Buzz
Mặc dù việc hoán đổi pin rất ít khi xảy ra, nhưng quốc gia này lại có thể thực hiện được điều đó!
Trong một chuyến đi kéo dài 6 giờ gần đây, Alan Wu từ Bạng Phụ, miền đông Trung Quốc, đã di chuyển đến Thượng Hải trên chiếc xe điện một cách trơn tru và nhanh chóng. Điều đặc biệt là Wu không cần phải dừng lại để sạc pin như trước, anh chỉ cần đổi pin thôi.
Thay vì dừng lại ở các trạm sạc, anh lái xe vào một tòa nhà hiện đại giống như gara, nhấn nút trên bảng điều khiển. Một cánh tay cơ khí tự động mở ra, tháo lắp pin, trong khi nhân viên kiểm tra và đảm bảo chất lượng. Quá trình này chỉ mất 5 phút.
"Tôi cảm thấy thật tuyệt vì không phải đợi hàng giờ như nhiều tài xế xe điện khác. Quá trình này thậm chí còn nhanh hơn cả việc đổ xăng truyền thống", Wu chia sẻ và cho biết chiếc Nio ES6 của anh là một trong những mẫu xe hiếm hoi hỗ trợ tính năng hoán đổi pin đặc biệt này.
Việc hoán đổi pin rất hiếm thấy vì nó đòi hỏi xe điện phải hỗ trợ tính năng này và có mạng lưới trạm đổi pin. Tuy nhiên, Trung Quốc đã làm được!
Đến cuối năm 2023, Trung Quốc đã xây dựng tổng cộng 67 trạm đổi pin, trong đó có 2.333 trạm do Nio vận hành. Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã ca ngợi Trung Quốc là “người tiên phong trong hạ tầng đổi pin toàn cầu”.
Công nghệ này được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 2008 bởi Better Place, một công ty có trụ sở tại San Francisco hoạt động tại Israel với mục tiêu giảm giá xe điện toàn cầu. Tuy nhiên, hệ thống không thành công ở Israel vì gặp khó khăn về tài chính.
Trong khi đó, Trung Quốc lại có một vị thế hoàn toàn khác biệt. Quốc gia này sở hữu gần một nửa số xe điện trên thế giới, 85% trạm sạc nhanh và 65% trạm sạc chậm, đồng thời là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về cơ sở hạ tầng xe điện.
Tuy nhiên, theo khảo sát của JD Power, vấn đề thời gian sạc và khả năng tiếp cận trạm sạc vẫn là rào cản lớn nhất đối với người tiêu dùng Trung Quốc khi chuyển từ xe động cơ đốt trong (ICE) sang xe điện. Một báo cáo năm 2023 từ Liên minh Xúc tiến Cơ sở Hạ tầng Sạc Xe Điện Trung Quốc (EVCIPA) cho thấy, trong những ngày nghỉ lễ, chủ xe điện Trung Quốc phải chờ hơn 1 giờ mới có trạm sạc, sau đó mất thêm 50 phút để sạc xong. Vào những ngày cao điểm, các trạm sạc đông đúc và 70% chủ sở hữu xe điện Trung Quốc đều không hài lòng về tình trạng này.
Những người đầu tiên sử dụng trạm đổi pin tại Trung Quốc, đặc biệt là của Nio, cho biết dịch vụ này đã cải thiện đáng kể trải nghiệm, đặc biệt là trong những chuyến đi dài. Họ chỉ cần lái xe đến trạm, đổi pin cũ và nhận pin mới.
Bill Russo, người sáng lập và CEO của công ty tư vấn EV Automobileity, cho rằng giải pháp này có thể là một thử thách lớn cho cả người tiêu dùng lẫn đội xe thương mại, đồng thời đã truyền cảm hứng cho các đối tác quốc tế. “Thế giới đang tiến tới tương lai và Trung Quốc đang dẫn đầu trong cuộc đua này”, Bill Russo chia sẻ.
Wu chỉ là một trong hàng trăm nghìn chủ xe điện của Nio - một thương hiệu đang hy vọng sẽ nổi bật giữa các đối thủ nhờ vào dịch vụ khách hàng xuất sắc. Một khách hàng khác, James Zhang, chủ xe Nio EV tại Thượng Hải, cho biết chính tiện ích của việc hoán đổi pin là lý do anh chọn thương hiệu này.
Khi mua xe Nio, khách hàng có thể chọn mua pin hoặc đăng ký dịch vụ cho thuê pin (BaaS) với mức phí 12.720 nhân dân tệ (1.760 USD) mỗi năm. Nếu khách hàng chọn không mua pin, giá xe sẽ giảm đến 70.000 nhân dân tệ (9.687 USD). Mỗi lần đổi pin có giá từ 80 đến 100 nhân dân tệ (11 đến 13,8 USD, tương đương 270 đến 345 nghìn đồng).
"Ngoài việc thời gian sạc nhanh, việc thay pin sẽ giảm thiểu nguy cơ pin bị lỗi thời, đồng thời giúp người dùng dễ dàng nâng cấp pin khi công nghệ phát triển", Bill Russo chia sẻ thêm.
K. Zé Liu, nhà phân tích tại Viện Tài nguyên Thế giới, chỉ ra rằng mô hình hoán đổi pin giúp chủ xe không phải chi tiền mua pin mới, phần đắt nhất của xe điện. "Điều này giúp giảm chi phí xe và là lựa chọn hấp dẫn cho các công ty sở hữu đội xe thương mại. Họ có thể mua xe số lượng lớn với chi phí thấp, sau đó thuê pin để giảm chi phí vận hành", Liu cho biết với Rest of World.
Sau Nio, nhiều công ty nổi bật trong ngành xe điện cũng tham gia vào xu hướng hoán đổi pin. Đầu năm 2024, nhà sản xuất pin Contemporary Amperex Technology (CATL) và Didi, công ty dịch vụ gọi xe lớn, đã công bố hợp tác phát triển dự án hoán đổi pin. Mục tiêu là tạo ra các trạm đổi pin phục vụ đội xe thương mại trong ngành dịch vụ gọi xe.
Tuy nhiên, tương lai của cách mạng hoán đổi pin phụ thuộc nhiều vào việc thống nhất các tiêu chuẩn toàn ngành để đảm bảo tính tương thích. Năm 2021, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin đã công bố các tiêu chuẩn an toàn cho các trạm đổi pin. Vào tháng 6 năm 2023, lãnh đạo Xin Guobin tuyên bố Trung Quốc sẽ hướng tới một tiêu chuẩn chung về kích thước pin và điểm kết nối, tạo nền tảng cho một cuộc cách mạng lớn.
Alexander Li, kỹ sư pin và đồng sáng lập Diễn đàn Khí hậu Trung Quốc, cho biết việc áp dụng tiêu chuẩn pin chung là cần thiết để đảm bảo sự tương thích giữa các thương hiệu.
Tuy nhiên, một số nhà đầu tư và nhà phân tích vẫn lo ngại về lợi nhuận từ mô hình hoán đổi pin. Chi phí xây dựng mỗi trạm hoán đổi pin thế hệ thứ hai của Nio ít nhất là 1,5 triệu nhân dân tệ (207.581 USD), cao hơn nhiều so với các trạm sạc vừa và nhỏ. Trong khi đó, việc xây dựng trạm sạc nhanh có thể chỉ mất 100.000 nhân dân tệ (13.838 USD), còn trạm sạc chậm chỉ khoảng 10.000 nhân dân tệ (1.383 USD).
"Việc xây dựng các trạm đổi pin là rất tốn kém", Jason Hong, CEO của công ty pin Ruipulan Jun Energy (REPT) Battero, nhận định. "Tuy nhiên, nếu đạt được tiêu chuẩn hóa toàn ngành, chúng ta có thể giảm chi phí tổng thể"
Vào ngày 17/3/2025, Nio và CATL đã chính thức ký kết hợp tác nhằm tiêu chuẩn hóa công nghệ và triển khai một mạng lưới đổi pin rộng lớn nhất. Hai công ty sẽ cùng xây dựng mạng lưới tiên tiến nhất thế giới cho xe điện cá nhân, tăng cường khả năng chia sẻ hệ thống đổi pin và thúc đẩy phát triển dịch vụ hoán đổi pin dựa trên các tiêu chuẩn pin đồng nhất.
CATL sẽ hỗ trợ Nio phát triển mạng lưới hoán đổi pin, với tiêu chuẩn công nghệ Choco-Swap và mạng lưới của CATL sẽ được áp dụng trên các mẫu xe mới dưới thương hiệu Firefly của Nio.
Theo: Rest of World, SCMP
