Nhiều người hiểu nhầm rằng việc có nhường đường hay không là quyền cá nhân, nhưng trên thực tế, nếu không chịu nhường đường khi đủ điều kiện an toàn sẽ bị coi là vi phạm luật giao thông và có thể chịu mức phạt nặng.
Trên các tuyến đường lớn như quốc lộ hay cao tốc, đặc biệt vào giờ tan tầm hoặc dịp lễ, không khó để chứng kiến cảnh xe phía sau liên tục bật đèn xi-nhan, nháy đèn pha hay bấm còi xin vượt nhưng xe trước vẫn cố ý giữ nguyên tốc độ và làn đường dù phía trước thông thoáng. Đây không chỉ là biểu hiện thiếu văn hóa giao thông mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng khi cố tình không nhường đường dù đủ điều kiện an toàn.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định rõ: Tài xế phía trước phải có trách nhiệm giảm tốc độ, chuyển dần sang làn đường bên phải và bật đèn báo rẽ khi có xe phía sau xin vượt, với điều kiện phía trước không có chướng ngại vật, không có xe đi ngược chiều và không đang vượt xe khác. Nếu đáp ứng đủ các điều kiện an toàn này mà vẫn cố tình không nhường đường thì sẽ bị xem là hành vi cản trở giao thông có chủ ý.
Theo chia sẻ từ những kinh nghiệm lái xe của các tài xế lâu năm, việc nhường đường đúng cách không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn góp phần duy trì sự lưu thông thuận lợi và an toàn cho tất cả các phương tiện. Khi có xe khác xin vượt, người lái nên quan sát kỹ, chọn thời điểm thích hợp để giảm tốc và chuyển dần sang làn bên phải. Cách xử lý này không chỉ thể hiện văn minh khi tham gia giao thông mà còn giúp tránh tình trạng ùn tắc hay những tình huống vượt xe nguy hiểm.

Hành vi không nhường đường có thể bị phạt tới 22 triệu đồng và trừ 10 điểm bằng lái. Ảnh: Internet
Ngược lại, phương tiện muốn vượt cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định về việc báo hiệu - sử dụng đèn tín hiệu hoặc còi tùy thuộc vào thời gian và địa điểm. Trong khu vực thành thị hoặc khoảng thời gian từ 10 giờ tối đến 5 giờ sáng, chỉ được phép dùng đèn báo rẽ, tuyệt đối không dùng còi để tránh làm phiền người dân sinh sống gần đó. Bên cạnh đó, xe muốn vượt phải duy trì khoảng cách hợp lý và chỉ được phép thực hiện thao tác vượt khi đảm bảo các điều kiện cần thiết.
Đối với những trường hợp cố ý không chịu nhường đường, Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã quy định rõ các hình thức xử lý vi phạm. Cụ thể tại điểm d khoản 4 và điểm a khoản 16 điều 6, tài xế ô tô sẽ phải nộp phạt từ 2 đến 3 triệu đồng đồng thời bị trừ 2 điểm trên bằng lái nếu không chịu nhường đường cho xe xin vượt dù điều kiện an toàn cho phép. Đây là lỗi nhiều người thường coi nhẹ nhưng lại bị xử phạt khá nghiêm khắc, nhất là trong các tình huống có nguy cơ dẫn đến tai nạn.
Đặc biệt nghiêm trọng hơn, nếu việc không nhường đường gây ra tai nạn giao thông, mức phạt sẽ tăng vọt. Căn cứ vào điểm b khoản 10 và điểm d khoản 16 điều 6, người vi phạm có thể bị phạt từ 20 đến 22 triệu đồng kèm theo việc bị trừ đến 10 điểm trên giấy phép lái xe - đây là mức trừ điểm cao nhất trong hệ thống xử phạt vi phạm giao thông đường bộ hiện hành.
Trên thực tế, nhiều tài xế vẫn giữ quan niệm sai lầm 'đường của tôi, quyền của tôi', cho rằng việc duy trì tốc độ và làn đường hiện tại là hoàn toàn đúng luật, bất kể xe phía sau đã báo hiệu xin vượt rõ ràng. Tuy nhiên, trong bối cảnh giao thông hiện nay ngày càng phức tạp, việc điều khiển phương tiện không chỉ đơn thuần là tuân thủ luật lệ mà còn đòi hỏi tinh thần hợp tác, nhường nhịn thể hiện văn hóa giao thông. Hành động không chịu nhường đường khi điều kiện cho phép không những vi phạm pháp luật mà còn có thể dẫn đến những vụ tai nạn đáng tiếc.
Xem thêm: Tài xế có thể không đổi được bằng lái nếu gặp phải 3 trường hợp sau
