Với cái tên dễ khiến người ta nghĩ đến các bộ phim hài gia đình phổ biến, Phá Đám Sinh Nhật Mẹ lại là một sản phẩm điện ảnh đặc biệt, mang đến sự mới mẻ và lạ lẫm cho khán giả Việt.
Một ngày sinh nhật tưởng chừng như vui vẻ lại bất ngờ biến thành đám tang. Những điều tưởng chừng buồn bã lại mang đến niềm vui cho một số người. Phim hài hóa ra lại khiến người xem phải rơi nước mắt. Phá Đám Sinh Nhật Mẹ đã tạo nên những tình huống cực kỳ bất ngờ nhưng lại đem đến cảm xúc tích cực cho khán giả.
Đến từ biên kịch sở hữu thành tích nghìn tỷ
Phá Đám Sinh Nhật Mẹ thu hút sự chú ý không chỉ vì tên gọi hay chủ đề của nó, mà còn vì đội ngũ biên kịch tài năng, với Bình Bồng Bột (Nguyễn Thanh Bình) là người dẫn dắt. Anh là một trong những biên kịch Việt có doanh thu ấn tượng nhất hiện nay.
Bình Bồng Bột đã chắp bút cho nhiều bộ phim nổi bật của điện ảnh Việt, trong đó phải kể đến các tác phẩm như Mai (520 tỷ đồng), Tiệc Trăng Máu (175 tỷ đồng), và Em và Trịnh (hơn 100 tỷ đồng). Tổng doanh thu từ các dự án mà anh cùng đội ngũ thực hiện lên tới 1.100 tỷ đồng.

Dự án mới nhất mà anh thực hiện là Phá Đám Sinh Nhật Mẹ. Trong lần này, ngoài vai trò biên kịch, anh còn đảm nhận vị trí đạo diễn. Tuy nhiên, trong các cuộc phỏng vấn, Bình Bồng Bột cho biết mình thực chất đóng vai trò giám chế bởi vì:
“Đây là bộ phim của tất cả mọi người và tôi rất vinh dự khi được tin tưởng. Tôi không dám chỉ đạo các diễn viên tên tuổi như Thành Hội, Ái Như hay Hồng Ánh. Vì thế, tôi chỉ dám nhận danh xưng khiêm tốn là giám chế.”

Một bữa tiệc sinh nhật mẹ vô cùng đặc biệt, hiếm có khó tìm
Phá Đám Sinh Nhật Mẹ kể về gia đình bà Tâm (nghệ sĩ Ái Như), một người mẹ goá phụ dành cả đời chăm sóc cho con trai duy nhất, Y Đức (Kim Hải). Bà đặt kỳ vọng con trai mình sẽ trở thành bác sĩ ngay từ cái tên mà mình chọn, nhưng chính điều đó lại vô tình tạo nên áp lực vô hình, khiến mối quan hệ giữa hai mẹ con trở nên xa cách.
Vào ngày sinh nhật thứ 60 của bà Tâm, đáng lẽ đây phải là một ngày tràn ngập niềm vui với gia đình bên nhau. Tuy nhiên, Y Đức lại đang gặp phải khủng hoảng tài chính và nghĩ ra một kế hoạch táo bạo, biến bữa tiệc sinh nhật của mẹ mình thành… một lễ tang.

Lễ tang trùng hợp với ngày sinh nhật bà Tâm đã mang lại không ít tình huống dở khóc dở cười. Tại đây, quá khứ, bí mật, âm mưu, tội lỗi và cả sự tha thứ dần dần được tiết lộ. Liệu Y Đức có thể hoàn thành kế hoạch của mình? Số phận bà Tâm sẽ ra sao? Và sau sự kiện này, liệu mối quan hệ mẹ con giữa họ có thay đổi?

Một bộ phim hài đen hiếm hoi trong dòng chảy điện ảnh Việt
Phá Đám Sinh Nhật Mẹ được lấy cảm hứng từ trích đoạn Hạnh Phúc Của Một Tang Gia trong tiểu thuyết Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng – nhà văn nổi tiếng với phóng sự đất Bắc. Đoạn trích này châm biếm sâu sắc bản chất đen tối của con người trong một đám tang.
Phá Đám Sinh Nhật Mẹ không sao chép nội dung của Hạnh Phúc Của Một Tang Gia, mà chỉ lấy cảm hứng, hay có thể nói là lấy ‘tinh thần’ từ đoạn trích này. Phim sử dụng bối cảnh đám tang để phản ánh những phức tạp trong quan hệ con người và những góc tối trong xã hội.

Bà Tâm là mẫu người phụ nữ truyền thống. Một mình bà đã nuôi dưỡng con trai trưởng thành. Đến tuổi già, tưởng chừng cuộc sống sẽ bình yên, ai ngờ con trai bà lại vỡ nợ, khiến bà phải gánh vác cả con, dâu và cháu.
Mặc dù bà Tâm rất yêu thương con, nhưng giữa bà và cậu con trai Y Đức lại có sự khác biệt lớn về thế hệ và quan điểm sống. Khi Y Đức vỡ nợ lần thứ hai, anh ta quyết định thực hiện một kế hoạch không thể nào tăm tối hơn.

Tuy nhiên, chính Y Đức cũng không ngờ rằng trong chính đám tang mà anh ta chuẩn bị cho mẹ, những bí mật về quá khứ sẽ dần dần được phơi bày. Chính điều này đã thay đổi hoàn toàn những suy nghĩ của anh về người mẹ mà anh từng ghét bỏ.
Hài kịch đen (black comedy) là một thể loại đặc biệt, khó tạo dựng, vì nó nằm giữa ranh giới của hài hước và bi kịch. Nếu quá u ám, nó sẽ biến thành bi kịch nặng nề, còn nếu quá hài hước lại làm mất đi sự sắc bén và mỉa mai cần thiết.

Phá Đám Sinh Nhật Mẹ may mắn đã cân bằng tốt giữa sự đen tối (black) và yếu tố hài hước (comedy). Đặc biệt là ở phần kết, nếu không cẩn thận, bộ phim có thể dễ dàng rơi vào cái bẫy của melodrama, câu kéo nước mắt. Nhưng may mắn, phim được làm vừa phải, đủ tinh tế, vừa cảm động, lại vừa đầy mỉa mai.
Mặc dù sử dụng đám tang làm chủ đề, bối cảnh này không phải là điều mới mẻ trong thể loại hài kịch đen, nơi cái chết thường được dùng để mỉa mai, chỉ trích xã hội, lột tả bản chất con người. Tuy nhiên, với điện ảnh Việt, đây vẫn là một điều khá mới mẻ ở thời điểm hiện tại.

Hai huyền thoại sân khấu lần đầu thử sức với điện ảnh
Trong dàn diễn viên của Phá Đám Sinh Nhật Mẹ, người ta đặc biệt chú ý đến sự góp mặt của hai nghệ sĩ lão làng, Ái Như và Thành Hội. Họ là những huyền thoại trong giới kịch nói và đồng thời là người sáng lập, điều hành sân khấu Hoàng Thái Thanh.
Phá Đám Sinh Nhật Mẹ đánh dấu lần đầu tiên hai nghệ sĩ này bước chân vào điện ảnh. Theo lời giám chế Bình Bồng Bột, không chỉ riêng anh mà cả ba mẹ anh đều là fan hâm mộ của Ái Như và Thành Hội, rất yêu thích các vở diễn tại sân khấu Hoàng Thái Thanh.

Ngoài việc lấy cảm hứng từ trích đoạn Hạnh Phúc Của Một Tang Gia, vở kịch Bông Hồng Cài Áo mà anh đã từng xem nghệ sĩ Ái Như biểu diễn tại sân khấu Hoàng Thái Thanh là một trong những nguồn cảm hứng quan trọng, mà anh đã mang vào phim.
Trong Phá Đám Sinh Nhật Mẹ, nghệ sĩ Ái Như hóa thân vào vai bà Tâm – một nhân vật đầy nỗi niềm và đau khổ. Chỉ khi đến đám tang của bà, cậu con trai mới hiểu được sự hy sinh và tình thương mà bà dành cho mình. Với phong cách diễn xuất nhẹ nhàng, điềm tĩnh, nghệ sĩ Ái Như đã mang đến một bà Tâm đầy cảm xúc, khiến khán giả không thể kìm lòng.

Nghệ sĩ Thành Hội vào vai chú Tình (Sác Lô Tình), một người đàn ông hiền lành, yêu thầm bà Tâm và là chủ của dịch vụ tang lễ. Anh cũng chính là người đứng ra tổ chức đám tang cho ‘crush’ của mình. Dù chỉ là vai phụ, Thành Hội vẫn mang đến một nét duyên dáng đặc biệt, tạo nên sự bi kịch cho nhân vật này.
Ngoài sự tỏa sáng của hai nghệ sĩ lão làng, các diễn viên khác cũng thể hiện rất tốt vai trò của mình. Đặc biệt, Hồng Ánh với vai dì Ba – một người phụ nữ nhiều màu sắc và điều hành một nhóm hát độc đáo. Kim Hải cũng mang đến một hình ảnh khác biệt so với những vai hành động trước đây của anh.

Ngay cả những vai phụ cũng được chú trọng kỹ lưỡng, như bác sĩ Thắng Răng Chó (Hoàng Phi) – một tay giang hồ đáng sợ, ít lời nhưng lại có một ông phụ tá luôn bên cạnh thực hiện việc... lồng tiếng cho bác sĩ Thắng.
Tất nhiên, Phá Đám Sinh Nhật Mẹ không phải là một bộ phim hoàn hảo. Những khán giả đã quen thuộc với thể loại hài đen, đặc biệt là những ai đã xem qua phần giới thiệu chi tiết, có thể sẽ nhanh chóng đoán ra cú twist của phim.
Dù vậy, trong bối cảnh là một bộ phim Việt tiên phong trong thể loại này, Phá Đám Sinh Nhật Mẹ vẫn mang đến nhiều điều đáng suy ngẫm. Quan trọng hơn, phim giữ được nhịp độ ổn định từ đầu đến cuối, tránh được tình trạng ‘đầu voi đuôi chuột’ mà nhiều tác phẩm cùng thể loại hay gặp phải.
