Buzz
Gloria! là bộ phim đầu tay của Margherita Vicario, nữ đạo diễn kiêm ca sĩ, mang đến một góc nhìn khác về Venice thế kỷ 18 qua lăng kính nữ quyền và âm nhạc. Tác phẩm không chỉ mạnh mẽ về năng lượng, mà còn khá mơ hồ trong cấu trúc kể chuyện.
Giữa không gian cổ kính của một tu viện dành cho những cô gái bị xã hội ruồng bỏ, Gloria! vang lên như một bản nhạc đầy sinh khí, nơi âm nhạc chính là ngôn ngữ của tự do. Bộ phim được giới thiệu tại hạng mục Competition của Liên hoan phim Berlin 2024, là màn ra mắt ấn tượng của Margherita Vicario. Dù mang tinh thần hiện đại và khí chất nữ quyền, Gloria! vẫn để lại những khoảng lặng giữa những ý tưởng táo bạo và cách kể chuyện bảo thủ.
Hành trình tìm kiếm tiếng nói giữa sự kiềm chế
Bối cảnh của Gloria! diễn ra tại Viện Sant’Ignazio ở Venice vào thế kỷ 18, nơi vừa là trường âm nhạc, vừa là nơi chốn của những cô gái mồ côi hay bị ruồng bỏ. Trong đó, Teresa (Galatea Bellugi), một cô gái trẻ có tài sáng tác bẩm sinh, phải sống một cuộc đời lặng lẽ sau khi sinh đứa con ngoài giá thú. Bị gọi là “Kẻ câm”, Teresa lặng thầm làm công việc lau sàn, rửa bát, dọn dẹp cho những nữ sinh học nhạc mỗi ngày, trong khi chính cô lại sở hữu một thế giới âm thanh chưa ai được nghe thấy.
Hình ảnh trong phim Gloria!
Khi Viện nhận về nhạc cụ mới - chiếc đàn piano đầu tiên của thời kỳ ấy, Teresa tình cờ phát hiện nó bị bỏ quên trong tầng hầm. Khi những ngón tay chạm vào phím đàn, những giai điệu mới mẻ, mang hơi thở của tương lai, bùng lên. Tiếng nhạc pha trộn giữa baroque cổ điển và nhịp điệu pop hiện đại trở thành nhịp đập của cuộc nổi dậy thầm lặng từ các cô gái. Từ đây, câu chuyện trong Gloria! mở ra như một hành trình tìm kiếm tiếng nói, không chỉ của Teresa, mà của cả một thế hệ phụ nữ bị giam cầm trong khuôn phép.
Sự giao thoa giữa cổ điển và hiện đại
Margherita Vicario, trước khi bước vào ngành điện ảnh, là một ca sĩ - nhạc sĩ nổi tiếng. Trong Gloria!, cô mang đến một luồng năng lượng đương đại của sân khấu âm nhạc. Bộ phim sử dụng những phân đoạn ca - vũ dàn dựng sống động, đưa các nhân vật thoát khỏi thực tại để bước vào những khung cảnh mộng mơ. Đó là những giấc mơ của Teresa, khi cô chơi nhạc dưới ánh sáng vàng kim, hay cảnh các nữ sinh hòa giọng trong một bản phối mới của thánh ca Vivaldi, một “màn dàn dựng pop baroque” vừa tinh nghịch, vừa táo bạo.
Hình ảnh trong phim "Gloria!"
Tuy nhiên, chính sự kết hợp này khiến Gloria! đôi khi cảm thấy thiếu mạch lạc. Các phân đoạn âm nhạc đầy cảm xúc gây ấn tượng mạnh, nhưng phần xung đột kịch tính giữa cái cũ và cái mới, giữa nữ quyền và quyền lực nam giới lại chưa được phát triển đầy đủ. Nhân vật Perlina (Paolo Rossi), người thầy nghiêm khắc trong bộ môn âm nhạc, được khắc họa như đại diện của trật tự cũ, nhưng thiếu chiều sâu để trở thành một hình tượng đối trọng đáng nhớ.
Vicario dường như muốn truyền tải một câu chuyện về sự thức tỉnh, nhưng lại chọn một cách kể an toàn, tránh đi sâu vào những vấn đề xã hội hay tôn giáo có thể làm tăng tính gai góc cho tác phẩm. Kết quả là, dù có nhiều ý tưởng mới mẻ, bộ phim vẫn chưa thật sự thuyết phục về mặt kịch bản.
Vẻ đẹp tạo hình và âm nhạc- linh hồn của Gloria!
Dù cốt truyện đôi khi có phần gượng gạo, nhưng phần hình ảnh và âm nhạc lại là điểm sáng rực rỡ. Bối cảnh tu viện cổ kính, với những bức tường bong tróc và ánh sáng mờ ảo xuyên qua cửa kính màu, được tái hiện một cách tinh tế, mang đến cảm giác vừa thiêng liêng vừa u ám. Bộ trang phục pastel pha sắc phấn bạc của nhà thiết kế Mary Montalto tạo nên một không gian thẩm mỹ hòa trộn giữa cổ tích và sự mài mòn của thời gian – một “Venice baroque” đẹp đến mức đôi khi lấn át cả câu chuyện.
Âm nhạc chính là linh hồn của bộ phim. Vicario khéo léo kết hợp pop, jazz và giai điệu điện tử vào trong nền nhạc cổ điển, tạo ra một sự hòa trộn độc đáo. Đến đoạn cao trào, bản phối lại của thánh ca Gloria! vang lên với nhịp bass hiện đại, khiến khán giả vừa ngạc nhiên, vừa cảm thấy thích thú – một cách tái hiện lại lịch sử qua tinh thần của thế hệ mới.
Giới hạn của niềm hứng khởi
Điều làm cho Gloria! được khen ngợi chính là sự chân thành và năng lượng tích cực mà Vicario truyền tải. Tuy vậy, trong những khoảnh khắc vui tươi, bộ phim vẫn thiếu đi những giây phút tĩnh lặng đủ sâu để khai thác nội tâm nhân vật. Teresa, dù được Galatea Bellugi thể hiện tròn vai, vẫn chỉ là một biểu tượng của khát vọng, chứ chưa thực sự trở thành một con người đầy mâu thuẫn và tổn thương. Sự chuyển mình của cô từ người phục vụ câm lặng thành người dẫn đầu phong trào âm nhạc diễn ra quá nhanh và gọn, khiến hành trình cảm xúc chưa đủ độ nặng.
Bộ phim cũng chưa thoát khỏi những mô-típ quen thuộc của dòng phim “feminist coming-of-age”: nhân vật phản diện một chiều, kết thúc đầy tính khích lệ và thông điệp được lặp đi lặp lại nhiều lần. Tuy nhiên, giữa một nền điện ảnh châu Âu đang ngày càng ưa chuộng những tác phẩm gai góc, Gloria! lại giữ vững giọng điệu lạc quan và dễ tiếp cận, điều này khiến tác phẩm trở nên khác biệt.
Gloria! là một bản nhạc đầy sức sống ca ngợi khát vọng sáng tạo và tự do của phụ nữ, được thể hiện qua âm nhạc và hình ảnh tươi sáng. Mặc dù chưa hoàn thiện về cấu trúc và chiều sâu tâm lý, bộ phim vẫn là một khởi đầu đầy triển vọng từ Margherita Vicario, một nghệ sĩ mang đến làn gió mới cho điện ảnh Ý.
Với Gloria!, khán giả có thể không tìm thấy một kịch bản hoàn hảo, nhưng sẽ cảm nhận được tinh thần tự do và niềm tin rằng, dù ở bất kỳ thời đại nào, tiếng nói của phụ nữ khi cất lên qua âm nhạc luôn mang đến một sức mạnh tự do khó cưỡng.
