Buzz
Mặc dù doanh số không cao, nhưng những bài học từ phân khúc này lại mang lại giá trị lớn.
Phân khúc xe điện siêu nhỏ hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn và thử thách.
Những chiếc xe điện nhỏ gọn này – thường có chiều dài dưới 2,5 mét, được thiết kế để di chuyển trong thành phố với tốc độ tối đa khoảng 100 km/h – chỉ chiếm khoảng 11 tỷ USD trong tổng số 800 tỷ USD của thị trường xe điện toàn cầu vào năm ngoái.
Theo nghiên cứu từ công ty IDTechEx, dù có sự xuất hiện của nhiều mẫu xe mới, doanh số toàn cầu của dòng xe này vẫn sẽ “dậm chân tại chỗ” ở mức 1,4 triệu chiếc trong năm nay.
Trong số 785 mẫu xe điện dự kiến ra mắt vào năm 2024, chỉ có khoảng 78 mẫu thuộc phân khúc xe siêu nhỏ. Những mẫu này bao gồm xe bốn bánh hạng nhẹ, xe tải mô-đun và xe van. Phân khúc này đang bị mắc kẹt trong một thế khó khăn, không rõ ràng giữa dòng xe hai bánh giá rẻ và những chiếc ô tô cỡ lớn đầy tính năng.
Những người muốn tìm kiếm phương tiện giá rẻ thường chọn xe máy tay ga, trong khi những ai tìm kiếm sự thoải mái và quãng đường dài lại chọn SUV. Xe điện siêu nhỏ vì thế bị mắc kẹt trong “khe hẹp” của thị trường và bị bỏ lại phía sau, theo Rest of World.
"Những người mua xe máy điện thường tìm kiếm một giải pháp di chuyển tiết kiệm nhất, và họ thường chỉ di chuyển trong những quãng đường ngắn. Ngược lại, khách hàng của ô tô điện cỡ lớn chủ yếu tìm kiếm một phương tiện có phạm vi hoạt động dài, sự thoải mái và tính năng phù hợp với nhu cầu gia đình," William Fletcher, CEO của Car.co.uk, chia sẻ.
"Chủ sở hữu xe điện siêu nhỏ nằm ở giữa phổ nhu cầu này: họ muốn một phương tiện đơn giản, an toàn để di chuyển trong thành phố, nhưng không muốn chịu mức chi phí cao và yêu cầu không gian đỗ xe lớn như một chiếc ô tô điện cỡ lớn," ông chia sẻ thêm.
Trung Quốc hiện đang dẫn đầu trong thị trường xe điện siêu nhỏ, với một câu chuyện thành công đáng chú ý: chiếc Wuling Mini EV đã vượt qua Tesla Model Y trong tháng 10 năm ngoái, trở thành mẫu xe điện bán chạy nhất thế giới trong tháng đó. Mẫu xe này đã bán được gần 350.000 chiếc từ tháng 10 đến tháng 1.
Tuy nhiên, vị thế dẫn đầu này có thể sẽ không kéo dài. Theo Pranav Jaiswal, chuyên gia phân tích công nghệ tại IDTechEx, mức thu nhập tăng lên và tình trạng già hóa dân số đang thúc đẩy người tiêu dùng Trung Quốc chuyển sang các dòng SUV lớn hơn.
"Đây là kết quả của sự thay đổi trong động lực nhân khẩu học tại Trung Quốc." Ấn Độ cũng đang chứng kiến một xu hướng tương tự. Mẫu xe điện bán chạy nhất tại quốc gia này là dòng SUV cao cấp Windsor của MG, thay vì chiếc Comet nhỏ gọn mà thương hiệu này ra mắt vào giữa năm 2023. Sau vài lần tăng giá, mẫu Comet hiện chỉ bán được khoảng 1.000 chiếc mỗi tháng, chỉ bằng một phần tư doanh số của Windsor,” ông Jaiswal cho biết với Rest of World.
Tại sao xe điện siêu nhỏ vẫn được bán?
Dù vậy, vẫn có những thị trường ngách quan tâm đến dòng xe này ở những nơi khác. Tại Nhật Bản, mẫu xe một chỗ ngồi Mibot có giá 7.000 USD đã vượt qua doanh số xe điện của Toyota trong năm 2024 với hơn 3.300 đơn đặt hàng trước, trong khi ở Pháp, thanh thiếu niên từ 14 tuổi đã có thể điều khiển một số mẫu xe ô tô siêu nhỏ.
Dù doanh số vẫn không mấy khả quan, các nhà sản xuất ô tô vẫn tiếp tục giới thiệu những mẫu xe mới. Hero Motocorp dự định ra mắt xe điện siêu nhỏ tại Ấn Độ; Honda đã trình làng một mẫu xe tại triển lãm ô tô Nhật Bản; Toyota cũng đã công bố một mẫu xe tích hợp mái năng lượng mặt trời; trong khi dòng Inster của Hyundai mở rộng ra từ Hàn Quốc sang các thị trường châu Âu và Trung Đông.
Ngay cả Tesla, vốn chủ yếu sản xuất SUV Model Y và sedan Model 3 trong năm qua, cũng đang gia nhập phân khúc xe nhỏ hơn với mẫu CyberCab hai chỗ ngồi, dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất vào tháng 4. Công ty coi đây là dòng robotaxi thương mại thay vì xe cá nhân, từ đó khéo léo tránh được bài toán tìm kiếm khách hàng lẻ.
"Chúng tôi kỳ vọng sản lượng của CyberCab sẽ vượt qua tổng sản lượng của tất cả các dòng xe khác của Tesla cộng lại," CEO Elon Musk phát biểu trong cuộc họp báo cáo thu nhập của công ty vào ngày 28 tháng 1.
Các nhà sản xuất nhỏ chuyên về xe siêu nhỏ lại đang đối mặt với những khó khăn cực kỳ lớn, như một con dốc đứng không thể vượt qua.
Hiriko, một ý tưởng về xe siêu nhỏ có thể gập lại được phát triển tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và mở rộng ở châu Âu, chưa bao giờ vượt qua được giai đoạn nguyên mẫu duy nhất và đã thất bại trong bê bối gian lận.
Micro Mobility Systems, công ty Thụy Sĩ sản xuất 5.500 chiếc xe hai chỗ ngồi có cửa mở tên Microlino, đang gặp khó khăn trong việc phân loại dòng xe này để nhận tín dụng carbon.
Đối với các tên tuổi lớn trong ngành ô tô, vấn đề lại khác. Ông Jaiswal cho biết xe điện siêu nhỏ có chi phí sản xuất thấp hơn nhờ sử dụng pin nhỏ hơn và không bị ràng buộc bởi các quy định nghiêm ngặt, giúp giảm bớt chi phí phát triển. Những chiếc xe này còn giúp các nhà sản xuất đạt được chỉ tiêu khí thải và tạo cơ hội thử nghiệm các nền tảng công nghệ đơn giản hơn.
"Mặc dù doanh số không cao, những bài học thu được lại vô cùng quý giá," Rob Delisa, người điều hành trang web cho thuê xe CarLeaseTips.com, chia sẻ với Rest of World.
"Các nhà sản xuất ô tô coi đây là một kênh bán hàng hoàn toàn khác biệt – nhắm vào mục tiêu cho thuê xe trong thành phố và sử dụng cho đội xe thay vì hướng đến khách hàng mua lẻ tại các đại lý truyền thống."
