Xe điện tiêu thụ pin nhanh hơn khi chạy ở tốc độ lớn

Yếu tố chủ yếu dẫn đến việc

hao pin nhanh chóng chính là tốc độ, chứ không phải do hệ thống làm mát hay điều kiện thời tiết như nhiều người nhầm tưởng.

Hiện nay, trong xu thế phát triển của dòng xe chạy điện (

) đang dần trở thành xu hướng được ưa chuộng trên toàn cầu, nhất là trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh giảm khí thải và chuyển dịch năng lượng. Dù vậy, vấn đề được người dùng quan tâm hàng đầu vẫn là quãng đường di chuyển tối đa.

Nỗi ám ảnh về việc "đứng pin giữa đường" (range anxiety) vẫn là trở ngại lớn khiến nhiều người ngần ngại chuyển sang dùng xe điện, đặc biệt khi hệ thống trạm sạc chưa được phủ rộng. Thế nhưng, một nghiên cứu quy mô từ Geotab đã tiết lộ một phát hiện đáng ngạc nhiên: tốc độ mới là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến mức tiêu thụ năng lượng, vượt xa tác động của hệ thống điều hòa hay điều kiện thời tiết.

Nghiên cứu của Geotab dựa trên việc phân tích dữ liệu từ hơn 500 xe sedan điện và 2.000 xe van điện, tương ứng với hàng trăm ngàn giờ vận hành. Kết quả cho thấy chỉ cần tăng tốc độ nhẹ cũng làm giảm đáng kể quãng đường đi được. Ví dụ, một chiếc xe van điện sử dụng pin 65kWh có thể di chuyển khoảng 143 dặm (230km) khi chạy ổn định ở 50 dặm/h (80km/h). Tuy nhiên, nếu tăng lên 60 dặm/h (96km/h), quãng đường giảm xuống còn 121 dặm. Khi đạt tốc độ 70 dặm/h, xe chỉ đi được 103 dặm và ở mức 80 dặm/h (128km/h), quãng đường giảm mạnh chỉ còn 88 dặm - tương đương mức hao hụt lên tới 40%.

Các dòng sedan điện cũng chịu ảnh hưởng tương tự bởi yếu tố tốc độ. Thử nghiệm cho thấy ở vận tốc 50 dặm/h, một mẫu sedan điện có thể đạt quãng đường 277 dặm, nhưng khi tăng lên 80 dặm/h thì chỉ còn 200 dặm - mất khoảng 30% năng lượng chỉ vì chênh lệch tốc độ. Phát hiện này hoàn toàn trái ngược với quan niệm trước đây cho rằng hệ thống điều hòa mới là nguyên nhân chính làm giảm quãng đường đi được, đặc biệt trong mùa nóng. Thực tế, năng lượng tiêu hao cho hệ thống làm mát là rất nhỏ, nhất là trên các hành trình dài, và việc tắt điều hòa hầu như không mang lại cải thiện đáng kể về quãng đường di chuyển.

Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên kiêm YouTuber Tom Moloughney đã tiến hành kiểm nghiệm thực tế trên mẫu

điện cao cấp Cadillac Escalade IQ với bộ pin khổng lồ 205kWh. Theo công bố, mẫu xe này có phạm vi chuẩn khoảng 460 dặm. Trong thử nghiệm thực tế, xe đạt 482,2 dặm khi chạy 70 dặm/h. Đáng chú ý, khi giảm tốc xuống 60 dặm/h, quãng đường tăng đột biến lên 607,1 dặm - tăng hơn 25% chỉ bằng cách giảm 10 dặm/h (16 km/h). Kết quả này khẳng định rõ ràng tốc độ chính là yếu tố quyết định chính đến mức tiêu thụ năng lượng của xe điện.

Điểm đáng lưu ý là tốc độ lại là yếu tố duy nhất người lái có thể chủ động điều chỉnh. Trong khi các yếu tố như thời tiết, địa hình hay tình trạng giao thông thường nằm ngoài tầm kiểm soát, thì cách thức vận hành xe, đặc biệt là thao tác đạp ga, lại có ảnh hưởng cực kỳ lớn. Thay vì tìm kiếm các trạm sạc hay trông chờ vào công nghệ pin mới, giải pháp đơn giản nhất để tăng quãng đường di chuyển chính là: đi chậm lại.

Nhìn vào thực tế tại Việt Nam, mặc dù thị trường

vẫn còn khá non trẻ nhưng đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nổi bật nhất là ở phân khúc

điện và các dòng xe ô tô đô thị. Các khách hàng Việt ngày càng ưa chuộng xe điện nhờ tính kinh tế và thân thiện môi trường. Tuy nhiên, đi kèm với sự bùng nổ này là bài toán về hệ thống trạm sạc chưa được đầu tư đồng bộ, ngay cả ở các thành phố lớn. Trước tình hình này, việc giáo dục người dùng về phương pháp lái xe tiết kiệm điện cần được đặt lên hàng đầu.

Những phát hiện từ nghiên cứu này mang lại giá trị thiết thực cho các công ty đang ứng dụng xe điện vào hoạt động vận tải - xu hướng mới nổi tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực giao nhận nội thành và logistics cự ly ngắn. Đào tạo tài xế về kỹ thuật vận hành tiết kiệm điện không những cắt giảm được chi phí nhiên liệu mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng xe trong điều kiện cơ sở hạ tầng còn hạn chế. Trong bối cảnh chuyển dịch sang nền kinh tế xanh, thói quen lái xe tưởng chừng nhỏ nhặt lại có thể tạo ra khác biệt đáng kể cả về mặt tài chính lẫn bảo vệ môi trường.

Tốc độ càng cao càng làm xe điện nhanh hết pin