Trong ba năm gần đây (2022-2024), doanh số của nhóm xe
ôtôhatchback cỡ A và sedan cỡ B đã giảm lần lượt 67% và 39%.
Thị trường ôtô những năm qua chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ doanh số, kèm theo đó là sự xuất hiện của nhiều thương hiệu mới tại Việt Nam. Các lựa chọn trong một phân khúc giá nhất định giờ đây trở nên đa dạng hơn. Trong tình hình đó, hành vi mua sắm ôtô của người tiêu dùng cũng có nhiều thay đổi, đặc biệt là ở các phân khúc giá rẻ.
Nhu cầu di chuyểnDựa trên biểu đồ thống kê doanh số ở trên, trong khoảng thời gian từ 2022-2024, phân khúc CUV cỡ B là duy nhất ghi nhận sự tăng trưởng, với các đại diện nổi bật như
Hyundai Creta,
Toyota Yaris Cross,
Mitsubishi Xforce... ghi nhận sự tăng trưởng doanh số ấn tượng (74%). Đặc biệt, phân khúc CUV cỡ A+ với ba mẫu xe gồm
Hyundai Venue,
Toyota Raize,
Kia Sonet, doanh số gần như không thay đổi (tăng 3%), ổn định ở mức 16.000 xe.
Do VinFast không công bố số liệu doanh số một cách đều đặn hàng năm, nên khi tính tổng lượng xe mới bán ra dựa trên dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), các hãng nhập khẩu và Hyundai Thành Công, toàn thị trường ôtô năm 2024 ghi nhận 407.310 xe bán ra, giảm 16% so với năm 2022. Mặc dù thị trường tiêu thụ giảm chung, nhưng hai phân khúc CUV cỡ A+ và B lại có sự tăng trưởng, phản ánh xu hướng người tiêu dùng đang ưu tiên các mẫu xe gầm cao.
Vào năm 2022, phân khúc sedan cỡ B là dòng xe dẫn đầu thị trường với hơn 60.000 chiếc được bán ra. Tuy nhiên, doanh số đã giảm 37%, chỉ còn hơn 38.000 chiếc vào năm 2024. Phân khúc này đã từng là trụ cột vững chắc của thị trường ôtô trong nước, nhưng giờ đây đang dần bị thay thế bởi các mẫu MPV và CUV cỡ B. Năm 2024 đánh dấu lần đầu tiên số lượng người mua của hai phân khúc này vượt qua sedan cỡ B.
Nhỏ hơn
Toyota Vios,
Hyundai AccentVề kích thước, nhóm B- gồm các mẫu xe như Mitsubishi Attrage, Kia Soluto. Doanh số của phân khúc này cũng giảm mạnh (-46%) trong ba năm qua. Nếu kết hợp hai nhóm sedan B và B-, tổng doanh số của chúng giảm khoảng 39%.
Nhóm CUV cỡ B ghi nhận sự tăng trưởng doanh số, nhưng nhóm B+ lại giảm sút (-48%). Thực tế, doanh số của phân khúc này gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Toyota Corolla Cross, trong khi đối thủ Mazda CX-30 vẫn chưa có dấu ấn. Sức hút của mẫu xe Toyota không duy trì được lâu, kéo theo sự giảm sút trong doanh số của phân khúc này.
MPV cỡ B, một trong những phân khúc bán chạy nhất, đã vượt qua sedan cỡ B vào năm 2023 để dẫn đầu thị trường. Tuy nhiên, vào năm 2024, phân khúc này đã bắt đầu chững lại. Doanh số của nhóm MPV cỡ B đạt 46.667 xe trong năm 2024, giảm nhẹ 2% so với năm 2023 và giảm 11% so với năm 2022.
HTCTuy nhiên, phân khúc giảm mạnh nhất trong ba năm qua là nhóm hatchback cỡ A với những đại diện tiêu biểu như
Hyundai i10,
Kia Morning,
Toyota Wigo. Vào năm 2024, phân khúc này chỉ bán được 9.261 xe, giảm tới 67% doanh số so với hai năm trước. Tốc độ giảm doanh số của
ô tôcỡ A nhanh hơn gấp 4 lần so với mức giảm chung của thị trường.
Tổng quan, người tiêu dùng hiện nay đang ưu tiên chọn các mẫu xe gầm cao cỡ B có giá từ khoảng 600-750 triệu đồng. Mặc dù MPV cỡ nhỏ vẫn là một phân khúc hấp dẫn, nhưng hiện tại nó đang đối mặt với nhiều sự cạnh tranh hơn, khiến doanh số có phần chững lại. Trong khi đó, những phân khúc xe gầm thấp giá rẻ nhất trên thị trường đang có dấu hiệu thoái trào.
Vì sao lại như vậy?Sau ba năm lái xe cho một hãng taxi, anh Trịnh Quốc Huy (35 tuổi, TP HCM) quyết định nghỉ việc. Lúc đầu, anh dự định sẽ mua một chiếc Toyota Vios để tiếp tục công việc kinh doanh. Tuy nhiên, anh lại chọn mua một chiếc
VinFast VF 5vì thấy chi phí vận hành thấp hơn, lại được miễn lệ phí trước bạ.
"Xe xăng không cần lo lắng về trạm sạc, nhưng xe điện thì chi phí sạc lại rẻ hơn đổ xăng, vì vậy chạy dịch vụ sẽ dễ có lãi hơn", anh Huy chia sẻ. "Tôi chủ yếu chạy xe trong thành phố, nên ít lo việc không có trạm sạc khi di chuyển xa".
Theo các chuyên gia bán hàng, những phân khúc xe gầm thấp giá rẻ với động cơ đốt trong như hatchback cỡ A và sedan cỡ B đang chịu ảnh hưởng mạnh mẽ nhất khi xu hướng chuyển sang sử dụng xe điện cỡ nhỏ cho dịch vụ hoặc cá nhân ngày càng phổ biến ở Việt Nam trong những năm gần đây. Đồng thời, sự xuất hiện của các mẫu CUV cỡ A+ và B cũng khiến thói quen mua xe của người dân thay đổi.
"Rất nhiều khách hàng chuyển sang xe điện để chạy xe công nghệ vì chi phí vận hành thấp hơn", một quản lý bán hàng tại một showroom Hyundai ở TP HCM chia sẻ. "Các mẫu hatchback cỡ A và sedan cỡ B ít được chú ý hơn, một phần vì sự cạnh tranh từ xe điện, phần khác vì khách hàng có xu hướng thích xe gầm cao, rộng rãi và đầy đủ công nghệ hơn."
Hatchback cỡ A trước đây đã từng là phân khúc giá rẻ nhất trên thị trường, nhưng điều này không còn đúng khi những mẫu xe điện siêu nhỏ (minicar) như Wuling mini EV có giá dưới 200 triệu đồng, hay VinFast VF 3 dưới 300 triệu đồng xuất hiện. Nhiều doanh nghiệp đã chọn minicar để phục vụ dịch vụ. Với VinFast, mẫu xe chạy dịch vụ phổ biến nhất là VF 5 (cỡ A+).
Thành NhạnXe điện vẫn gặp không ít khó khăn với người tiêu dùng phổ thông, đặc biệt là vấn đề hạ tầng trạm sạc và thời gian sạc. Tuy nhiên, đối với việc kinh doanh dịch vụ, khi phạm vi hoạt động không quá rộng (ví dụ như trong khu vực đô thị), lợi thế về chi phí vận hành của xe điện lại là một điểm cộng mà xe xăng khó có thể cạnh tranh.
"Các doanh nghiệp thường có các bãi đỗ xe tập trung, vừa có thể lắp đặt trạm sạc, vừa dễ dàng sạc cho nhiều xe khác nhau. Do đó, xe điện là giải pháp lý tưởng cho kinh doanh thay thế cho xe xăng, dầu," ông Vũ Tấn Công, nguyên Tổng thư ký Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam, chia sẻ.
xe xăngông Vũ Tấn Công, nguyên Tổng thư ký Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam, nói.
Chi phí đầu tư ban đầu của xe điện cũng là một yếu tố hấp dẫn. Nhờ vào chính sách miễn lệ phí trước bạ của nhà nước, người mua có thể tiết kiệm được hàng chục đến hàng trăm triệu đồng cho giá lăn bánh của xe. Ví dụ, mẫu VF 5 có giá 529 triệu đồng, giá lăn bánh tại Hà Nội khoảng 551 triệu đồng, thấp hơn so với Accent 1.5AT (570 triệu đồng) hay Vios E CVT (568 triệu đồng). Cả hai mẫu xe của Hyundai và Toyota lần lượt có giá 488 triệu và 489 triệu đồng, đều thấp hơn so với VF 5.
Wuling mini EV không công bố doanh số cụ thể, và VinFast dự kiến chỉ công bố số liệu bán hàng vào năm 2024. Đại diện của VinFast cho biết doanh số của mẫu xe VF 5 (cỡ A+) liên tục tăng qua từng năm và đạt đỉnh vào năm 2024 với khoảng 32.000 xe. Trong khi đó, dù các phân khúc hatchback cỡ A và sedan cỡ B từng bùng nổ, không có mẫu xe nào đạt doanh số ấn tượng như VF 5.
Với sự giảm sút mạnh về nhu cầu, nhiều hãng xe đang phải xem xét lại chiến lược kinh doanh. Từ cuối năm 2024, Wigo sẽ không còn phiên bản số sàn tại Việt Nam, chỉ giữ lại bản số tự động. Mẫu xe Morning cũng giảm từ 4 phiên bản xuống chỉ còn 2. Trong khi đó, xe của Hyundai vẫn duy trì đầy đủ các tùy chọn. Vào năm 2022, phân khúc này cũng đã chứng kiến sự rút lui của Honda Brio và VinFast Fadil, mẫu xe của VinFast từng đạt đỉnh hơn 24.000 xe bán ra vào năm 2021.
Các mẫu xe CUV cỡ A+ sử dụng động cơ đốt trong như Venue, Raize, Sonet có giá gần tương đương với VF 5. Chủ sở hữu của các mẫu xe này chủ yếu là cá nhân và thường xuyên di chuyển hàng ngày, ít khi sử dụng cho mục đích kinh doanh, vì vậy không chịu nhiều ảnh hưởng từ xu hướng điện hóa xe dịch vụ. Doanh số của bộ ba Hàn, Nhật từ 2022 đến 2024 gần như không có sự thay đổi, duy trì ở mức khoảng 16.000 xe, trong đó Venue chỉ bắt đầu bán vào cuối năm 2023. Điều này cho thấy, dù có thêm lựa chọn, nhưng thị phần của phân khúc này vẫn khá hạn chế.
Phân khúc MPV cỡ B, nơi Mitsubishi Xpander luôn chiếm ưu thế trong suốt 6 năm qua, cũng bắt đầu chứng kiến sự suy giảm doanh số do sự xuất hiện của nhiều lựa chọn mới cho việc kinh doanh dịch vụ. Không chỉ xe điện, mà còn có sự góp mặt của các thương hiệu mới từ Trung Quốc với kích thước nhỉnh hơn một chút, như BYD M6, GAC M6 Pro và gần đây là MG G50.
Hiện nay, nhóm xe phục vụ cho kinh doanh dịch vụ tại Việt Nam chủ yếu bao gồm xe hatchback/sedan cỡ A, sedan và MPV cỡ B. Sau nhóm xe cỡ A, dự báo trong những năm tới, ảnh hưởng của xe điện lên nhóm xe phục vụ dịch vụ sẽ chủ yếu tập trung vào các mẫu MPV có giá dưới một tỷ đồng.
Trước năm 2024, phân khúc xe MPV phục vụ cho dịch vụ chưa có mẫu xe điện thuần túy. Tuy nhiên, BYD đã tiên phong khi giới thiệu mẫu xe M6 vào tháng 10/2024. Tiếp theo, VinFast dự kiến sẽ ra mắt mẫu xe Limo Green 7 chỗ vào nửa cuối năm 2025. Sự xuất hiện của hai mẫu xe này, với tham vọng của cả BYD và VinFast, hứa hẹn sẽ làm nóng thị trường xe MPV tại Việt Nam, nơi phân khúc này hiện có doanh số chỉ đứng sau CUV cỡ B trong năm 2024.
Trong năm 2024, nhóm xe MPV chuyên chạy dịch vụ chưa có sản phẩm thuần điện. Tuy nhiên, BYD đã bắt đầu tiên phong với mẫu M6 được giới thiệu vào tháng 10 năm 2024. VinFast cũng sẽ gia nhập thị trường này với chiếc Limo Green 7 chỗ vào nửa cuối 2025. Sự xuất hiện của những mẫu xe này hứa hẹn sẽ mang đến sự cạnh tranh mạnh mẽ trong phân khúc xe MPV, vốn đang dẫn đầu về doanh số tại thị trường Việt Nam, chỉ sau nhóm CUV cỡ B.Dự kiến, sự xuất hiện của mẫu M6 từ BYD và chiếc Limo Green 7 chỗ từ VinFast sẽ tạo nên một cuộc đua trong phân khúc xe MPV tại Việt Nam. Đây là một phân khúc xe có doanh số lớn nhất thị trường, chỉ đứng sau các mẫu CUV cỡ B vào năm 2024. Với sự tham gia của những tên tuổi lớn, cuộc đua này hứa hẹn sẽ làm thay đổi bức tranh xe MPV hiện tại.
Thông tin này được đăng tải trên VnExpress.
Người Việt ngày càng ít chú ý đến những mẫu xe gầm thấp cỡ nhỏ

