Buzz
Việc đổ đầy xăng E10 rồi để xe không vận hành trong thời gian dài cũng có thể gây ra nhiều rủi ro khó lường cho động cơ.
Kể từ khi Việt Nam thay thế RON 92 bằng E5 và hiện mở rộng sang E10, người dùng dần quen với loại nhiên liệu pha ethanol – được quảng bá là thân thiện với môi trường và có chi phí thấp hơn. Tuy vậy, bên cạnh lợi ích giảm khí thải, loại xăng này cũng tiềm ẩn những nguy cơ ít được chú ý, nhất là với những chiếc xe ít sử dụng hoặc bị “trùm mền” trong nhiều tuần.
E10 là hỗn hợp gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Thành phần ethanol khiến nhiên liệu dễ hấp thụ hơi ẩm, dẫn tới hiện tượng tách lớp (phase separation). Khi để lâu trong bình, lớp xăng phía trên bị giảm hàm lượng ethanol làm chỉ số octan suy giảm, dễ gây hiện tượng gõ máy. Ngược lại, phần đáy tích tụ hỗn hợp ethanol – nước; nếu bơm xăng hút phải có thể khiến động cơ khó khởi động, hụt ga hoặc chết máy bất ngờ. Nghiêm trọng hơn, sự kết hợp giữa hơi nước và ethanol còn có thể thúc đẩy quá trình ăn mòn kim loại, làm lão hóa các gioăng cao su và gây tắc kim phun.
Điều đáng nói là hiện tượng xăng tách lớp rất khó nhận biết bằng mắt thường. Người dùng thường chỉ phát hiện khi xe khởi động chậm, động cơ rung, ga thiếu ổn định hoặc đột ngột tắt máy khi đang chạy. Lúc này, cách khắc phục duy nhất là xả bỏ toàn bộ nhiên liệu, vệ sinh hệ thống rồi đổ xăng mới – một quy trình tốn không ít thời gian và chi phí.
Người dùng giật mình với hậu quả khi xe ‘trùm mền’ đầy bình E10. Ảnh: Nhật Thịnh
Theo khuyến nghị từ nhiều tổ chức quốc tế, xăng khoáng có thể duy trì độ ổn định đến khoảng 6 tháng trong điều kiện nhiệt độ lý tưởng. Tuy nhiên, với xăng pha ethanol như E10, thời gian bảo quản an toàn thường chỉ vào khoảng một tháng nếu bình chứa không kín hoàn toàn. Tập đoàn BP cũng cảnh báo rằng chỉ cần một lượng nước nhỏ xâm nhập, nguy cơ xảy ra hiện tượng tách lớp sẽ tăng nhanh. Vì vậy, khi phải để xe lâu ngày không sử dụng, chủ xe nên đổ đầy bình để hạn chế sự ngưng tụ hơi ẩm, đồng thời cân nhắc bổ sung phụ gia ổn định nhiên liệu.
Những loại phụ gia này được xem như “chất bảo quản” cho nhiên liệu, giúp làm chậm quá trình oxy hóa, ngăn cặn hình thành, hạn chế ăn mòn và hỗ trợ phân tán hơi nước. Khi sử dụng đúng tỷ lệ, chúng có thể kéo dài thời gian ổn định của xăng từ vài tháng lên tới 12–24 tháng. Dù chưa phổ biến rộng tại Việt Nam, các sản phẩm này đã bắt đầu xuất hiện tại một số cửa hàng phụ tùng cũng như trên các sàn thương mại điện tử.
Trên thực tế, việc xe ít được sử dụng không phải lúc nào cũng gây hỏng hóc ngay. Tuy nhiên, với đặc tính dễ hút ẩm của E10, nguy cơ phát sinh sự cố là điều có thể xảy ra, đặc biệt trong môi trường nóng ẩm như Việt Nam. Vì vậy, ngoài việc lựa chọn loại xăng phù hợp, người dùng cũng nên điều chỉnh thói quen bảo quản phương tiện: đổ đầy bình, khởi động xe định kỳ và cân nhắc dùng phụ gia nếu xe phải để lâu không vận hành.
Một chiếc xe được đổ đầy E10 rồi “trùm mền” suốt nhiều tháng không chỉ khiến hiệu suất động cơ suy giảm mà còn có thể kéo theo các chi phí sửa chữa không đáng có. Với nhiên liệu sinh học, việc chủ động phòng ngừa rủi ro đôi khi quan trọng hơn chờ đến khi sự cố xảy ra. Đây cũng được xem là một trong những kinh nghiệm lái xe quan trọng hiện nay: người dùng không chỉ biết cách vận hành mà còn phải chú ý đến việc bảo quản nhiên liệu để chiếc xe luôn duy trì trạng thái tốt nhất.
Xem thêm: Thí điểm bán xăng sinh học E10: Người dùng dè chừng giữa hai mặt "được" và "mất"
