Buzz
Đạo diễn Mai Phương nuôi dưỡng khát vọng mang hoạt hình “Dế Mèn” ra thế giới, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ làm phim trẻ.
Nhân dịp ra mắt bộ phim "Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội", đạo diễn Mai Phương chia sẻ về hành trình đầy thử thách và áp lực khi thực hiện tác phẩm, nhưng không chút nuối tiếc. Bộ phim đã nhận được sự quan tâm lớn từ khán giả, trở thành đại sứ của UNICEF và là nền tảng xây dựng thương hiệu "Dế Mèn" như một biểu tượng văn hóa Việt. Đạo diễn hy vọng sẽ đưa tác phẩm này vươn ra thế giới, tạo động lực cho nền hoạt hình Việt Nam. Cô cũng không quên chia sẻ những khó khăn khi chuyển thể một tác phẩm kinh điển và cách thức “làm mới” để phù hợp với khán giả trẻ, đồng thời tự hào về âm nhạc, lồng tiếng và thiết kế nhân vật đậm đà bản sắc Việt.
Hành trình sáng tạo “Dế Mèn” và những khó khăn trên con đường nghệ thuật
Nhân dịp ra mắt phim hoạt hình "Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội", đạo diễn đã chia sẻ về nguồn cảm hứng và những khó khăn trong quá trình sáng tạo và hoàn thiện tác phẩm.
Cảm xúc của chị khi dự án kéo dài hơn ba năm cuối cùng cũng hoàn thành?
"Khi ngồi tại buổi công chiếu, tôi cảm thấy như mình không thể tin nổi rằng mình đã vượt qua những tháng ngày đầy thử thách với hàng nghìn công đoạn và áp lực. Tôi không thể nhớ mình đã duyệt sản phẩm bao nhiêu lần, nhưng mỗi lần đều đầy hồi hộp và xúc động. Toàn bộ đoàn phim đã chìm đắm trong một guồng quay không ngừng, dồn hết tâm huyết vào "Dế Mèn", vì vậy không có gì để tiếc nuối."
Trailer của "Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội"
Chị và êkíp kỳ vọng gì từ "Dế Mèn"?
Mặc dù chưa đặt nặng về doanh thu, "Dế Mèn" đã đem lại những giá trị lớn ở nhiều phương diện. Phim không chỉ thu hút sự chú ý và bàn luận sôi nổi từ khán giả mà còn được vinh danh là đại sứ của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF, đồng hành cùng các dự án mang ý nghĩa lớn giúp đỡ trẻ em khuyết tật và khó khăn. Chúng tôi cũng đang phát triển hợp tác với Nhà xuất bản Kim Đồng và các thương hiệu để đưa sản phẩm gắn liền với các nhân vật của phim đến gần hơn với công chúng. Với những thành công bước đầu, "Dế Mèn" đang hướng tới mục tiêu dài hạn là trở thành một IP đại diện cho văn hóa Việt, vượt ra khỏi giới hạn của một bộ phim điện ảnh. Điều này sẽ mở ra cơ hội để "Dế Mèn" tham gia vào nhiều hoạt động ý nghĩa, bao gồm giáo dục và bảo vệ môi trường.
Tôi ước mơ đưa "Dế Mèn" ra thế giới, không chỉ để giới thiệu về nền hoạt hình Việt Nam mà còn để truyền cảm hứng cho các nhà sản xuất phim trong nước. Mặc dù nhiều đơn vị tài năng vẫn đối mặt với khó khăn về kinh phí và nhân lực, tôi tin rằng hoạt hình Việt Nam sở hữu một tiềm năng vô cùng lớn. Với kho tàng văn hóa, lịch sử và văn học phong phú, cùng sự đa dạng của 54 dân tộc, chúng ta có vô số chất liệu độc đáo để tạo nên những sản phẩm đặc sắc, không cần phải tìm kiếm ý tưởng từ bên ngoài.
Đạo diễn Mai Phương tại buổi công chiếu phim “Dế Mèn” ở TP.HCM.
Chị cảm thấy áp lực như thế nào khi chuyển thể tác phẩm kinh điển của nhà văn Tô Hoài?
Nhân vật Dế Mèn có một lợi thế lớn nhờ vào thương hiệu mạnh mẽ và độ nhận diện cao, khi tác phẩm gốc đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ. Tuy nhiên, nguyên tác để lại một cái bóng quá lớn, gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ. Việc chúng tôi đưa vào những ý tưởng mới trong quá trình cải biên, khác với những gì mà độc giả đã hình dung, có thể sẽ khiến những người yêu thích văn học cảm thấy hụt hẫng.
Việc chuyển thể "Dế Mèn phiêu lưu ký" từng được xem xét, nhưng nhanh chóng bị loại bỏ vì câu chuyện gốc quá đồ sộ, không thể gói gọn trong 90 phút của một bộ phim điện ảnh. Tôi, sinh năm 1987, lớn lên trong thời kỳ đất nước vừa vượt qua giai đoạn bao cấp, gắn liền với hình ảnh cánh đồng và những trò chơi dân gian như bắt châu chấu. Thời đó, sách truyện rất hiếm. Khi tôi cầm trên tay cuốn "Dế Mèn phiêu lưu ký", tôi đã say mê đọc và hình dung ra vô số cuộc phiêu lưu mới của Dế sau khi sách khép lại, về những chuyến đi mà Dế sẽ thực hiện và những người bạn mà Dế sẽ gặp. Hơn ba năm trước, khi bắt tay vào viết kịch bản, tôi đã dành ba tháng để tìm lại những ký ức tuổi thơ ấy.
Để bộ phim phù hợp với thế hệ Gen Z và Gen Alpha, tôi đã quyết tâm thay đổi nhiều chi tiết để làm mới câu chuyện. Tôi nhận thấy nếu giữ nguyên nội dung từ thế kỷ trước, sẽ khó khăn cho các bạn thiếu nhi hiện đại trong việc hình dung. Bên cạnh việc tiếp nối thông điệp về một thế giới hòa bình, đoàn kết mà nhà văn Tô Hoài đã gửi gắm trong tác phẩm gốc, tôi còn bổ sung những vấn đề nóng hổi như rác thải và bảo vệ môi trường vào phim.
Nhạc phim “Mơ khách đường xa” được rất nhiều bạn nhỏ yêu thích.
Chị nghĩ những yếu tố nào đã tạo nên sức hút của bộ phim?
Âm nhạc chính là điểm nhấn nổi bật nhất của bộ phim. Masew là người đảm nhận trách nhiệm sáng tác bảy ca khúc mới, khéo léo kết hợp yếu tố hiện đại và truyền thống. Đặc biệt, bài hát "Mơ khách đường xa", lấy cảm hứng từ thơ Hàn Mặc Tử, đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ khán giả. Các đoạn rap trong phim cũng góp phần tạo nên không khí vui nhộn, đồng thời thể hiện rõ nét tính cách của từng nhân vật.
Tôi cũng rất tự hào về phần lồng tiếng chuyên nghiệp của bộ phim. Khi xây dựng kịch bản, tôi đã chủ đích tạo ra các nhân vật đại diện cho ba miền Bắc - Trung - Nam nhằm thể hiện thông điệp đoàn kết và tinh thần tương thân tương ái. Nhờ vào sự tư vấn tận tình từ ê-kíp lồng tiếng, mỗi câu thoại đều được thể hiện một cách tự nhiên và mượt mà nhất có thể.
Chúng tôi đã đầu tư rất nhiều vào việc tạo hình nhân vật. Bên cạnh những loài côn trùng trong nguyên tác, ê-kíp còn sáng tạo thêm các nhân vật như Nhện Nước và Nhái Mõ. Nhện Nước được thiết kế với áo tứ thân cách điệu, lấy cảm hứng từ các liền chị quan họ, trong khi Nhái Mõ lại sử dụng nắp cao Sao Vàng để gõ. Riêng với Tổng Cóc, chúng tôi tạo hình như một nhân vật quyền quý thời phong kiến, mặc áo the và đội khăn xếp làm từ cuộn băng dính điện, thật bất ngờ.
Đạo diễn Mai Phương phác thảo bản 2D một số nhân vật.
Bối cảnh phim "Dế Mèn" kết hợp giữa yếu tố hiện đại và những hình ảnh quen thuộc của Hà Nội như cầu Long Biên, công viên Lê Nin. Thành phố tái chế của Ếch Cốm đại vương là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa, với kiến trúc gợi nhớ đến Tháp Eiffel hay Kim Tự Tháp Ai Cập. Ngai vua của Ếch được chế tác từ dao dĩa, lấy cảm hứng từ Ngai Sắt trong Game of Thrones. Tôi hy vọng khán giả trẻ sẽ cảm thấy hứng thú khi thấy những hình ảnh vừa quen thuộc lại vừa mới lạ này.
"Dế Mèn phiêu lưu ký" là một tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển của Việt Nam, đã được đưa vào chương trình giảng dạy trong nhà trường. Trong đó, nhà văn Tô Hoài đã khắc họa một thế giới côn trùng sống động, với các loài như Dế, Xén tóc, Cóc, Châu chấu, Kiến. Nhân vật chính là Dế Mèn – chàng trai dũng cảm, tốt bụng, trượng nghĩa, nhưng đôi khi cũng kiêu căng, ngạo mạn và từ đó gây ra không ít hậu quả. Tô Hoài sáng tác tác phẩm này khi mới 17, 18 tuổi, lấy cảm hứng từ vùng Nghĩa Đô ven sông Tô Lịch, nơi ông đã có những kỷ niệm tuổi thơ với các trò chơi đấu dế, đúc dế. Cuốn sách đã được dịch ra gần 40 thứ tiếng.
