Xe điện thuần túy, xe hybrid, xe plug-in hybrid hay xe động cơ đốt trong: Xu hướng nào sẽ dẫn đầu trong tương lai?

Chiều nay, Lynk & Co sẽ chính thức ra mắt mẫu xe Lynk & Co 08 tại thị trường Việt Nam. Đây là chiếc PHEV “siêu lai” với khả năng di chuyển hoàn toàn bằng điện lên tới 200 km, sử dụng pin CATL dung lượng 39,63 kWh.

Điều này đặt ra câu hỏi thú vị: Dòng xe nào sẽ trở thành “ông vua” trong tương lai? BEV – PHEV (REEV) – HEV – hay động cơ đốt trong (ICE)?

Có không ít người tin rằng BEV (xe thuần điện) chính là tương lai không thể thay đổi. Một số người khác lại cho rằng HEV (Hybrid) mới là giải pháp thực tế hơn, trong khi vẫn tồn tại quan điểm cho rằng ICE sẽ “trở lại ngôi vương” khi những vấn đề về pin, chi phí và cơ sở hạ tầng vẫn còn tồn tại.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý nhất — qua những cuộc trao đổi gần đây với các đại diện của nhiều hãng xe và OEM — là tất cả họ đều đồng thuận ở một điểm: “Người dùng cần gì, chúng tôi sẽ tạo ra sản phẩm đó.”

Trong chuyến thăm nhà máy Skoda (Cộng hòa Séc) vào giữa tháng 10, tôi được giới thiệu rằng Skoda đang mở rộng dây chuyền lắp ráp các dòng xe năng lượng mới (BEV, PHEV, HEV). Nhà máy này có thể điều chỉnh linh hoạt công suất sản xuất giữa ICE và BEV tùy thuộc vào nhu cầu thị trường. Khi doanh số của các mẫu BEV như Enyaq hay Elroq tăng mạnh, công suất xe điện sẽ được gia tăng ngay lập tức – và ngược lại, nếu nhu cầu đối với ICE tăng lên, dây chuyền sẽ chuyển sang sản xuất loại xe này. Một mô hình sản xuất linh hoạt và nhạy bén với tín hiệu từ thị trường.

Mới đây, tôi đã có dịp tham quan nhà máy Bosch tại Kitami, Nhật Bản. Tại trung tâm R&D ở Kitami, Bosch khẳng định chiến lược tập trung vào nhu cầu người dùng cuối cùng và phát triển nền tảng công nghệ linh hoạt, đáp ứng mọi yêu cầu của các khu vực khác nhau. “Bạn cần gì, chúng tôi có thể cung cấp hết.” Triết lý này giúp Bosch xây dựng giải pháp tối ưu chi phí BOM (Bill of Materials), mang lại lợi thế cạnh tranh về giá cho các nhà sản xuất xe.

Tại Mỹ, thành công của Tesla đến từ sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ tiên tiến (pin & phần mềm), mô hình kinh doanh trực tiếp, hạ tầng Supercharger phủ sóng rộng khắp và một thương hiệu mạnh mẽ gắn liền với tên tuổi Elon Musk.

Ở Trung Quốc, xe điện đã trở thành ngành công nghiệp chiến lược quốc gia, được Chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ thông qua các chính sách trợ giá và phát triển đồng bộ hạ tầng sạc. Kết quả là các nhà sản xuất xe Trung Quốc có thể sản xuất xe điện với nhiều tiện ích, giá cả cạnh tranh và tăng tốc toàn cầu hóa nhanh chóng.

Tại Nhật Bản, thành công của HEV – Hybrid Electric Vehicle là một minh chứng rõ nét. Toyota Prius đã trở thành biểu tượng, trong khi chính phủ Nhật Bản nhiều năm qua đã hỗ trợ thuế và trợ cấp cho các dòng xe thân thiện với môi trường. Các mẫu xe của Honda, Toyota, Lexus đều đạt được thành công, trong đó Honda CR-V e:HEV đang gây chú ý tại Việt Nam nhờ tỷ lệ vận hành bằng mô-tơ điện vượt trội.

Tại Việt Nam, VinFast hiện đang chiếm ưu thế trên thị trường xe điện với chiến lược định vị hợp lý: giá cả cạnh tranh, đầy đủ tiện ích, hạ tầng sạc phủ rộng và chính sách “sạc 0 đồng” kéo dài đến hết tháng 6/2027 – có thể được gia hạn thêm.

Xe Trung Quốc đã từng gây ấn tượng mạnh với BEV, nhưng do rào cản về hạ tầng sạc, họ đã chuyển hướng mạnh mẽ sang PHEV. Các mẫu xe như BYD Sealion 6, Sealion 8, M9, hay sắp tới là Lynk & Co 08 và Lynk & Co 900 (Super Hybrid), đều thể hiện chiến lược “lai hóa thông minh”, phù hợp với các thị trường mới nổi.

Nhìn tổng thể, không có dòng xe nào sẽ “thống trị” hoàn toàn các dòng xe khác. Mọi thứ phụ thuộc vào chính sách quốc gia và lợi ích thực tế của người tiêu dùng ở từng thị trường.

Khi thị trường ngày càng trở nên đa dạng, miếng bánh sẽ được chia nhỏ, thay vì chỉ tập trung vào các “ông vua ICE” như trước đây. Đây không phải là sự kết thúc của ICE, mà là sự mở ra của một kỷ nguyên song song – nơi công nghệ, chính sách và nhu cầu người tiêu dùng sẽ cùng nhau hình thành tương lai của ngành xe toàn cầu.