Buzz
VinFast bày tỏ mong muốn nội địa hóa các linh kiện này nhưng vẫn chưa đạt được thành công. Trong tương lai gần, có thể sẽ không có công ty nào trong nước đủ khả năng đáp ứng yêu cầu.
Thép dập nóng (hay còn gọi là hot stamping steel hoặc hot press forming - HPF) là một trong những vật liệu then chốt trong sản xuất ô tô hiện đại, đặc biệt khi nhu cầu về an toàn, giảm trọng lượng và tiết kiệm nhiên liệu ngày càng cao.
Loại thép này được xử lý ở nhiệt độ lên đến 900°C, sau đó được ép vào khuôn và làm nguội nhanh chóng, tạo thành cấu trúc martensite – cứng gấp 3 đến 4 lần so với thép thông thường. Độ bền kéo của thép dập nóng có thể đạt tới 1.500 MPa, trong khi thép cán nguội hoặc cán nóng chỉ đạt từ 400 đến 800 MPa.
Đây là một trong những linh kiện mà VinFast rất muốn nội địa hóa nhằm đạt mục tiêu 80% nội địa hóa vào năm 2026, nhưng đến nay vẫn chưa thành công. "Chúng tôi đã tìm kiếm khắp nơi tại Việt Nam nhưng vẫn chưa tìm được đối tác có thể sản xuất thép dập nóng đạt chuẩn. Thậm chí, ngay cả một doanh nghiệp nổi tiếng như Formosa cũng chưa thể sản xuất thép dập nóng đủ yêu cầu", bà Thái Thị Thanh Hải – Phó Chủ tịch Vingroup kiêm Phó tổng giám đốc VinFast chia sẻ tại sự kiện gần đây của công ty.
Vậy thép dập nóng thực chất là sản phẩm như thế nào mà hiện tại Việt Nam vẫn chưa thể nội địa hóa được?
Để sản xuất thép dập nóng đạt tiêu chuẩn, người ta cần phải nung nóng tấm thép lên đến 900 độ C, sau đó ép vào khuôn và làm nguội nhanh (quenching). Trong quá trình này, cấu trúc thép sẽ thay đổi, giúp gia tăng độ cứng và độ bền của vật liệu.
Do yêu cầu khắt khe về khuôn chịu nhiệt, khả năng kiểm soát nhiệt độ và tốc độ làm nguội, chỉ những công ty có công nghệ tiên tiến và đầu tư lớn mới có thể sản xuất thép dập nóng.
VinFast và nhiều hãng xe khác hiện đang sử dụng thép dập nóng từ các nhà cung cấp lớn như Thyssenkrupp và Posco. Một số mẫu xe của VinFast, như VF 9 và VF 8, có đến 29% thân vỏ làm từ thép dập nóng, vượt trội hơn so với các mẫu xe Nhật và Hàn cùng phân khúc. Điều này giải thích cho độ cứng và chắc chắn của thân xe VinFast khi va chạm.
Quy trình sản xuất thép dập nóng yêu cầu công nghệ phức tạp và chi phí đầu tư lớn.
Thép dập nóng được sử dụng chủ yếu trong các chi tiết quan trọng của xe như cột A, B, khung cửa, khung gầm và các vùng hấp thụ lực phía trước/sau. Việc sử dụng loại thép này không chỉ giảm trọng lượng xe (từ vài chục đến vài trăm kg) mà còn giúp nâng cao hiệu suất nhiên liệu, hỗ trợ xe điện kéo dài quãng đường di chuyển.
Ngoài ra, các tổ chức như Euro NCAP, ASEAN NCAP, và IIHS hiện đang nâng cao các tiêu chuẩn đánh giá va chạm. Để đạt được điểm số an toàn cao mà không tăng trọng lượng xe, các hãng xe phải sử dụng thép dập nóng ở những vị trí chiến lược.
Dù có nhiều ưu điểm, nhưng chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ dập nóng là rất lớn, từ các chi tiết như khuôn, lò nhiệt cho đến hệ thống làm mát. Vì vậy, các mẫu xe phổ thông hiện nay thường e ngại sử dụng thép dập nóng cho toàn bộ thân vỏ, chủ yếu vì áp lực về giá thành.
Tuy nhiên, trong xu thế điện hoá và an toàn hoá hiện nay, thép dập nóng sẽ ngày càng trở nên phổ biến, thậm chí sẽ xuất hiện trên các mẫu xe giá rẻ ở phân khúc hạng B hoặc C.
