Khế Ước Bán Dâu – Một câu chuyện kinh dị dân gian hấp dẫn nhưng vẫn thiếu sự sâu sắc cần thiết

Khế Ước Bán Dâu mang đến một đề tài đầy bí ẩn, lôi cuốn, đậm đà bản sắc Việt. Liệu bộ phim này có thể chinh phục được những tín đồ mê mẩn thể loại rùng rợn?

Thể loại phim kinh dị đang trở thành cơn sốt tại các phòng vé Việt Nam, với nhiều tác phẩm đạt doanh thu hàng trăm tỷ. Vậy Khế Ước Bán Dâu – bộ phim kinh dị cổ trang với sự góp mặt của “nàng thơ phim kinh dị Việt” Lâm Thanh Mỹ, liệu có tạo được dấu ấn đặc biệt?

Chất liệu kinh dị dân gian đầy rùng rợn và bí ẩn

Phim kinh dị sử dụng chất liệu văn hóa dân gian (như truyền thuyết, câu chuyện hay các yếu tố được truyền miệng qua nhiều thế hệ) đang thu hút sự chú ý trong những năm gần đây. Những tác phẩm quốc tế nổi bật về chủ đề này có thể kể đến The VVitch (2015) về phù thủy, Nosferatu (2024) về ma cà rồng, Incantation (2022) về một lời nguyền cổ xưa.

Điện ảnh Việt Nam cũng đã có không ít tác phẩm kinh dị khai thác các yếu tố dân gian, tâm linh, truyền thuyết như Kẻ Ăn Hồn (2023), Quỷ Cẩu (2024), Ma Da (2024), Quỷ Nhập Tràng (2025). Và Khế Ước Bán Dâu là bộ phim kinh dị mới nhất khai thác đề tài này.

Khế Ước Bán Dâu mang đến nhiều yếu tố dân gian rùng rợn, với những đề tài gây sự chú ý như: nuôi quỷ, thờ quỷ trong gia đình giàu có để hưởng phúc lộc, tập tục bán dâu – con gái nghèo bị xem như món hàng trao đổi, gả bán cho nhà giàu, và cả những lời đồn bí ẩn ở làng quê Bắc Bộ xưa.

Câu chuyện kể về một khế ước truyền đời, một sự ràng buộc đáng sợ mà không ai có thể thoát khỏi.

Khế Ước Bán Dâu xoay quanh Nhài (Lâm Thanh Mỹ), một cô dâu miền Nam, được gả làm vợ thứ vào một gia đình giàu có ở phương Bắc. Khi bước chân vào nhà họ Vũ, Nhài phải tuân thủ nhiều nghi lễ kỳ lạ, trong đó đặc biệt phải thực hiện một nghi thức trước gốc cây trên bàn thờ, gọi là Mộc Thần.

Mọi người trong gia tộc này đều bí ẩn, xa cách với Nhài. Từ người chồng Vũ Thế Định (Hữu Vi), bố chồng Vũ Tri (NSND Trung Anh), đến các gia nhân trong nhà. Mẹ chồng thì bệnh tật, luôn ở trong phòng và có những hành động hết sức kỳ quái.

Dù nhà họ Vũ có đến ba nàng dâu, nhưng con dâu trưởng Diễm (Lê Tuyết Anh) đã góa chồng, con dâu thứ Triều Châu (Phương Trà My) thì chồng bỏ đi biệt xứ. Tất cả hy vọng đều được đặt vào Nhài – vợ thứ của cậu con trai duy nhất trong nhà, Thế Định. Mọi người mong cô sớm sinh quý tử, để gia tộc có người nối dõi.

Càng sống trong nhà họ Vũ, Nhài càng cảm thấy bất an. Cô cảm nhận có một thực thể đáng sợ đang tồn tại trong ngôi nhà này, và dường như có một khế ước đáng sợ mà ông Tri đã lập với nó. Liệu khế ước đó là gì? Những người trong gia đình có biết về nó không?

Kịch bản của phim khá đơn giản, không có nhiều bất ngờ xảy ra.

Khế Ước Bán Dâu mở đầu bằng một đám cưới, nhưng không hề có không khí vui vẻ. Cô dâu bị gả bán, còn chú rể cũng tỏ ra miễn cưỡng. Đoàn rước dâu băng qua khu rừng sâu, đầy nguy hiểm, rồi đến ngôi nhà của họ Vũ – một gia đình giàu có, sang trọng nhưng lại đầy u ám và ma quái.

Nhân vật chính trong phim là Nhài – một cô gái trẻ miền Nam, lần đầu đặt chân đến miền Bắc. Cô nhanh chóng nhận ra những điều kỳ lạ và đáng sợ trong gia đình họ Vũ.

Thực tế, những bộ phim kinh dị khai thác chất liệu dân gian (folklore) như vậy không phải là điều quá mới mẻ trong vài năm gần đây. Khán giả sẽ nhanh chóng nhận ra những “mánh khóe” trong kịch bản, những chiêu trò mà nhà làm phim cố gắng đưa vào các tác phẩm kiểu này.

Những bộ phim kinh dị folklore nổi bật trong những năm gần đây của điện ảnh thế giới như Exhuma (2024) của Hàn Quốc, Incantation (2022) của Đài Loan, hay The VVitch (2015) của Mỹ đã thành công nhờ việc kết hợp chất lịch sử và văn hóa bản địa. Đồng thời, chúng còn lồng ghép những ẩn dụ mang tính thời đại, những trăn trở về tình cảm con người vào trong nội dung.

Khế Ước Bán Dâu vốn được chuyển thể từ tiểu thuyết của nhà văn Thục Linh, được kỳ vọng sẽ khai thác những góc tối về giai cấp, nỗi đau và sự bất công mà người phụ nữ phải chịu đựng trong xã hội phong kiến.

Rất tiếc là cốt truyện của phim khá đơn giản, chỉ khai thác một cách hời hợt những yếu tố đã nói ở trên. Điều mà phim chú trọng lại là những chiêu trò hù dọa khán giả, thậm chí là những cảnh nóng giữa cặp đôi Nhài – Thế Định.

Nhìn chung, kịch bản của phim khá đơn giản và không có bất kỳ sự bất ngờ nào đáng chú ý. Nếu ai đã xem nhiều bộ phim thể loại này thì sẽ dễ dàng nhận ra ngay được các chiêu trò. Đây cũng là câu chuyện quen thuộc về một nhân vật nữ yếu đuối, bị đẩy vào một nơi bí ẩn, xa lạ và dần dần sa chân vào cái bẫy chết người.

Dù Lâm Thanh Mỹ có màn diễn khá ổn, nhưng việc xây dựng nhân vật của cô lại khá thiếu hấp dẫn: một cô gái lương thiện, vất vưởng trong tuyệt vọng. Có lẽ điểm sáng duy nhất của nhân vật này là khi cô mang thai và quyết tâm bảo vệ đứa bé bằng mọi giá, dù có phải hy sinh tính mạng mình.

Nhân vật Thế Định – chồng của Nhài cũng không khá khẩm hơn bao nhiêu. Dù anh ta mang trong mình bi kịch nặng nề nhất phim, nhưng nhân vật này cũng rơi vào tình trạng thiếu chiều sâu, giống như vợ anh ta – Nhài vậy.

Mọi thứ chỉ trở nên thú vị hơn một chút khi Thế Giang (Lãnh Thanh) xuất hiện. Nhân vật Thế Giang mang đến một tông màu rất khác biệt cho Khế Ước Bán Dâu, nhưng tiếc là thời lượng xuất hiện của anh quá ít.

Dù là phim cổ trang, nhưng không mang đến bầu không khí cổ xưa đặc trưng.

Khế Ước Bán Dâu được giới thiệu là một bộ phim kinh dị cổ trang. Thực tế, việc làm phim cổ trang ở Việt Nam không hề dễ dàng vì những hạn chế về bối cảnh, tư liệu lịch sử và kinh phí. Tuy nhiên, một bộ phim điện ảnh (dù là phim kinh dị) hướng đến đề tài đậm đà bản sắc văn hóa Việt xưa vẫn rất đáng hoan nghênh.

Tuy nhiên, thật tiếc khi văn hóa Việt trong phim chưa được thể hiện rõ nét. Phục trang và đa phần dàn diễn viên không thể tạo ra không khí cổ xưa của người Việt.

Nếu không được giới thiệu về bộ phim, chỉ lướt qua vài đoạn trong Khế Ước Bán Dâu, chắc hẳn nhiều khán giả sẽ nhầm tưởng đây là một web drama Trung Quốc. Bởi phục trang và cách xưng hô không khác gì so với các bộ phim cổ trang của Trung Quốc.

Lời thoại trong phim khá vấn đề. Phim sử dụng những từ cổ như lão gia, phu nhân, thiếu gia nhưng lại không thật sự phù hợp với ngữ cảnh. Hơn nữa, đây là những từ ngữ phổ biến trong các bộ phim cổ trang Trung Quốc, đặc biệt là phim cung đấu, gia tộc, võ hiệp. Trong cách xưng hô của người Việt xưa, ít khi sử dụng những từ này.

Gia đình họ Vũ trong phim chỉ đơn giản là một gia đình giàu có, tuy không phải là quan lại nhưng vẫn có sự phú quý. Trong một gia đình kiểu này, người xưa thường gọi chủ nhà là ông, bà; con trai, con dâu là cậu, mợ.

Một số diễn viên trong phim lại có nét mặt khá hiện đại, thiếu sự cổ xưa. Dù một vài phân cảnh họ trông đẹp, nhưng đó lại không phải kiểu đẹp của điện ảnh mà giống phong cách đẹp trong các tạp chí hay MV ca nhạc.

Một trong những điểm sáng của Khế Ước Bán Dâu là những cảnh quay ngoại cảnh Ninh Bình đẹp, hùng vĩ. Cái đẹp ẩn chứa sự chết chóc, ma mị. Ngôi nhà cổ đáng sợ của họ Vũ với ánh sáng leo lét, quái dị và những bóng ma bí ẩn luôn bám theo nơi đây. Còn có hình tượng Mộc Thần – biểu tượng của niềm tin tha hóa. Mộc Thần trong phim sẽ khiến bạn thực sự rùng mình.

Khế Ước Bán Dâu là tác phẩm của Lê Văn Kiệt, đạo diễn nổi tiếng với Hai Phượng – một bộ phim hành động xuất sắc trong nền điện ảnh Việt. Biên kịch Bùi Kim Quy, người đã viết kịch bản cho Lời Nguyền Huyết Ngải – một tác phẩm kinh dị đáng chú ý cách đây 13 năm do Bùi Thạc Chuyên đạo diễn, cũng là người góp phần trong dự án này. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa hai tên tuổi lớn này lại không đạt được kết quả như kỳ vọng.