Quốc Bảo (Kokuho) - Hiện tượng phòng vé làm dậy sóng Nhật Bản

Trong dòng lịch sử điện ảnh, Nhật Bản đã nhiều lần ghi dấu ấn trên sân khấu Oscar. Thế nhưng, cũng tồn tại những kiệt tác mà sức sống của chúng còn bền bỉ hơn cả vinh quang giải thưởng. Quốc Bảo dường như là một tác phẩm như vậy — không nhất thiết cần một tượng vàng chính thức để chứng thực giá trị của mình.

Quốc Bảo (Kokuho) xuất hiện trên màn bạc nhẹ nhàng như lớp nhung mịn, rồi bất ngờ dâng lên một cơn bão rực rỡ cuốn lấy trái tim và tâm hồn của những người yêu điện ảnh. Hiện tượng phòng vé Nhật Bản này chính là sự kết tinh của những giá trị cốt lõi nhất của điện ảnh xứ mặt trời mọc: chiều sâu, khả năng tự chiêm nghiệm và nỗi day dứt gần như vượt khỏi mọi giới hạn. Vậy rốt cuộc, bộ phim này thực sự là gì?

Cuộc đời của một “quốc bảo”

Quốc Bảo (Kokuho) lấy bối cảnh nước Nhật bước vào thời kỳ hậu chiến, khi nền kinh tế đang trên đà bùng nổ. Câu chuyện mở ra từ một biến cố xảy ra ngay trong bữa tiệc năm mới tại dinh thự của một ông trùm yakuza. Bi kịch ấy khiến Kikuo, con trai của ông trùm, trở thành đứa trẻ mồ côi. Hanai Hanjiro II, bậc thầy diễn viên Kabuki (ca vũ kỹ - tạm dịch) được mời tới dự tiệc, đã quyết định nhận cậu bé làm con nuôi. 

Bởi ông nhận ra ở Kikuo một tố chất Kabuki hiếm hoi. Chính vì vậy, bất chấp nguồn gốc yakuza cùng thân phận ngoại tộc của cậu, cùng với người con trai ruột và cũng là người thừa kế - Shunsuke, Hanai Hanjiro II quyết tâm rèn giũa con nuôi của mình trở thành một “onnagata” (người chuyên đảm nhận vai nữ trong Kabuki) xuất sắc nhất của thế hệ.

Shunsuke, với nghệ danh Hanya, xuất thân từ một dòng tộc Kabuki lừng danh – điều vốn được coi là nền tảng danh giá trong giới – lại tiếp cận Kabuki như một nghĩa vụ hờ hững. Trái lại, Kikuo, mang nghệ danh Toichiro, sở hữu tài năng thiên bẩm nhưng lại bị xem là “kẻ ngoại đạo” vì quá khứ mờ ám. Từ đó, giữa họ dần hình thành một mối quan hệ đan xen giữa cạnh tranh và tình huynh đệ.

Từ khoảnh khắc ấy, Kabuki đưa Kikuo bước lên đỉnh cao danh vọng, nhưng đồng thời cũng mở ra hàng loạt bi kịch trong cuộc đời anh. Sau tất cả, việc dâng hiến trọn vẹn linh hồn cho Kabuki đã cứu rỗi Kikuo, hay chính nó lại trở thành sự đày đọa?

Khung cửa mở ra một thế giới huyền bí

Bộ phim được đạo diễn bởi Lee Sang-il, với phần kịch bản do Satoko Okudera đảm nhiệm, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Shuichi Yoshida. Vốn xuất phát từ một tác phẩm văn học giàu chiều sâu, phiên bản điện ảnh lần này như được thổi thêm sinh khí mới, mở rộng biên độ cảm xúc và khắc họa thế giới Kabuki một cách sống động hơn.

Đó chính là nét chạm tinh tế làm nên linh hồn của Quốc Bảo. Bộ phim thấm đẫm tinh thần của loại hình sân khấu truyền thống đã tồn tại hàng thế kỷ tại Nhật Bản, rồi chuyển hóa thế giới bí ẩn ấy lên màn ảnh rộng bằng một ngôn ngữ đầy rung cảm.

Nghệ thuật Nhật Bản luôn ẩn chứa một vẻ huyền nhiệm rất riêng. Mỗi nét cọ gửi gắm một ý niệm, mỗi đường chạm khắc chuyên chở một tâm tư, và từng điệu múa lại phảng phất dáng dấp của một nghi lễ.

Mỗi loại hình nghệ thuật tồn tại như một vũ trụ tách biệt. Chúng mang những quy tắc riêng, cùng những tinh túy chỉ thực sự được lĩnh hội trọn vẹn bởi những người ở trong thế giới ấy. 

Đó chính là Kabuki – nơi từng lớp hóa trang, cử chỉ, ánh mắt hay chỉ một nhịp nhấc chân... đều tuân theo những quy ước tưởng chừng vô nghĩa với người ngoài. Chỉ khi thực sự bước vào thế giới Kabuki, ta mới dần cảm nhận được ý nghĩa ẩn sau chúng.

Quốc Bảo đặt khán giả vào vị trí của Kikuo, mời gọi chúng ta chiêm ngưỡng vẻ đẹp quyến rũ nhưng đầy bí ẩn ấy. Thế nhưng, giống như Kikuo – một kẻ thực sự ngoại đạo trong thế giới ca vũ kỹ – chúng ta cũng phải đối diện với sự khắc nghiệt của nó, đặc biệt khi Kikuo dấn thân vào con đường của một "onnagata".

Vở kịch về cuộc đời của một “quốc bảo”

Dẫu vậy, đây vẫn là một tác phẩm điện ảnh chứ không phải một bộ phim tài liệu về Kabuki. Những nghệ sĩ vĩ đại thường phải trả giá cho đam mê của mình bằng những cách khắc nghiệt khác nhau. Quốc Bảo khắc họa hành trình khổ luyện và dày vò để chạm tới đỉnh cao nghệ thuật ấy.

Tựa như Beethoven trong âm nhạc, Vincent van Gogh trong hội họa, hay Svetlana Zakharova trên sân khấu ba-lê, Kikuo đã hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình cho Ca vũ kỹ. Và cũng giống như Beethoven hay Van Gogh, sự tận hiến ấy mang đến cho anh cả nỗi dằn vặt lẫn những khoảnh khắc thăng hoa.

Trong loại hình nghệ thuật đậm tinh thần Á Đông này, sự tận hiến là yêu cầu tối thượng, vượt lên trên mọi cái tôi cá nhân. Trong thế giới Kabuki đề cao dòng dõi, danh xưng “Quốc Bảo” trở thành kết quả của một hành trình đấu tranh không ngừng với định kiến. Và mỗi vai diễn “onnagata” mà anh hoàn thiện lại là một lần bước đi mong manh giữa bản ngã và sự hóa thân.

Quốc Bảo tựa như vở Kabuki kể về chính cuộc đời Kikuo: vừa rực rỡ vừa tạp nham, vừa kiêu hãnh lại chất chứa phẫn uất. Ở đó, danh vọng không phải thứ hủy hoại người nghệ sĩ, mà chính sự hy sinh của họ mới là điều định nghĩa nên tầm vóc vĩ đại.

Con người luôn bị cuốn hút bởi những cá nhân kiệt xuất, với sự tò mò gần như vô hạn về thành công lẫn thất bại của họ. Và bộ phim mang đến lời hồi đáp trọn vẹn cho sự hiếu kỳ ấy.

Xem Quốc Bảo là một hành trình cần đến sự kiên nhẫn, nhưng phần thưởng dành cho những ai ở lại đến giây phút cuối cùng thực sự vô giá. Đó là khoảnh khắc nghẹn ngào khi ta nhận ra rằng nghệ thuật, dẫu cao quý đến đâu, vẫn được dựng xây từ những con người mong manh.

Cú hụt Oscar không làm lu mờ ánh sáng của bộ phim

Quốc Bảo từng được dự đoán là ứng cử viên sáng giá cho tượng vàng Hàn Lâm ở hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất. Tuy nhiên, bộ phim đã gây bất ngờ khi không thể tiến vào danh sách đề cử chính thức. Dẫu vậy, điều đó vẫn không làm giảm đi ánh sáng của viên ngọc điện ảnh này.

Có những bộ phim ra đời để tranh tài tại các giải thưởng, nhưng cũng có những tác phẩm được tạo nên để sống mãi trong ký ức điện ảnh. Tác phẩm của đạo diễn Lee Sang-il dường như thuộc về vế thứ hai.

Với màn hóa thân giàu nội lực của Ryo Yoshizawa trong vai Kikuo, Quốc Bảo chạm đến một đỉnh cao diễn xuất mà bất kỳ giải thưởng quốc tế nào cũng khó lòng đo lường trọn vẹn. 

Những khung cảnh sân khấu kabuki rực rỡ sắc màu đối lập mạnh mẽ với các phân đoạn đời thường lạnh lẽo và trầm lắng, khiến ranh giới giữa ánh đèn và bóng tối trở thành một ẩn dụ sâu sắc cho chính cuộc đời nhân vật.

Đạo diễn Lee Sang-il lựa chọn nhịp phim chậm rãi, chú trọng đào sâu nội tâm thay vì phô bày kịch tính bề mặt, từ đó mang lại một trải nghiệm điện ảnh giàu tính chiêm nghiệm. Chỉ riêng điều ấy cũng đủ để Quốc Bảo chạm tới trái tim của những người yêu điện ảnh.

Trong lịch sử, điện ảnh Nhật Bản đã nhiều lần bước lên sân khấu Oscar, nhưng cũng tồn tại không ít kiệt tác có sức sống bền bỉ vượt qua mọi giải thưởng. Quốc Bảo có lẽ không cần một chiến thắng chính thức để khẳng định giá trị của mình.

Khi một bộ phim khiến khán giả rời rạp với cảm giác như vừa chứng kiến một nghi lễ nghệ thuật trang nghiêm, đồng thời trải qua một bi kịch cá nhân đầy day dứt, thì bản thân trải nghiệm ấy đã đủ để khẳng định giá trị của tác phẩm.

Quốc Bảo chính thức khởi chiếu tại các rạp trên toàn quốc Việt Nam từ ngày 06.03.2026.