Anh Nguyễn Kiên, chủ một cửa hàng xe cũ tại Hà Nội, đã trải qua nhiều tình huống đáng nhớ trong nghề, từ việc chịu lỗ lớn, đối mặt với tiền phạt nguội cho đến những khách hàng khó tính.

Dưới đây là cuộc trò chuyện giữa host Đăng Việt và chuyên gia Nguyễn Kiên về chủ đề: Những kỷ niệm khó quên trong nghề mua bán xe cũ.
Trong gần 14 năm kinh doanh xe đã qua sử dụng, đâu là trường hợp khiến anh ấn tượng nhất?
Những câu chuyện khó quên thường liên quan đến việc bán lỗ. Đặc biệt, những chiếc xe lỗ nặng luôn in đậm trong ký ức của tôi.
Tôi từng có một chiếc xe lỗ đến 40%. Ngay cả những người trong nghề cũng không khỏi ngỡ ngàng khi nhìn thấy con số cuối cùng để “cắt lỗ”. Bản thân tôi cũng không thể tin rằng chiếc xe đó lại mất giá nhanh và sâu đến vậy.

Câu chuyện này diễn ra như thế nào, thưa anh?
Đó là chiếc Mercedes-Maybach S 450 đời 2017, được mua vào tháng 6/2021 với giá 5,2 tỷ đồng. Thời điểm đó, thị trường gặp nhiều khó khăn do hạn mức tín dụng từ ngân hàng bị thu hẹp.
Ngay sau khi mua, đã có khách hàng hỏi mua chiếc xe với giá hơn 5,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng lợi nhuận 100 triệu là quá thấp so với số vốn bỏ ra. Mức giá kỳ vọng của chúng tôi là 5,45 tỷ đồng, trong khi thị trường đang giao dịch ở mức 5,4-5,6 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thời điểm đó đúng lúc dịch Covid-19 bùng phát, các ngân hàng siết chặt hạn mức cho vay và tăng lãi suất. Điều này khiến thị trường gặp nhiều khó khăn, nhu cầu mua xe sang giảm mạnh. Cùng lúc đó, các mẫu xe mới xuất hiện trên thị trường khiến giá chiếc xe này liên tục giảm.
Khi giá xe giảm xuống 4,5 tỷ đồng, nếu bán sẽ lỗ 700 triệu đồng. Chúng tôi đã họp bàn và quyết định giữ lại với kỳ vọng giá sẽ tăng lên 4,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến năm 2022, giá xe tiếp tục giảm xuống chỉ còn 3,9 tỷ đồng. Lần này, chúng tôi vẫn không bán và hy vọng giá sẽ phục hồi lên 4,2 tỷ đồng.
Cuối cùng, chúng tôi buộc phải bán chiếc xe với giá 3,2 tỷ đồng vào cuối năm 2023. Như vậy, chúng tôi đã lỗ tới 2 tỷ đồng và mất hơn 2 năm để có thể bán được chiếc xe này.

Đây là câu chuyện có thật và là bài học đắt giá trong hơn 10 năm làm nghề của tôi khi lỗ tới 2 tỷ đồng cho một chiếc xe. Khi trao đổi với đồng nghiệp, tôi nhận ra nhiều người cũng gặp tình trạng tương tự với các dòng xe sang như Mercedes-Benz, Land Rover, Porsche…
Trước đó, các mẫu xe như Lexus LX 570, Toyota Land Cruiser, Porsche… khan hiếm hàng, khiến khách hàng phải trả thêm phí để nhận xe sớm. Điều này đẩy giá xe lên cao. Tuy nhiên, sau giai đoạn đó, giá xe trở về mức bình thường, khiến nhiều người kinh doanh xe cũ lỗ hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng cho mỗi chiếc xe sang.
Vậy với một người mới bắt đầu, làm thế nào để họ có thể nhận biết được biến động thị trường và đưa ra quyết định kịp thời, tránh lặp lại tình huống như anh đã trải qua?
Những biến động này chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố kinh tế vĩ mô.
Sau thất bại đó, tôi đã phải học hỏi thêm nhiều kiến thức về kinh tế vĩ mô để có thể dự đoán và đưa ra tầm nhìn trong ngắn hạn, từ 3 đến 12 tháng tiếp theo.
Ví dụ, hiện tại là quý 1/2025, tôi cần dự đoán xem lãi suất ngân hàng trong quý 2/2025 sẽ tăng hay giảm, hạn mức tín dụng có bị thắt chặt hay mở rộng, việc Chính phủ bơm tiền vào nền kinh tế sẽ tác động như thế nào, và nhu cầu của khách hàng sẽ thay đổi ra sao. Tất cả đều phụ thuộc vào khả năng phân tích kinh tế vĩ mô của mỗi người.

Trong khi đó, vào năm 2021, chúng tôi chỉ mua bán dựa trên cảm tính. Tôi nghĩ rằng chiếc xe mua về sẽ bán được mà không có bất kỳ cơ sở dự đoán nào. Lý do chính khiến xe không bán được vào thời điểm đó là các ngân hàng đang siết chặt hạn mức cho vay.
Thời điểm đó, rất khó để một người bỏ ra 5 tỷ đồng tiền mặt để mua xe, vì ai cũng cần tiền để khắc phục hậu quả sau Covid-19. Ngay cả khi một người rất thích và muốn mua chiếc xe đó, họ cũng cần sử dụng đòn bẩy tài chính, vay ngân hàng khoảng 50% giá trị xe, tương đương 2,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, với việc hạn mức cho vay bị siết chặt, các ngân hàng chỉ duyệt các khoản vay từ vài trăm triệu đến 1 tỷ đồng.
Ngoài câu chuyện đó, anh còn có kỷ niệm nào đáng nhớ khác không?
Câu chuyện tiếp theo liên quan đến những vấn đề pháp lý phức tạp.
Một khách hàng đã ly hôn muốn bán chiếc xe được mua trong thời kỳ hôn nhân, với 70% giá trị xe đang thế chấp tại ngân hàng. Thời điểm bán, chiếc xe do người chồng sử dụng và còn nợ ngân hàng khoảng 300 triệu đồng.
Như đã chia sẻ trước đây, để bán một chiếc xe, cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và giải quyết các vấn đề pháp lý. Trong trường hợp này, chúng tôi đề xuất giải pháp là giúp khách hàng tất toán khoản nợ 300 triệu đồng với ngân hàng để lấy lại đăng ký xe.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ cả vợ và chồng đều phải đồng ý ký vào giấy tờ mua bán. Thực tế, hai người đã không còn liên lạc với nhau, khiến việc thống nhất trở nên bất khả thi. Dù chúng tôi có thanh toán đủ tiền cho ngân hàng, việc mua bán cũng không thể tiến hành nếu thiếu sự đồng thuận của cả hai.
Đây là kinh nghiệm tôi muốn chia sẻ để những ai có ý định mua xe cũ từ chủ xe cần lưu ý. Các thủ tục pháp lý liên quan đến xe phải được xem xét kỹ lưỡng trước tiên.
Về vấn đề phạt nguội, anh đã từng gặp trường hợp nào đặc biệt khó giải quyết chưa?
Tôi đã từng gặp một trường hợp “đau đớn” khi mua phải chiếc xe bị phạt nguội với mức phạt rất lớn.
Đó là chiếc Mazda CX-8 được mua vào năm 2023. Trước khi mua, chúng tôi đã kiểm tra kỹ lưỡng trên các trang web và ứng dụng về tình trạng phạt nguội. Sau khi kiểm tra và đưa xe đi đăng kiểm, thông tin cho thấy xe có lỗi phạt nguội nhưng không thể xác định cụ thể từng lỗi. Để phòng ngừa rủi ro, chúng tôi đã giữ lại 10 triệu đồng từ chủ xe.
Tuy nhiên, khi đi xử lý lỗi phạt nguội, chúng tôi phát hiện xe có 5 lỗi chưa được xử phạt, vi phạm tại TP HCM, Đồng Nai và Bình Phước. Quá trình giải quyết các lỗi này mất hơn 1 tháng và tốn 40 triệu đồng.

Đây là một bài học đáng nhớ, chúng tôi cần kiểm tra chính xác các lỗi phạt nguội và đến tận nơi để biết mức phạt cụ thể, tránh rủi ro về tài chính. May mắn là khách hàng mua lại chiếc xe đã thông cảm và cho chúng tôi thời gian để khắc phục. Vì nếu không, người mua sẽ không thể sử dụng xe do không đăng kiểm được.
Hiện nay, vấn đề phạt nguội càng trở nên nghiêm trọng kể từ ngày 1/1/2025. Quy định mới không chỉ tăng mức phạt tiền mà còn trừ điểm bằng lái, khiến việc xử lý lỗi phạt nguội trở nên khó khăn hơn. Điều này cũng tạo ra sự khác biệt giữa mua xe từ salon và mua từ người dân. Salon sẽ chịu trách nhiệm với mọi lỗi của xe, trong khi mua từ người dân, nếu chủ cũ ở nước ngoài, người mua gần như phải tự giải quyết mọi vấn đề.
Cảm ơn anh Kiên về những chia sẻ vừa rồi.
Chương trình Trên Ghế được phối hợp thực hiện bởi Đài Truyền Hình TP Hồ Chí Minh & Công ty Cổ Phần VCCorp; đơn vị hợp tác thực hiện AutoPro; đơn vị khai thác thương mại AdWheel.
Chương trình được phát sóng trên HTV9 lúc 18h10 từ thứ 2 đến thứ 7 và phát lại lúc 20h00 trên đa nền tảng VCCorp.
