Trung Quốc, dù là cái nôi của cuộc cách mạng xe điện toàn cầu, nhưng nếu không có biện pháp điều chỉnh và quản lý kịp thời, sẽ đối mặt với nguy cơ thừa mứa sản phẩm và giảm sút chất lượng thị trường.
Mặc dù Trung Quốc là thị trường ô tô lớn nhất thế giới, nhưng lại đang phải đối mặt với một nghịch lý: những chiếc xe mới chưa chạy kilomet nào lại được bán ra với giá của xe đã qua sử dụng.
Hiện tượng này ban đầu chỉ được coi là chiêu trò marketing, nhưng thực tế lại khiến Trung Quốc lo lắng vì nó phản ánh tình trạng khủng hoảng thừa sản lượng và sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành công nghiệp ô tô nội địa.
Theo thông tin từ hãng tin Reuters, Bộ Thương mại Trung Quốc đã tổ chức cuộc họp khẩn vào cuối tháng 5 vừa qua, mời các đại diện từ các hãng xe lớn, hiệp hội ngành và nền tảng giao dịch xe cũ để thảo luận về tình trạng 'xe cũ chạy 0km'.
Cụ thể hơn, đó là những chiếc xe mới nguyên chưa hề sử dụng, nhưng lại được bán với giá rẻ như xe đã qua sử dụng.
Sự can thiệp từ chính quyền cho thấy tình trạng bất ổn trong ngành ô tô đang ngày càng gia tăng và trở nên nghiêm trọng hơn.

Hiện tượng 'xe chưa chạy một km đã qua sử dụng' đang là vấn đề nghiêm trọng tại thị trường ô tô Trung Quốc.
Đây thực chất là chiến lược bán hàng mà các nhà sản xuất áp dụng để giải phóng hàng tồn kho mà không làm ảnh hưởng đến mức giá của xe mới niêm yết.
Các đại lý xe cũ mua xe mới từ các nhà máy với giá đã được giảm sâu (có thể lên tới 30%) và sau đó bán lại dưới hình thức xe đã qua sử dụng, dù thực tế chúng chưa chạy một km nào.
Tian Maowei, giám đốc bán hàng tại Yiyou Auto Service ở Thượng Hải, Trung Quốc, chia sẻ: 'Mô hình này giúp các hãng xe tạm thời giải quyết lượng hàng tồn, nhưng nó lại tạo ra hiệu ứng tiêu cực khi làm giảm giá bán, khiến nhiều hãng không thể đạt được mức hòa vốn. Điều này không tốt cho thị trường'.
Ông Wei Jianjun, Chủ tịch Great Wall Motor, cũng xác nhận rằng đây là 'mặt trận mới nhất' trong cuộc chiến giảm giá ô tô đang diễn ra.
Ông ước tính có khoảng 3.000 đến 4.000 người bán đang giao dịch những chiếc xe 'lướt' này trên các nền tảng thương mại điện tử chuyên về xe đã qua sử dụng.
Mặc dù vậy, Bộ Thương mại Trung Quốc vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về việc liệu mô hình kinh doanh này có vi phạm pháp luật hay không.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu mô hình này tiếp tục tồn tại mà không có sự điều chỉnh, nó sẽ gây ra những tác động khó lường đối với toàn bộ chuỗi cung ứng ô tô.
Hiện tượng 'xe lướt chạy 0km' phản ánh một bức tranh lớn hơn về ngành ô tô Trung Quốc, nơi đang phải đối mặt với sự dư thừa công suất nghiêm trọng: khủng hoảng thừa sản phẩm, cung vượt cầu khiến giá xe tiếp tục giảm mạnh.

Sự hỗn loạn về giá, khuyến mãi tràn lan và các mô hình bán hàng không chính thống đang làm rối loạn thị trường, gây thiệt hại cho cả nhà sản xuất và người tiêu dùng.
Theo báo cáo từ Goldman Sachs, tổng công suất sản xuất xe điện của Trung Quốc hiện đã vượt qua 40 triệu chiếc mỗi năm, nhưng chỉ khoảng 20 triệu chiếc được tiêu thụ trong năm 2024.
Con số này đủ lớn để khiến bất kỳ ngành công nghiệp nào phải cảnh giác và rung lên hồi chuông báo động.
Ngoài ra, các hãng xe tại Trung Quốc đang phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh về biên lợi nhuận. Ông Phate Zhang, sáng lập viên CnEVPost, cho biết biên lợi nhuận trung bình của các hãng xe Trung Quốc hiện chỉ còn khoảng 10%, thấp hơn so với 20% cách đây 4 năm.
Trong số hơn 50 hãng sản xuất xe điện tại Trung Quốc, chỉ có ba hãng được xác nhận là có lợi nhuận: BYD, Li Auto và Seres.
Tháng 4 vừa qua, thị trường chứng kiến mức giảm giá trung bình kỷ lục đối với cả xe xăng và xe điện, đạt 16,8%, tăng so với mức 16,3% của tháng 3, theo báo cáo của JPMorgan.
Mức giảm này gấp đôi so với mức giảm giá trung bình của cả năm 2024 (8,3%), cho thấy sự gia tăng áp lực cạnh tranh trong ngành.
Trước tình hình này, các hãng xe không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục giảm giá để tranh giành thị phần.
BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới, vừa thông báo sẽ giảm giá từ 10% đến hơn 30% cho 22 mẫu xe điện thuần và hybrid trong tháng 6 này.
Geely Galaxy, công ty con chuyên sản xuất xe điện của Geely Auto, cũng đã triển khai chương trình giảm giá hơn 10% nhằm thu hút khách hàng.
Các hãng xe nội địa khác ở Trung Quốc có lẽ cũng sẽ phải làm theo nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua khốc liệt này.
Câu chuyện 'xe lướt chạy 0km' có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, phản ánh những vấn đề trong mô hình phát triển 'nóng' của ngành ô tô Trung Quốc, khi hàng chục hãng xe đua nhau tăng công suất, mở rộng sản phẩm và tung ra các chương trình khuyến mãi mà không tính đến khả năng tiêu thụ thực tế của thị trường.
Cuộc khủng hoảng giá cả, khuyến mãi tràn ngập và mô hình bán hàng không truyền thống đang tạo nên một thị trường mất ổn định, gây tổn thất cho cả nhà sản xuất và người tiêu dùng.
