Xe điện và xe chạy xăng: Dòng xe nào giảm giá nhanh hơn theo thời gian?

Trong khoảng mười năm trở lại đây, xe điện (EV) đã tăng trưởng mạnh mẽ nhờ chi phí vận hành tiết kiệm cùng hàng loạt chính sách khuyến khích từ chính phủ. Làn sóng chuyển dịch sang phương tiện điện hóa diễn ra nhanh chóng cũng giúp thị trường xe điện đã qua sử dụng trở nên sôi động hơn, trong khi nhu cầu đối với xe điện mới vẫn duy trì ở mức cao.

Dẫu vậy, đối với nhiều người mua xe, điều họ cân nhắc không chỉ dừng lại ở mức giá ban đầu mà còn ở tốc độ khấu hao sau vài năm sử dụng. Trước đây, xe điện thường bị cho là giảm giá nhanh do công nghệ liên tục thay đổi. Tuy nhiên, những dữ liệu gần đây cho thấy khoảng cách này đang dần được thu hẹp khi thị trường xe điện ngày càng ổn định hơn.

Theo các nghiên cứu từ Recurrent Auto và Recharged, giá trị bán lại của một chiếc xe chịu tác động mạnh từ yếu tố được gọi là “sự lỗi thời trong nhận thức”. Đối với xe chạy xăng truyền thống, sau khoảng 5 năm sử dụng, sự khác biệt về cơ khí giữa xe cũ và xe mới thường không quá lớn. Tuy nhiên, trong lĩnh vực xe điện, quãng thời gian 5 năm có thể tạo ra khoảng cách đáng kể về hiệu suất, thiết kế, khả năng sạc cũng như phạm vi hoạt động.

Trung bình, các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong thường mất khoảng 40–50% giá trị sau 5 năm. Trong khi đó, trước đây xe điện có thể giảm tới 55–70% giá trị trong cùng thời gian. Dù vậy, xu hướng này đang dần thay đổi khi giá xe điện mới trở nên ổn định hơn, đồng thời người mua cũng có thể dễ dàng kiểm tra tình trạng pin trước khi quyết định mua xe cũ.

Chẳng hạn, với một mẫu xe tầm trung có giá khoảng 45.000 USD khi còn mới:

Một yếu tố then chốt tác động đến giá trị bán lại của xe điện chính là tình trạng pin. Khác với xe chạy xăng – nơi quãng đường đã đi là thước đo chính phản ánh mức độ hao mòn – giá trị của xe điện phụ thuộc nhiều vào “sức khỏe” của bộ pin. Những chiếc xe được chăm sóc pin tốt hoặc vẫn nằm trong thời hạn bảo hành của nhà sản xuất – thường khoảng 8 năm hoặc 160.000 km – thường được thị trường xe cũ đánh giá cao hơn.

Ngoài ra, tốc độ phát triển nhanh của công nghệ cũng khiến các mẫu xe điện đời cũ dễ trở nên kém hấp dẫn. Quãng đường hoạt động dài hơn, khả năng sạc nhanh hơn và hiệu suất liên tục được cải thiện khiến người mua có xu hướng hướng đến các mẫu xe mới. Bên cạnh đó, các chương trình giảm giá hay ưu đãi thuế dành cho xe điện mới cũng có thể kéo giá xe điện đã qua sử dụng xuống để duy trì sức cạnh tranh.

Mặc dù xe điện có thể giảm giá nhanh hơn theo thời gian, nhưng khi xét đến tổng chi phí sử dụng, loại phương tiện này thường tỏ ra kinh tế hơn. Trong khoảng 5 năm, chi phí bảo dưỡng của chủ xe điện thường thấp hơn khoảng 30–40% so với người sử dụng xe chạy xăng. Xe động cơ đốt trong cần thay dầu định kỳ, thay bugi và đôi khi phải thay các bộ phận cơ khí tốn kém như hệ thống ống xả hoặc dây đai cam.

Ngược lại, xe điện có kết cấu cơ khí đơn giản hơn nên chi phí bảo trì giảm đáng kể. Những khoản chi đáng kể nhất thường chỉ liên quan đến lốp và má phanh. Nhờ hệ thống phanh tái tạo năng lượng, mức độ hao mòn của các bộ phận này cũng giảm, kéo dài thời gian cần thay thế.

Một số ước tính cho thấy tổng chi phí vận hành trong 5 năm của một mẫu xe điện tầm trung vào khoảng 28.875 USD, trong khi chiếc xe chạy xăng tương đương có thể tiêu tốn gần 33.000 USD. Điều này cho thấy dù xe điện có thể khấu hao nhiều hơn, chi phí vận hành thấp vẫn giúp bù lại phần nào sự khác biệt.

Cuối cùng, việc lựa chọn giữa xe điện và xe chạy xăng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của từng cá nhân. Những người thường xuyên di chuyển nhiều, chủ yếu đi quãng đường ngắn và có khả năng sạc xe tại nhà sẽ tận dụng được nhiều lợi ích từ xe điện. Ngược lại, nếu quãng đường đi lại hằng năm không cao, không có điều kiện lắp sạc tại nhà hoặc có nhu cầu thay xe thường xuyên, xe chạy xăng vẫn là phương án phù hợp.

Tuy vậy, mức độ mất giá cao không nên trở thành lý do duy nhất khiến người dùng gạch bỏ xe điện khỏi danh sách cân nhắc. Trên thực tế, chi phí sở hữu một chiếc xe còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, và trong không ít trường hợp, xe điện vẫn có thể mang lại lợi ích kinh tế tốt hơn khi nhìn ở góc độ dài hạn.