‘Trải nghiệm 2 mẫu xe điện Honda để hiểu chiến lược tái hiện thành công như dòng xe xăng của hãng’

Theo nhận định của nhà báo Nguyễn Thúc Hoàng Linh, Honda Việt Nam đang trong giai đoạn thăm dò thị trường xe máy điện một cách cẩn trọng, chuẩn bị cho sự bứt phá trong tương lai.

Nội dung sau đây được trích từ chương trình Trên Ghế 151 phát sóng trên HTV9 vào ngày 31/7.

Trong tập này, tôi muốn cùng anh Linh phân tích sâu hơn về Honda - thương hiệu đang thống trị 70-80% thị phần xe máy Việt Nam. Vì sao đến nay Honda mới thực sự tập trung phát triển xe điện?

Thực tế, Honda đã bắt đầu nghiên cứu xe điện từ rất lâu chứ không phải mới đây.

Từ năm 2014-2015, trong các chuyến công tác tại Nhật, tôi đã được trực tiếp trải nghiệm nhiều mẫu xe điện 2 bánh của Honda. Ngoài xe máy thông thường, hãng còn phát triển đa dạng các dòng xe điện phục vụ nhu cầu hàng ngày, thậm chí cả xe chuyên dụng cho người khuyết tật. Dù những sản phẩm thời điểm đó còn hạn chế về giá thành, tính năng và thời lượng pin, nhưng rõ ràng Honda đã có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực xe điện.

Vấn đề không phải là Honda không thể sản xuất xe điện tại Việt Nam, mà là làm sao tạo ra sản phẩm phù hợp với thị hiếu người dùng. Đây là thử thách lớn đối với các hãng nước ngoài khi VinFast đang dẫn đầu với hệ sinh thái hoàn chỉnh. Honda không thể sao chép mô hình này do thiếu hạ tầng tương ứng. Thành công của họ phụ thuộc vào việc ra mắt sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu thị trường với mức giá cạnh tranh.

Honda sở hữu những nét đặc trưng riêng biệt như nhiều thương hiệu xe lớn khác. Việc chuyển tải tinh thần và bản sắc đó vào dòng sản phẩm điện tử thực sự là một bài toán khó.

Khi giới thiệu sản phẩm mới, họ phải cân nhắc kỹ về khối lượng sản xuất. Hiện Honda Việt Nam đang sản xuất 2 triệu xe máy mỗi năm. Việc chuyển đổi hoàn toàn sang xe điện đòi hỏi phải thay đổi toàn bộ hệ thống từ dây chuyền sản xuất, nguồn cung linh kiện đến đào tạo nhân viên kỹ thuật và đại lý. Không đơn giản là bắt đầu từ con số 0, mà phải cải tổ lại toàn bộ hệ thống hiện có. Với quy mô sản xuất khổng lồ này, quá trình chuyển đổi cần thời gian dài chứ không thể thực hiện trong ngày một ngày hai.

Anh Linh hiện đang sử dụng xe Honda ICON e: và thuê thêm Honda CUV e: trong 6 tháng. Điều gì đã thúc đẩy anh đưa ra lựa chọn này?

Chúng ta đều biết Honda không phải hãng xe Nhật đầu tiên giới thiệu xe điện tại Việt Nam. Trước đó, Yamaha Neos đã có mặt trên thị trường và tôi cũng đã có dịp trải nghiệm. Tuy nhiên, cuối cùng tôi vẫn chọn Honda vì nhiều lý do khác nhau.

Xét về quy mô, Honda là ông lớn trong ngành xe máy với mạng lưới phân phối rộng khắp. Thậm chí ở nhiều nơi tại Việt Nam, người ta gọi chung xe máy là xe Honda. Là người trong nghề, tôi tò mò liệu điều này có lặp lại với dòng xe điện hay không, và làm thế nào Honda có thể tái hiện thành công như với xe xăng. Đây là lý do đầu tiên.

Thứ hai, theo quan sát của tôi, Honda đang tiếp cận thị trường xe máy điện Việt Nam với chiến lược xây dựng thương hiệu và đáp ứng thị hiếu. Thông thường, Honda có cách tiếp cận sản phẩm rất thực tế, cân bằng giữa các yếu tố và đảm bảo an toàn. Tôi rất muốn khám phá xem họ sẽ làm điều đó như thế nào.

Nhiều người nhắc đến 'giá trị cốt lõi' của Toyota nhưng ít ai biết rằng xe Toyota khi gặp sự cố có thể sửa chữa đơn giản chỉ với cờ lê 10. Với xe máy điện Honda cũng vậy, tôi muốn dùng thử trong thời gian dài để thực sự hiểu được những giá trị cơ bản của sản phẩm.

Điểm thứ ba khiến tôi ấn tượng là Honda luôn mang đến cảm giác lái sôi động và thú vị. Trước đây, tôi có dịp dùng thử ICON e: trong một tuần và thực sự bị chinh phục bởi khả năng vận hành linh hoạt, êm ái của mẫu xe 50cc này, đặc biệt là hệ thống phanh và giảm xóc hoạt động rất ổn định. Đó là lý do tôi quyết định sở hữu nó.

Với cùng tâm lý đó, tôi rất háo hức được trải nghiệm phiên bản cao cấp hơn là CUV e:. Tôi tò mò muốn biết với mức giá cao hơn nhiều so với ICON e:, chiếc xe này sẽ mang lại những công nghệ gì và trải nghiệm lái ra sao. Tôi tin đây sẽ là một cấp độ hoàn toàn khác, giống như sự khác biệt giữa dòng SH và Wave vậy.

Hiện Honda đang cho thuê mẫu CUV e: tại thị trường Việt Nam, nhưng nhiều ý kiến cho rằng giá thuê khá cao. Anh có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Khi nói về giá cả, chúng ta thường nhầm lẫn giữa giá cao và giá trị thực. Theo tôi, một sản phẩm chỉ thực sự 'đắt' khi số tiền bỏ ra không tương xứng với giá trị nhận được. Muốn đánh giá chính xác, chúng ta cần trải nghiệm thực tế chứ không nên chỉ dựa vào thông số hay lời đồn, như vậy mới khách quan.

Mức giá thuê hiện tại khoảng 1.5 triệu đồng/tháng. Honda chia sẻ rằng họ muốn người dùng có cơ hội trải nghiệm trước khi chính thức mua, vì đây là chiến lược kinh doanh dài hạn của hãng. Vì vậy, tôi nghĩ mỗi người nên tự trải nghiệm để đánh giá xem mức giá đó có xứng đáng hay không. Hơn nữa, khi biết giá thuê, mỗi người có thể tự quyết định có nên đầu tư số tiền đó để dùng thử trước khi cân nhắc mua chính thức.

Tôi công nhận mức giá này cao hơn so với các dòng xe máy thông thường tại Việt Nam. Tuy nhiên, nếu bạn đang sử dụng các dòng xe cao cấp như Vespa hay SH thì có lẽ mức giá này không phải là quá đắt đỏ.

Việc này liệu có khiến xe máy điện Honda khó đạt được thành công như trước, khi các mẫu hiện tại chỉ tập trung vào phân khúc thị trường nhỏ?

Anh Việt có điểm rất chính xác, nhưng trước hết hãy cùng xem xét kỹ hơn về 2 dòng sản phẩm hiện có của hãng.

ICON e: đại diện cho phân khúc xe bình dân giá rẻ, trong khi CUV e: thuộc dòng cao cấp. Honda hoàn toàn có thể phát triển thêm các mẫu xe ở phân khúc trung để lấp đầy khoảng trống thị trường. Đây chính là thời điểm vàng để Honda khẳng định vị thế trong lĩnh vực xe máy điện.

Honda CUV e: là sản phẩm thuộc phân khúc cao cấp. Dù chưa chính thức ra mắt tại Việt Nam, nhưng khó có chuyện hãng sẽ bán một sản phẩm cao cấp với mức giá bình dân, dự kiến giá CUV e: có thể vượt ngưỡng 100 triệu đồng.

Nếu người tiêu dùng mong muốn những sản phẩm chất lượng tương tự nhưng giá mềm hơn, điều này hoàn toàn khả thi giống như phân khúc xe xăng hiện nay. Chẳng hạn, bên cạnh dòng SH cao cấp còn có các lựa chọn như SH Mode, Air Blade hay Vision với mức giá đa dạng hơn.

Hiện có một thương hiệu khác đang chiếm lĩnh phần lớn thị trường xe máy điện Việt Nam. Người dùng ban đầu đã gặp khó khăn khi chuyển từ xăng sang điện, giờ lại thêm thách thức khi chuyển từ hãng lớn sang Honda. Với việc gia nhập thị trường muộn hơn, theo anh Honda cần có chiến lược gì để cạnh tranh?

Mối lo này hoàn toàn có cơ sở.

Trước khi xe máy điện xuất hiện tại Việt Nam, tôi từng chia sẻ với một chuyên gia rằng điều tôi e ngại nhất là người tiêu dùng sẽ hình thành nhận thức về xe điện thông qua những sản phẩm chất lượng thấp. Thực tế đã chứng minh khi những mẫu xe điện đầu tiên chủ yếu là dòng giá rẻ, khiến nhiều người nghĩ xe điện chỉ là phương tiện tạm thời và phải rẻ hơn xe xăng.

Một ví dụ khác từ thị trường Mỹ, có mẫu xe điện phát triển chung giữa Chevrolet và Honda. Dù thiết kế tương đồng nhưng khi bán ra, Honda Prologue được đón nhận trong khi Chevrolet Trailblazer EV gần như không bán được. Điều này chứng tỏ yếu tố thương hiệu, chất lượng dịch vụ và trải nghiệm mới là thứ quyết định thành công của xe điện.

Là một tập đoàn lớn, Honda phải đối mặt với nhiều rủi ro khi gia nhập thị trường mới. Họ buộc phải thành công ngay từ đầu, nếu không sẽ gặp nhiều hệ lụy khó lường. Đó là lý do họ phải hết sức thận trọng trong từng bước đi.

Tuy nhiên, việc gia nhập muộn cũng có những lợi thế riêng. Với vị thế thương hiệu vững chắc, Honda sẽ nhận được sự quan tâm từ lượng khách hàng trung thành đông đảo. Theo tôi, sai lầm lớn nhất Honda có thể mắc phải là không đáp ứng được nhu cầu của chính những khách hàng trung thành này.

Anh nhắc đến việc 'phải thành công ngay từ đầu'. Vậy theo anh, thế nào mới được coi là thành công với Honda lúc này?

Theo quan sát của tôi, Honda vẫn đang trong giai đoạn khảo sát thị trường, khoảng thời gian từ khi ra mắt ICON e: đến nay vẫn còn khá ngắn.

Thách thức lớn hơn đối với Honda không phải là việc nhanh chóng có sản phẩm vì họ hoàn toàn có thể nhập khẩu. Nhưng đây không phải là cách làm của các hãng xe Nhật vốn có mối quan hệ bền chặt với thị trường Việt Nam về sản xuất và hệ thống cung ứng. Đây mới chính là rào cản lớn nhất.

Xây dựng hệ thống cung ứng, đào tạo nhân sự, chuyển đổi đại lý sang kinh doanh xe điện... là những bài toán cực kỳ phức tạp. Với quy mô khổng lồ hiện tại, Honda sẽ cần rất nhiều thời gian để giải quyết những vấn đề này.

Trở lại câu hỏi của anh Việt, tôi tin Honda có đủ kinh nghiệm để cho ra đời những sản phẩm chất lượng tốt, giá cả phải chăng ở mọi phân khúc. Họ sở hữu rất nhiều mẫu xe thành công tại nhiều thị trường với những cách tiếp cận khác nhau.

Tại Việt Nam, người tiêu dùng thường có hai xu hướng: hoặc quan tâm đến thiết kế, hoặc chú trọng công nghệ. Đặc biệt, khách hàng Việt rất nhạy cảm với quãng đường di chuyển của xe điện.

Trước đây, một bình xăng đầy có thể chạy hơn 100km, trong khi xe điện Honda chỉ đạt 70-80km mỗi lần sạc. Theo tôi, con số này đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng hàng ngày, giống như việc sạc điện thoại - dùng ban ngày và sạc ban đêm. Điều này đòi hỏi sự thay đổi thói quen từ phía người dùng.

Ưu điểm nổi bật của dòng xe điện Honda là khả năng duy trì hiệu suất ổn định dù pin ở mức nào. Dù chỉ đạt 70-80km mỗi lần sạc, nhưng xe vận hành đồng đều từ đầu đến cuối, không suy giảm công suất hay gặp trục trặc bất thường. Người dùng có thể yên tâm trải nghiệm trọn vẹn quãng đường này với cảm giác lái mượt mà và tốc độ ổn định.

Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ vô cùng giá trị từ anh Linh.