Buzz
Xe điện Trung Quốc đang mở rộng ra toàn cầu, nhưng trong nước, cuộc đua giảm giá đang khiến không ít thương hiệu lâm vào tình trạng khó khăn.
Vào mùa xuân năm 2024, giám đốc công ty quảng cáo trên mạng xã hội Li Hongxing quyết định hợp tác với startup xe điện Ji Yue. Ông Li hy vọng công ty này sẽ trở thành một hiện tượng mới trên thị trường.
Tin tưởng vào triển vọng phát triển, ông Li thậm chí phải vay thêm tiền để đẩy mạnh chiến dịch quảng cáo. Tuy nhiên, chỉ sau nửa năm, Ji Yue đã sụp đổ, để lại cho ông khoản nợ lên tới 40 triệu nhân dân tệ (5,6 triệu USD).
Sự sụp đổ của Ji Yue không phải là chuyện hiếm gặp. Trong vài năm gần đây, hàng trăm thương hiệu đã phải rời khỏi thị trường khi ngành ô tô Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng dư thừa công suất và cạnh tranh gay gắt.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các tên tuổi lớn như BYD, thị trường xe điện Trung Quốc cũng đang chứng kiến tình trạng “quá tải” khi hàng loạt hãng xe đua tranh giành thị phần.
Trong suốt hơn một thập kỷ qua, Chính phủ Trung Quốc đã hỗ trợ mạnh mẽ ngành xe điện thông qua các gói trợ cấp và ưu đãi, giúp nước này trở thành thị trường xe điện lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, điều này đã dẫn đến cuộc chiến hạ giá không ngừng, khiến lợi nhuận của cả nhà sản xuất lẫn nhà cung cấp bị bào mòn. Thậm chí, các hãng xe dẫn đầu cũng phải yêu cầu nhà cung cấp giảm giá hoặc chấp nhận gia hạn thời gian thanh toán.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc, biên lợi nhuận trung bình của các hãng xe đã giảm từ gần 8% vào năm 2017 xuống còn 4,3% trong năm vừa qua. Tỷ lệ sử dụng công suất sản xuất hiện chỉ đạt khoảng 50%, theo thông tin từ Morningstar.
Mặc dù vậy, xe điện Trung Quốc vẫn đang mở rộng nhanh chóng ra các thị trường quốc tế. Xuất khẩu ô tô của Trung Quốc đã đạt gần 6 triệu chiếc trong năm trước, vượt qua mọi quốc gia khác. Các thương hiệu như BYD, Chery, Geely và Changan ngày càng xuất hiện phổ biến hơn tại nhiều quốc gia, đồng thời gây ra phản ứng từ châu Âu, Mexico và Canada khi áp dụng các chính sách thuế hoặc hạn chế đối với xe điện Trung Quốc.
Đứng trước áp lực giảm giá và nguy cơ từ tình trạng dư thừa, Bắc Kinh đang tìm cách kiềm chế tình trạng cạnh tranh quá mức. Trong một bài viết gần đây, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi chấm dứt các cuộc “chiến tranh giá cả khốc liệt”.
Chính phủ Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp, từ việc cảnh báo các lãnh đạo ngành ô tô, ban hành các quy định yêu cầu rút ngắn thời gian thanh toán, đến việc khuyến cáo các địa phương giảm trợ cấp và giải quyết tình trạng dư thừa công suất.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng các động thái này khó có thể đem lại kết quả ngay lập tức. Ngành ô tô Trung Quốc hiện đang sử dụng hơn 4,8 triệu lao động. Việc cắt giảm công suất ồ ạt có thể sẽ ảnh hưởng tới công ăn việc làm và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
“Việc giảm bớt dư thừa là cần thiết, nhưng không thể xem đó là giải pháp hoàn hảo,” nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á Chetan Ahya tại Morgan Stanley nhận xét.
Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng cuộc chiến giá cả sẽ để lại những hệ quả tiêu cực, như sự suy giảm chất lượng linh kiện. Các nhà cung cấp bị áp lực về giá, thậm chí phải cắt giảm lương và kéo dài giờ làm để duy trì hoạt động. Trong khi đó, nhiều hãng xe vẫn phải tìm đến nguồn vốn mới để trang trải các khoản thua lỗ.
Dù vậy, các nhà phân tích nhận định rằng cuộc cạnh tranh giá khó có thể biến mất hoàn toàn. Một số hãng có thể sẽ lựa chọn hình thức “cạnh tranh ngầm” bằng cách ra mắt mẫu xe mới ở phân khúc giá rẻ hơn hoặc giữ nguyên giá nhưng bổ sung thêm nhiều tính năng mới.
He Xiaopeng, nhà sáng lập kiêm CEO của Xpeng, dự đoán rằng “các vòng loại trực tiếp” trong ngành ô tô Trung Quốc sẽ kéo dài ít nhất 5 năm nữa. Ông cũng cho rằng cuối cùng “chỉ còn khoảng 5 thương hiệu lớn” sẽ tồn tại.
Theo CNN
