Thị trường xe điện bứt phá mạnh trước kế hoạch siết chặt xe chạy xăng ở Hà Nội

Quy định cắt giảm

xăng áp dụng từ 2026 tạo đà tăng trưởng mạnh cho thị trường

Làn sóng xe điện tại Việt Nam đang bùng nổ với tốc độ chóng mặt.

Kế hoạch giảm dần xe chạy xăng của thủ đô áp dụng từ 2026 đã tạo nên bước chuyển mình ấn tượng cho phân khúc xe điện. Căn cứ Chỉ thị 20/CT-TTg (có hiệu lực từ 12/7/2025), Hà Nội sẽ chính thức cấm xe xăng trong phạm vi vành đai 1 từ 1/7/2026, mở rộng phạm vi vành đai 2 năm 2028 và vành đai 3 vào 2030. Tại TP HCM, các giải pháp phân vùng hạn chế phương tiện chạy xăng ở khu trung tâm cũng đang được nghiên cứu nhằm khuyến khích sử dụng năng lượng xanh.

Thị trường xe điện Việt Nam khởi phát từ đầu thiên niên kỷ mới, giai đoạn đầu chủ yếu nhập khẩu các dòng xe giá rẻ từ Trung Quốc. Giai đoạn sau 2010 chứng kiến sự xuất hiện của các thương hiệu nội như Dibao (2011), Pega (2012), DK Bike (2014), Anbico (2015) với hệ thống sản xuất và phân phối chuyên nghiệp hơn. Bước ngoặt lớn vào năm 2018 khi VinFast tham gia thị trường, cùng với sự ra mắt của Selex Motors (2018), Dat Bike (2019), mở rộng đa dạng phân khúc

phục vụ đa dạng đối tượng từ học sinh đến dân văn phòng.

Bên cạnh các thương hiệu nội địa, những tập đoàn quốc tế như Yadea và Tailg (Trung Quốc) đã xây dựng nhà máy quy mô lớn tại Bắc Giang và Hưng Yên. Trong khi đó, các hãng Nhật Bản vốn thống trị thị trường xe xăng như Honda, Yamaha, Suzuki lại tỏ ra dè dặt hơn với xu hướng điện hóa. Yamaha ra mắt Neo's từ cuối 2022 giá 50 triệu đồng, Honda mới trình làng ICON e: (khoảng 27 triệu đồng) từ tháng 4/2025. Suzuki, SYM và Piaggio hiện chưa có sản phẩm xe điện thương mại tại thị trường Việt.

Theo ước tính của Dat Bike năm 2024, xe điện chiếm khoảng 10% tổng số xe máy đang lưu hành, dù chưa có số liệu chính thức từ cơ quan nhà nước. VinFast là nhà sản xuất duy nhất công bố doanh số: gần 71.000 xe bán ra năm 2024, chiếm khoảng 3% so với 2,65 triệu xe xăng của 5 thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM).

Nghiên cứu của ICCT năm 2022 chỉ ra xe hai bánh chiếm 72,6% phương tiện tại Hà Nội và 82% tại TP HCM. Lệnh cấm xe xăng buộc người dân thay đổi thói quen, đồng thời mở ra cơ hội phát triển cho xe điện. Tuy nhiên, đại diện Honda nhận định điều này đặt ra thách thức về chi phí, hậu cần và cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống trạm sạc còn nhiều hạn chế.

Hiện tại, VinFast dẫn đầu về hệ thống trạm sạc phủ rộng toàn quốc, trong khi các hãng như Dat Bike mới chỉ tập trung phát triển tại TP.HCM. Khác biệt với ô tô điện được hưởng ưu đãi miễn lệ phí trước bạ đến 2/2027 theo Nghị định 10/2022/NĐ-CP,

điện vẫn chưa nhận được chính sách hỗ trợ cụ thể từ Nhà nước. Trước tình hình này, Hà Nội đang xây dựng chương trình hỗ trợ người dân Vành đai 1 chuyển đổi ước tính 450.000

xăng sang điện, bao gồm các ưu đãi về phí trước bạ, chi phí đăng ký và phát triển mạng lưới trạm sạc công cộng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi phương tiện diễn ra suôn sẻ.

Kế hoạch phát triển phương tiện xanh tại thủ đô, khởi đầu từ khu vực Vành đai 1, đang tạo bước ngoặt quan trọng cho phân khúc xe điện. Đây không còn là những định hướng trên giấy tờ mà đã trở thành quyết định thực tế được cả nhà sản xuất lẫn người dùng quan tâm.

Đáng chú ý, xe điện giờ đây được đánh giá là phương án di chuyển khả thi chứ không chỉ là giải pháp tạm thời. Sự đa dạng về mẫu mã, chất lượng vận hành được nâng cấp, cùng chế độ bảo hành bài bản đang giúp sản phẩm này dần chinh phục người tiêu dùng.

Quá trình chuyển đổi tại Vành đai 1 có lẽ không mang lại hiệu ứng tức thì, nhưng chắc chắn sẽ tạo tiền đề cho xu hướng tiêu dùng xanh bền vững. Thị trường sẽ từng bước thích nghi cả về cung lẫn cầu khi người dân dần làm quen với xe điện đô thị, trong khi doanh nghiệp tích cực nâng cấp sản phẩm và phát triển hệ thống hạ tầng đi kèm.

Trong giai đoạn này, các thương hiệu có sự chuẩn bị bài bản sẽ nắm lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn là trải nghiệm thực tế của người dùng về tính tiện ích và phù hợp của xe điện trong sinh hoạt hàng ngày. Nếu được khẳng định qua thực tế sử dụng, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra tự nhiên mà không cần những biện pháp hành chính mạnh tay.

Thị trường xe máy điện tăng tốc trước lộ trình hạn chế xe xăng tại Hà Nội