Buzz
Để vươn tầm quốc tế, nền điện ảnh nước nhà cần mạnh dạn khám phá những đề tài mới lạ như phim hành động kịch tính, tác phẩm chiến tranh sâu sắc và những câu chuyện đầy cảm xúc nhân văn.
Mặc dù đạt được nhiều thành công về mặt doanh thu, nhưng theo đánh giá từ giới chuyên môn nước ngoài, điện ảnh Việt vẫn đang bị phụ thuộc quá nhiều vào các thể loại phim thương mại như hài và kinh dị, điều này đang cản trở nghiêm trọng khả năng cạnh tranh toàn cầu của ngành công nghiệp này.
Điện ảnh Việt: Tăng trưởng ấn tượng nhưng thiếu cân bằng
Trong phiên thảo luận tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2025, nhà sản xuất kỳ cựu Charles Kim đến từ Hàn Quốc đã chia sẻ những phân tích sâu sắc về tình hình phát triển điện ảnh Việt. Ông chỉ ra rằng dù lượng vé bán ra và lượt xem trực tuyến tăng vọt, đa phần các bộ phim vẫn chỉ tập trung vào hai thể loại quen thuộc là hài gia đình và kinh dị, thiếu sự đột phá cần thiết.
Nhà sản xuất Charles Kim nhận xét phim Việt đang bị giới hạn bởi các tác phẩm hài và kinh dị, thiếu đi chiều sâu cảm xúc để vươn ra toàn cầu - Ảnh: Minh Nguyệt
Vị chuyên gia này phân tích rằng dù các thể loại phim này thu hút được công chúng nội địa, nhưng lại thiếu đi tính phổ quát và chiều sâu nghệ thuật - những yếu tố then chốt giúp tác phẩm điện ảnh vượt qua biên giới quốc gia
Kinh nghiệm từ các nền điện ảnh Hàn Quốc và Hong Kong
Lịch sử điện ảnh Hàn Quốc những năm 2000 từng chứng kiến giai đoạn tương tự, khi các bộ phim hài địa phương như My Sassy Girl thành công vang dội trong nước nhưng khó tạo được tiếng vang quốc tế. Còn Hong Kong thập niên 80-90 dù từng thống trị làng phim châu Á, nhưng do quá phụ thuộc vào công thức phim hành động - võ thuật, đã dần đánh mất sức sáng tạo và không tìm được lực lượng kế cận xứng tầm
Nửa cuối năm 2024 chứng kiến sự trở lại đầy bất ngờ của dòng phim kinh dị Việt với hàng loạt tác phẩm đình đám như Ma Da, Cám, Linh Miêu, Quỷ Cẩu - chiếm tới gần 50% thị phần phim nội. Mặc dù đạt doanh thu ấn tượng, phần lớn các phim vẫn chưa thoát khỏi lối mòn về kịch bản, thiếu đi những yếu tố đột phá cần thiết. Đây cũng chính là thách thức chung của điện ảnh Việt: tăng trưởng mạnh về doanh số nhưng chưa có định hướng phát triển bền vững và chiều sâu nghệ thuật.
Liệu phim chiến tranh và hành động Việt có cơ hội bứt phá?
Thể loại phim chiến tranh đang có dấu hiệu hồi sinh tại Việt Nam. Theo đạo diễn Đặng Thái Huyền, dù trước đây thường bị cho là khó tiếp cận với giới trẻ, nhưng hiện nay dòng phim này đã tìm được tiếng nói riêng nhờ những cách thể hiện mới mẻ.
Bộ phim Đào, phở và piano - câu chuyện tình giữa chàng lính tự vệ và tiểu thư con nhà giàu - đã thu về hơn 16 tỷ đồng dù chỉ phát hành giới hạn. Trong khi đó, tác phẩm Địa đạo của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, khắc họa chân thực số phận những người lính tại Củ Chi, không chỉ vượt mốc 170 tỷ đồng mà còn nhận được sự đánh giá cao từ cả giới phê bình lẫn công chúng.
Địa đạo nhận được đánh giá cao từ cả các nhà phê bình lẫn công chúng, minh chứng cho tiềm năng lớn của dòng phim chiến tranh trong nền điện ảnh nước nhà - Ảnh: NSX
Việc giới trẻ ngày càng quan tâm đến thể loại này phản ánh nhu cầu được trải nghiệm lịch sử qua những câu chuyện đầy cảm xúc và hình ảnh chân thực, thay vì chỉ tiếp cận qua những dữ liệu khô khan. Họ mong muốn được sống cùng không khí thời chiến, cảm nhận lịch sử bằng trái tim chứ không chỉ bằng lý trí.
Theo góc nhìn của ông Charles Kim, phim hành động cần trở thành một trong những trọng tâm phát triển của điện ảnh Việt. Dù sở hữu tiềm năng thương mại lớn và khả năng vươn ra thị trường quốc tế, Việt Nam hiện vẫn chưa xây dựng được hệ thống sản xuất chuyên nghiệp bao gồm đội ngũ biên đạo hành động, chuyên gia võ thuật và cơ sở hạ tầng kỹ thuật đạt chuẩn.
Phát triển nguồn nhân lực - chìa khóa đưa điện ảnh Việt vươn tầm
Charles Kim cho rằng để thoát khỏi sự phụ thuộc vào các thể loại phim thương mại đơn thuần, Việt Nam cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng và xây dựng lại toàn bộ hệ thống điện ảnh. Việc kết nối giữa đào tạo học thuật và thực tiễn sản xuất, tạo cơ hội cho sinh viên tham gia các dự án hợp tác quốc tế và tiếp cận công nghệ tiên tiến sẽ là yếu tố then chốt giúp nền điện ảnh Việt Nam phát triển bền vững.
Ngành điện ảnh nước nhà đang đối mặt với bước ngoặt quan trọng: duy trì hướng đi an toàn với các tác phẩm thương mại hay can đảm đổi mới để vươn tầm quốc tế. Đa dạng hóa thể loại, nâng tầm chất lượng kịch bản và chú trọng đào tạo nhân tài chính là những yếu tố then chốt giúp chinh phục không chỉ khán giả trong nước mà còn cả thị trường toàn cầu.
Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2025 được tổ chức từ ngày 29/6 đến 5/7 với chuỗi hoạt động đa dạng từ chiếu phim đến các sự kiện chuyên môn. Cuộc thi chính thức gồm hai phân khúc: Điện ảnh châu Á và Điện ảnh Việt Nam. Trong số 12 phim Việt tham dự, nổi bật có những bom tấn phòng vé như Thám tử Kiên và Nhà gia tiên. Ban giám khảo quy tụ nhiều gương mặt uy tín gồm nghệ sĩ Minh Châu, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cùng các chuyên gia phê bình điện ảnh quốc tế.
'Dấu ấn phim chiến tranh của Việt Nam từ sau ngày đất nước thống nhất' - hội thảo thu hút nhiều sự quan tâm trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2025 - Ảnh: VGP/Lưu Hương
Ngoài các hoạt động tranh giải, sự kiện còn tổ chức nhiều buổi tọa đàm chuyên sâu. Đáng chú ý nhất là hội thảo 'Dấu ấn phim chiến tranh của Việt Nam từ sau ngày đất nước thống nhất' nhằm đánh giá lại vị thế của dòng phim này trong hành trình phát triển điện ảnh và chiến lược quảng bá hình ảnh đất nước. Nhân dịp này, ban tổ chức cũng giới thiệu 22 tác phẩm tiêu biểu sản xuất sau năm 1975, khắc họa sinh động tinh thần thời đại và những dấu mốc lịch sử qua lăng kính điện ảnh.
