xuất thừa nhận sai sót là điều hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, mới đây, theo Bloomberg, Franz von Holzhausen, nhà thiết kế trưởng của Tesla, đã công khai việc công ty sẽ thay đổi thiết kế tay nắm cửa điện tử dạng bật ra – một chi tiết vốn được xem là dấu ấn riêng của Tesla nhưng lại khiến khách hàng lo ngại về vấn đề an toàn. Ông cho biết nhóm thiết kế đang nghiên cứu cơ chế kết hợp giữa điện tử và cơ học trong một nút bấm, nhằm mang lại sự tiện lợi và độ an toàn cao hơn. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy ngay cả một hãng xe tiên phong về công nghệ như Tesla cũng phải thay đổi sau khi lắng nghe ý kiến từ khách hàng.

Trong vài tuần qua, các lãnh đạo của những thương hiệu lớn như Audi, Porsche và Mercedes-Benz cũng đã bắt đầu thừa nhận rằng một số tính năng công nghệ vốn được coi là “tương lai” của ngành cần phải được xem xét lại. Áp lực phải đổi mới liên tục khiến các hãng xe luôn phải giới thiệu những sáng kiến mới, nhưng không phải tất cả đều thực sự hữu ích. Ông Ola Källenius, Chủ tịch và CEO của Mercedes-Benz, đã thẳng thắn chia sẻ rằng “đôi khi bạn cần phải lùi lại một bước để có thể tiến hai bước”. Một ví dụ điển hình là Mercedes đã phải quay lại với núm xoay điều chỉnh âm lượng truyền thống trên vô lăng của mẫu GLC, sau khi khách hàng không ưa chuộng phiên bản cảm ứng haptic.

Thực tế, ngành ô tô đã chứng kiến nhiều công nghệ từng được coi là bước tiến vượt bậc, nhưng rồi lại nhanh chóng biến mất. Dây an toàn tự động được tích hợp vào khung cửa vào những năm 1980 từng được xem là tiên tiến nhưng nhanh chóng bị thay thế khi túi khí trở thành tiêu chuẩn. Hay chiếc chìa khóa màn hình mà BMW ra mắt vào năm 2015, tưởng như đột phá, lại đã bị loại bỏ chỉ sau 7 năm vì doanh số không đạt kỳ vọng. Gần đây, Lincoln, thương hiệu xe sang của Ford, cũng đã ngừng sử dụng hệ thống hỗ trợ đỗ xe tự động vì gần như không có khách hàng nào sử dụng. Những ví dụ này cho thấy không ít công nghệ chỉ tồn tại trên lý thuyết hoặc trong phòng thí nghiệm, nhưng lại không phù hợp với thực tế sử dụng hàng ngày.

Tất nhiên, không thể đổ lỗi cho các nhà sản xuất ô tô. Công nghệ luôn là công cụ để tạo sự khác biệt, phân cấp rõ ràng giữa các dòng xe. Vào thập niên 1970, Mercedes-Benz S-Class là người tiên phong với hệ thống phanh ABS. Tesla đã tạo dấu ấn mạnh mẽ với màn hình trung tâm lớn, vừa hiện đại vừa tiết kiệm chi phí sản xuất khi loại bỏ nhiều nút bấm cơ học. Tuy nhiên, khi công nghệ đã trở thành tiêu chuẩn toàn cầu, từ Nissan đến Bentley đều trang bị Apple CarPlay, việc “nhồi nhét” thêm tính năng mới chưa chắc mang lại lợi thế. Như ông Alastair Weaver, Tổng biên tập Edmunds, từng nói, các hãng có thể vô tình thêm vào những thứ mà chẳng ai thực sự cần.

Thị trường ô tô gần đây đã khiến các hãng phải cẩn trọng hơn. Doanh số xe điện đang dần chững lại, cùng với căng thẳng thương mại và các vấn đề tại Trung Quốc, buộc nhiều nhà lãnh đạo phải điều chỉnh chiến lược. Mercedes-AMG, chẳng hạn, đã gặp phải sự phản đối mạnh mẽ khi thay động cơ V8 trên mẫu C63 bằng động cơ bốn xy-lanh nhỏ gọn và tiết kiệm nhiên liệu. CEO Michael Schiebe đã phải thừa nhận hãng chưa giải thích rõ ràng với khách hàng, đồng thời cam kết động cơ V8 vẫn sẽ tồn tại “rất nhiều năm” và ám chỉ khả năng đưa lại động cơ này cho C63.

Audi cũng đang trong giai đoạn điều chỉnh. Tại Milan, CEO Gernot Döllner đã giới thiệu mẫu Concept C với lời hứa về “một kỷ nguyên rõ ràng mới”, bằng cách đơn giản hóa quy trình sản xuất và giảm số lượng tùy chọn vô lăng từ hàng chục xuống còn ba. Đặc biệt, mẫu Concept C được trang bị màn hình duy nhất, có thể gấp lại khi không sử dụng, thay vì tràn ngập bảng điều khiển như hiện nay. Ông Ulrich Beierlein, trưởng bộ phận thiết kế nội thất của Audi, giải thích: “Chúng tôi không muốn khách hàng bị choáng ngợp.” Đây là minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi tư duy: thay vì chạy theo “nhiều là tốt”, Audi tập trung vào những giá trị cốt lõi, trực quan và hợp lý.

Nhìn chung, ngành công nghiệp ô tô dường như đang bước vào giai đoạn “nghỉ ngơi” để suy ngẫm. Sau nhiều năm chạy đua công nghệ, các hãng xe bắt đầu nhận ra rằng sự đổi mới không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự hoàn hảo. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi nó mang lại trải nghiệm dễ dàng, trực quan và thực sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Đối với người tiêu dùng, đây là tín hiệu tích cực: thay vì bị áp đặt những sáng tạo phức tạp, họ đang được lắng nghe nhiều hơn. Đôi khi, việc quay lại những chi tiết tưởng như cũ như núm xoay cơ học, động cơ V8 mạnh mẽ hay giao diện thân thiện mới là bước tiến thực sự của ngành ô tô.

Ngành ô tô sau “cơn sóng” công nghệ: Lùi một bước để tiến xa hơn