Sự việc này cho thấy khi ô tô ngày càng giống những chiếc smartphone hơn là phương tiện cơ khí truyền thống, sự phân biệt giữa phần mềm và phần cứng ngày càng trở nên mờ nhạt.
Mặc dù khi nhắc đến Xiaomi, phần lớn mọi người sẽ nghĩ ngay đến những chiếc điện thoại giá rẻ nhưng chất lượng cao, ít ai biết rằng ông lớn công nghệ Trung Quốc này đã bắt đầu lấn sân vào thị trường xe điện với tham vọng lớn. Và giờ đây, chiếc xe điện đầu tiên của họ - SU7 Ultra - đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh cãi, khiến ngành công nghiệp ô tô phải suy ngẫm.
Câu chuyện bắt đầu từ những lời hứa hẹn đầy ấn tượng. Xiaomi SU7 Ultra được giới thiệu như một "siêu phẩm" với những thông số kỹ thuật khiến ngay cả những tín đồ tốc độ cũng phải trầm trồ: 1.548 mã lực, khả năng tăng tốc từ 0 lên 100 km/h chỉ trong vòng chưa đầy 2 giây, đủ sức để cạnh tranh với Tesla Model S Plaid - một trong những chiếc xe điện nhanh nhất thế giới. Giá của chiếc xe cũng được đặt ở mức khiến ngay cả Tesla phải dè chừng, kết quả là toàn bộ sản lượng xe trong năm 2025 đã được tiêu thụ trong vài giờ.

Chủ tịch Xiaomi Lei Jun trong lễ ra mắt xe điện Xiaomi SU7
Tuy nhiên, giống như câu nói "càng lên cao, ngã càng đau", Xiaomi nhanh chóng nhận ra rằng việc cho phép một chiếc xe có công suất 1.548 mã lực tự do di chuyển trên đường phố là một ý tưởng không sáng suốt. Thay vì thu hồi xe hoặc thông báo cho khách hàng, công ty đã âm thầm phát hành một bản cập nhật phần mềm từ xa mà không báo trước.
Bản cập nhật này đã làm giảm công suất của chiếc xe xuống còn 900 mã lực khi sử dụng hàng ngày - tức là giảm gần một nửa so với mức công suất quảng cáo ban đầu. Để trải nghiệm đầy đủ 1.548 mã lực mà họ đã trả tiền, các chủ xe phải lái xe đến một trường đua được ủy quyền và hoàn thành ít nhất một "vòng đua hợp lệ" trong "chế độ xếp hạng" mà Xiaomi đã tạo ra.
Hãy tưởng tượng cảm giác của những khách hàng khi phát hiện chiếc xe họ vừa mua với giá hàng tỷ đồng bỗng nhiên giảm đi một nửa công suất mà không có bất kỳ lời giải thích nào. Điều tồi tệ hơn là hầu hết họ chỉ nhận ra vấn đề này sau một thời gian sử dụng, khiến nhiều người cảm thấy như bị lừa dối có chủ đích.

Cộng đồng người dùng ngay lập tức phản ứng mạnh mẽ. Các diễn đàn ô tô, mạng xã hội và báo chí nhanh chóng bị tràn ngập những lời phàn nàn phẫn nộ. Người tiêu dùng cảm thấy họ đã nhận được một "phiên bản cắt giảm" của chiếc xe mà họ đã đặt mua. Nhiều người cho rằng đây là một "cạm bẫy sau bán hàng" - một chiến thuật marketing không minh bạch mà các công ty hay áp dụng để thu hút khách hàng và sau đó thay đổi điều kiện.
Trước sức ép từ dư luận, Xiaomi buộc phải lên tiếng và nhận lỗi. Công ty hứa sẽ khôi phục quyền truy cập đầy đủ vào công suất 1.548 mã lực như quảng cáo ban đầu. Tuy nhiên, thay vì hoàn lại tiền - yêu cầu hợp lý của nhiều khách hàng - Xiaomi quyết định bồi thường bằng một gói quà trị giá lên đến 8.000 USD.
Gói bồi thường này bao gồm hai phần quà chính. Đầu tiên là một nắp capo làm từ sợi carbon với hệ thống thông gió kép, có giá trị 5.600 USD, tặng cho tất cả khách hàng đã mua xe trước ngày 10 tháng 5. Món quà thứ hai là một voucher điểm thân thiết trị giá 2.400 USD, có thể sử dụng tại các cửa hàng chính thức của Xiaomi để mua sản phẩm, dịch vụ hoặc nâng cấp.

Giờ đây, mỗi chiếc xe điện ngày càng giống như một chiếc smartphone biết di chuyển.
Lý do Xiaomi không chọn cách hoàn tiền rất rõ ràng từ góc độ kinh doanh. Sau khi đã đầu tư hàng tỷ USD vào việc phát triển và sản xuất SU7 Ultra, việc hoàn tiền sẽ gây tổn thất lớn về danh tiếng và tài chính của công ty. Thay vào đó, chiến lược tặng quà giúp Xiaomi giữ chân khách hàng trong hệ sinh thái của mình mà không cần chi thêm tiền mặt - một chiến thuật marketing khéo léo nhưng cũng khiến nhiều người không hài lòng.
Xiaomi cũng thông báo rằng việc sửa đổi các đơn hàng hiện tại và sản xuất nắp capo sẽ làm chậm tiến độ giao hàng các chiếc xe mới. Tuy nhiên, công ty khẳng định rằng "đây là điều đáng để chờ đợi" và cam kết rằng "những quyết định quan trọng như vậy phải được đưa ra với sự góp ý của khách hàng".
Trong thời đại mà ô tô ngày càng trở nên giống những chiếc smartphone hơn là các phương tiện cơ khí truyền thống, ranh giới giữa phần cứng và phần mềm ngày càng mờ nhạt. Các nhà sản xuất ô tô có thể cập nhật tính năng, sửa lỗi, thậm chí điều chỉnh hiệu suất của xe qua internet mà không cần khách hàng phải mang xe đến garage. Mặc dù điều này mang lại nhiều tiện ích, nhưng cũng tạo ra những rủi ro mới liên quan đến quyền sở hữu và sự kiểm soát.
Nguyễn Hải (Theo unionrayo)
