Đánh Giá Mưa Đỏ - Tác phẩm điện ảnh Việt Nam hào hùng, bi tráng và đầy khốc liệt

Tác phẩm tái hiện sống động trận chiến kéo dài 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị, một sự kiện lịch sử trọng đại giúp chúng ta có được vị thế vượt trội trên bàn Hội nghị Paris, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng cho nền hòa bình.

Bộ phim Mưa Đỏ lấy bối cảnh từ một giai đoạn lịch sử vừa hào hùng vừa đau thương của dân tộc, được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn, đại tá Chu Lai. Ông nhập ngũ năm 1966, dù không trực tiếp tham gia trận đánh tại Thành cổ Quảng Trị 1972, nhưng đã có quãng thời gian dài chiến đấu tại chiến trường miền Trung đầy khắc nghiệt.

Nguồn cảm hứng từ những trang sử hào hùng, đầy bi tráng và xúc động

Suốt 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị (28.6 – 16.9.1972), quân Mỹ đã dội xuống khu vực này và thị xã Quảng Trị hơn 328.000 tấn bom đạn (theo nhiều tài liệu, trung bình mỗi người lính phải chịu đựng 7 tấn bom). Quảng Trị gần như trở thành vùng đất chết, không thể trồng trọt. Đến tận ngày nay, người dân nơi đây vẫn đang gánh chịu những di chứng nặng nề từ chiến tranh.

Nếu không tính đến các chấn động kéo dài và hậu quả của vũ khí hạt nhân, nhiều tờ báo phương Tây còn so sánh lượng bom Mỹ thả xuống Quảng Trị có sức tàn phá tương đương với 7 quả bom nguyên tử đã ném xuống Nhật Bản năm 1945. (Nguồn: tapchicongsan)

Chu Lai đã dành gần một thập kỷ để sáng tác Mưa Đỏ, tiểu thuyết đồ sộ nhất trong sự nghiệp của ông. Quá trình này bao gồm những chuyến đi thực tế kỹ lưỡng, phỏng vấn các nhân chứng sống, và thu thập tư liệu quý giá về thành cổ Quảng Trị. Nhà văn còn tiết lộ đã đưa những trải nghiệm cá nhân đầy ám ảnh về chiến tranh của mình để tạo nên chiều sâu và sự chân thực cho các nhân vật.

Đây là tác phẩm điện ảnh thuộc thể loại chiến tranh được sản xuất với quy mô hoành tráng và mức đầu tư khủng nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.

Ra mắt đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, Địa Đạo: Mặt Trời Trong Bóng Tối đã gây bất ngờ với thành công vượt mọi kỳ vọng. Bộ phim không chỉ thu về doanh thu khổng lồ lên đến 170 tỷ đồng - một con số được xem là đột phá cho dòng phim lịch sử - mà còn được giới chuyên môn đánh giá cao và tạo thành cơn sốt trên các nền tảng mạng xã hội.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, người tạo nên thành công cho Địa Đạo: Mặt Trời Trong Bóng Tối, thừa nhận rằng với kinh nghiệm của mình, anh hiểu rõ việc dàn dựng các phân cảnh giao tranh trên mặt đất là thử thách cực kỳ khó khăn. Chính vì lẽ đó, anh đã cố ý hạn chế và chỉ đưa vào một trận đánh ngắn trong tác phẩm của mình. Ông đánh giá quy mô và mức độ phức tạp trong sản xuất Mưa Đỏ vượt xa so với những gì đã thực hiện trong Địa Đạo.

Hành trình sản xuất Mưa Đỏ kéo dài tới ba năm trước khi chính thức công chiếu, chưa tính đến khoảng thời gian chờ phê duyệt kịch bản. Chỉ riêng công tác khảo sát và tìm kiếm bối cảnh, đoàn làm phim đã phải di chuyển qua 13 tỉnh thành khác nhau. Cuối cùng, phim trường quy mô lớn đã được xây dựng tại chính Quảng Trị với sự hỗ trợ đắc lực từ nhiều quân binh chủng thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Phim trường thành cổ Quảng Trị được tái hiện một cách chân thực và tỉ mỉ nhất có thể dưới sự cố vấn của các cựu chiến binh từng tham chiến và các nhà sử học. Từng đạo cụ, dù lớn hay nhỏ, đều được nghiên cứu kỹ lưỡng dựa trên các hiện vật gốc được lưu giữ trong viện bảo tàng. Ngay cả trang phục và vũ khí của các sĩ quan quân đội Việt Nam Cộng hòa (VNCH) cũng được đầu tư tái hiện vô cùng kỳ công.

Mặc dù không tiết lộ con số ngân sách chính xác, đoàn làm phim Mưa Đỏ khẳng định đây là một khoản đầu tư cực lớn, vượt xa mức thông thường.

Tác phẩm xoay quanh hành trình chiến đấu kiên cường của các chiến sĩ trẻ tuổi trong trận chiến lịch sử tại thành cổ Quảng Trị.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền đã tái hiện sống động câu chuyện về thế hệ thanh niên Việt Nam ở độ tuổi đôi mươi tham gia vào cuộc chiến đấu anh dũng năm 1972 tại thành cổ Quảng Trị qua tác phẩm điện ảnh Mưa Đỏ.

Nhân vật chính Cường là một sinh viên trẻ của Nhạc viện Hà Nội, từ bỏ giảng đường để tình nguyện lên đường nhập ngũ và chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị khốc liệt. Tại đây, anh gặp gỡ những đồng đội trẻ đến từ khắp mọi miền đất nước, cùng họ sống chết bảo vệ mảnh đất này, và cũng tìm thấy tình yêu của đời mình.

Tác phẩm không chỉ thuần túy khắc họa cuộc chiến 81 ngày đêm của các chiến sĩ trẻ tại Quảng Trị, mà còn mở rộng tầm nhìn sang mặt trận ngoại giao tại Hội nghị Paris, nơi phái đoàn Chính phủ Cách mạng lâm thời nỗ lực không ngừng để giành lấy hòa bình trên bàn đàm phán. Đồng thời, phim cũng mang đến góc nhìn đa chiều từ phía Việt Nam Cộng Hòa, với một nhân vật mang tính chất 'tự vấn' và 'phản tỉnh', phá vỡ khuôn mẫu của một nhân vật phản diện thông thường.

Có thể nói, Mưa Đỏ chính là một bản anh hùng ca được viết nên bằng máu và nước mắt, phần nào tái hiện lại một giai đoạn lịch sử đầy bi tráng. Tác phẩm tôn vinh những giá trị cao đẹp và lòng yêu nước nồng nàn của thế hệ đi trước, và trên hết, nó nhắc nhở chúng ta về cái giá vô cùng đắt đỏ phải trả để có được nền hòa bình ngày hôm nay.

Tác phẩm chứa đựng vô số những khoảnh khắc đong đầy cảm xúc, có khả năng chạm đến trái tim của người xem.

Bộ phim mở đầu đầy hứa hẹn với việc giới thiệu các nhân vật trẻ trung, mang trong mình chút hồn nhiên đặc trưng của tuổi trẻ. Đó là những chàng trai trong tiểu đội của Cường bao gồm: Cường (Đỗ Nhật Hoàng), Tạ (Phương Nam), Bình (Lâm Thanh Nhã), Tú (Đình Khang), Sen (Hoàng Long), Hải (Nguyễn Hùng), Tấn (Trần Gia Huy) và cả Quang (Steve Nguyễn) - một sĩ quan thuộc chính quyền Việt Nam Cộng Hòa.

Ngay từ lần gặp đầu tiên, Tiểu đội trưởng Tạ đã không khỏi bày tỏ sự ngạc nhiên: "Trời ơi, một họa sĩ (Bình), một nhạc sĩ (Cường), một cậu bé mới lớn còn non nớt (Tú mới 17 tuổi) thì làm sao mà chiến đấu được đây."

Tuy nhiên, ngay sau đó, chính Tiểu đội trưởng Tạ cũng bộc bạch: "Sắp có trận đánh lớn, các cậu là sinh viên mà cũng phải xông pha nơi chiến trường như thế này, nghĩ mà thấy tiếc cho tuổi trẻ của các cậu."

Tác phẩm được xây dựng từ những chất liệu và câu chuyện gốc vô cùng cảm động và đầy tính bi tráng. Phim tái hiện chân thực lòng yêu nước nồng nàn, tình đồng đội keo sơn trong gian khổ thời chiến, cùng những hy sinh mất mát không gì bù đắp được của một thế hệ thanh niên.

Dù chứa đựng nhiều tình cảm chân thành nhưng vẫn chưa thực sự đạt được sự trọn vẹn và hoàn thiện như mong đợi.

Đáng tiếc là sau phần khởi đầu khá ấn tượng, bộ phim dần trở nên dàn trải và thiếu sự kết nối mạch lạc ở những phần sau, một số phân đoạn còn mang hơi hướng tuyên truyền khá rõ. Điều này đặc biệt thể hiện rõ khi góc máy chuyển sang nhân vật Quang - người lính phía bên kia chiến tuyến, vốn mang trong mình tinh thần chiến đấu sục sôi lúc ban đầu nhưng dần trở nên thất vọng và nhận ra bản chất phi nghĩa của cuộc chiến.

Nhân vật Quang thực chất có tiềm năng rất lớn nhưng lại chưa được khai thác đủ chiều sâu. Chính vì thế, cảnh đối đầu cuối cùng giữa anh và Cường diễn ra khá gượng gạo và thiếu tính thuyết phục. Hạn chế về thời lượng đã khiến bộ phim không có đủ không gian để xây dựng diễn biến tâm lý nhân vật một cách vững chắc, trở thành một điểm yếu đáng tiếc của tác phẩm.

Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tham dự Hội nghị Paris năm 1972 xuất hiện trong trailer vô cùng ấn tượng với sự góp mặt của các diễn viên thực lực. Sự chú ý đặc biệt được dành cho nhân vật được cho là nữ ngoại giao Nguyễn Thị Bình (Madam Bình). Madam Bình là nhân vật lịch sử nổi tiếng, người phụ nữ từng làm chấn động cả Paris và thế giới bằng tài năng ngoại giao xuất chúng của mình.

Chính vì thế, khán giả không khỏi mong đợi được chứng kiến những màn đấu trí căng thẳng và kịch tính trên bàn ngoại giao y như trong các trang sử. Thế nhưng đáng tiếc, các tình tiết diễn ra tại Hội nghị Paris lại không được khai thác đủ sâu, đồng thời cũng không làm nổi bật được mối liên hệ mật thiết giữa diễn biến chiến trường và những cuộc thương thuyết quan trọng này.

Ở một khía cạnh khác, Mưa Đỏ dành khá nhiều thời lượng cho nhân vật Hồng (Hạ Anh), người được xem là bóng hồng hiếm hoi xuất hiện trong phim. Hồng là nhân vật có tình cảm với nam chính Cường, khiến không chỉ đồng đội của anh là Bình mà ngay cả sĩ quan VNCH Quang cũng phải lòng.

Thực tế, chuyện tình cảm nảy nở trong thời chiến không có gì là sai trái. Đôi khi, đó chính là điểm tựa tinh thần quý giá, giúp con người ta có thêm sức mạnh để vượt qua những giai đoạn đen tối nhất của cuộc đời. Lịch sử cũng đã ghi nhận vô số những mối tình đẹp đẽ và cảm động giữa bom đạn khốc liệt.

Dù vậy, mối quan hệ tình cảm giữa Cường và Hồng, dù xuất hiện thường xuyên, lại được mô tả như một chuyện tình tay ba đầy rắc rối và gây ra không ít mệt mỏi. Có lẽ ê-kíp đạo diễn và biên kịch mong muốn khắc họa sâu sắc hơn hình ảnh người nữ thanh niên xung phong dũng cảm trong nhân vật Hồng, nhưng vẫn chưa thực sự đạt được hiệu quả mong muốn. Thêm vào đó, việc xây dựng để nhân vật Quang có tình cảm đơn phương với Hồng có phần gượng ép, tác động đáng kể đến quá trình thức tỉnh nội tâm của anh sau này.

Mưa Đỏ hiện lên như một bộ phim chiến tranh mang tầm vóc sử thi đặc trưng của nền điện ảnh Việt Nam. Tác phẩm này đã tái hiện một cách chân thực và sống động những ký ức hào hùng nhưng cũng đầy đau thương của trận chiến tại thành cổ Quảng Trị. Dĩ nhiên, chúng ta không thể sống mãi trong quá khứ chiến tranh, nhưng chúng ta cũng tuyệt đối không bao giờ được phép lãng quên nó.