Quốc Bảo không phải là tác phẩm dành cho thị hiếu đại chúng. Thế nhưng, nếu bạn sẵn lòng dành thời gian và sự kiên nhẫn, bộ phim sẽ trở thành một trong những hành trình điện ảnh sâu sắc và rung động nhất về loại hình nghệ thuật đòi hỏi cả trái tim lẫn linh hồn của con người.
Quốc Bảo (Kokuho) ra đời từ nền điện ảnh tinh tế của xứ mặt trời mọc, dẫn dắt những tâm hồn yêu điện ảnh bước vào một giấc mơ kéo dài ba giờ đồng hồ, nơi cảm xúc dâng trào không ngừng. Từng khung hình dần hé mở một thế giới bí ẩn, nơi vẻ đẹp điện ảnh vừa trang nhã vừa trầm lắng, khắc họa nỗi khắc khoải song hành cùng vinh quang chỉ đạt được bằng những hy sinh và đau đớn.
Một câu chuyện trải dài suốt nửa thế kỷ
Quốc Bảo mở ra bằng một biến cố bất ngờ khiến Kikuo (Ryo Yoshizawa), khi ấy mới 15 tuổi, rơi vào cảnh bơ vơ không nơi nương tựa. Sau cái chết của cha và không còn người thân thích, cậu được bậc thầy Kabuki Hanai Hanjiro II (Ken Watanabe) đưa về nuôi dưỡng.
Bởi trong cậu, ông nhận ra một thiên phú diễn xuất hiếm gặp đến mức Hanjiro quyết định đích thân truyền dạy, đặt cậu song hành học tập cùng người con trai ruột và cũng là người kế nghiệp, Shunsuke (Ryusei Yokohama).

Hai chàng trai cứ thế trưởng thành trong vòng tay của Kabuki, vừa là đối thủ vừa là anh em, mang theo sự cạnh tranh lẫn gắn bó khi dấn thân vào sân khấu chuyên nghiệp. Từ đó, bộ phim mở ra hành trình khiến khán giả chìm đắm trong cuộc đời của một “Quốc bảo”.
Đi qua đỉnh cao danh vọng rồi rơi xuống vực sâu, đứng dậy tái sinh để rồi hóa thành huyền thoại, Kikuo đã nếm trải đủ mọi thăng trầm của đời nghệ sĩ, sống trọn với Kabuki bằng cả đam mê lẫn những mảnh vỡ của tâm hồn.

Vở diễn Kabuki mang tên “Quốc bảo”
Chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết cùng tên nổi tiếng của Shuichi Yoshida, Quốc Bảo bước vào rạp chiếu như một cơn sóng ngầm mạnh mẽ. Tác phẩm của đạo diễn Lee Sang-il không chinh phục khán giả bằng sự phô trương hào nhoáng, mà bằng vẻ đẹp sâu thẳm và huyền bí của một nền văn hóa vẫn còn cất giữ nhiều bí mật tinh tế.
Có thể xem đây là một bộ phim chính kịch cổ trang pha chút sắc thái tiểu sử, nhưng trên hết, tinh thần kịch nghệ sân khấu – thứ linh hồn mà bộ phim muốn truyền tải – đã bao phủ và dẫn dắt toàn bộ câu chuyện trên màn bạc.

Đúng với tinh thần điện ảnh nghệ thuật Nhật Bản, Quốc Bảo triển khai nhịp điệu chậm rãi và điềm tĩnh, lặng lẽ trôi qua 50 năm cuộc đời nhân vật, từ thập niên 60 cho đến năm 2014. Dẫu vậy, bộ phim chưa từng đánh mất nhịp kể hay buông lơi sức hút đối với ánh nhìn của khán giả.
Đó là một thành tựu không hề dễ dàng đối với một tác phẩm đậm đặc cảm xúc như thế. Một phần lớn nhờ vào dàn diễn viên vừa duyên dáng vừa xuất sắc. Từng bước chân của Kikuo, từng rung động của Shunsuke, cùng màn thể hiện của Ryo Yoshizawa, Ken Watanabe, Min Tanaka (vai Mangiku) hay Ryusei Yokohama – họ không đơn thuần diễn xuất, mà thực sự sống cùng nhân vật cả trong lẫn ngoài lớp hóa trang trắng đặc trưng của ca vũ kỹ.

Ryo Yoshizawa đem đến màn hóa thân giàu cảm xúc khi vào vai Kikuo – người đàn ông luôn mắc kẹt giữa khát vọng dâng hiến cho nghệ thuật và nỗi mặc cảm về xuất thân. Anh phối hợp ăn ý với dàn diễn viên phụ, đặc biệt là Ryusei Yokohama, người đã góp phần hoàn thiện bức chân dung của một bậc thầy Kabuki.
“Show, don’t tell” trở thành nguyên tắc cốt lõi của bộ phim. Từng ánh nhìn, từng biểu cảm, từng chuyển động và cả những vai diễn Kikuo đảm nhận đều âm thầm hé mở những tầng nghĩa giúp khán giả giải mã con người anh.

Phần còn lại, Quốc Bảo chinh phục người xem bằng những khung hình được sắp đặt tinh mỹ, những góc máy và cảnh trí đẹp như tranh họa. Phong cách thị giác ở đây không đơn thuần là lựa chọn cá nhân, mà dường như là một yêu cầu tất yếu để tôn vinh loại hình nghệ thuật đã tồn tại suốt 400 năm: rực rỡ, có phần phù hoa và đầy mãnh liệt.
Một thế giới xa lạ dần mở ra song hành cùng từng cột mốc trong sự nghiệp của Kikuo. Kabuki, với tính khép kín gần như độc quyền, đã đạt đến tầm vóc của một tôn giáo khắt khe với người ngoài. Thế nhưng bộ phim vẫn dẫn dắt khán giả bước vào không gian vừa lạ lẫm vừa huy hoàng, đồng thời cũng không kém phần khắc nghiệt.

Từng lớp hóa trang, từng bộ kimono, từng cú xoay người đều được ghi lại bằng những cận cảnh tinh tế để tôn lên vẻ đẹp của nghệ thuật biểu diễn. Ống kính không chỉ đơn thuần ghi hình sân khấu, mà còn biến chính sân khấu thành một không gian dạt dào cảm xúc.
Nhưng khi ánh đèn sân khấu tắt lịm và lớp phấn son bắt đầu nhòe đi, Quốc Bảo âm thầm phơi bày một thế giới Kabuki với hệ thống phân cấp nghiêm ngặt, nơi danh vọng thường được truyền nối từ cha sang con. Với một kẻ ngoại cuộc như Kikuo, bước chân vào vòng tròn ấy đồng nghĩa với những cái giá không hề nhỏ.

Chỉ đam mê thôi là chưa đủ. Người nghệ sĩ còn phải dâng hiến linh hồn, tuổi trẻ và cả tự do của mình để đổi lấy sự hoàn mỹ – dù rằng danh xưng dành cho bậc thầy nghệ thuật trong văn hóa Nhật Bản không phải lúc nào cũng là phần thưởng được định sẵn.
Ở khía cạnh này, Quốc Bảo không chỉ kể về nghệ thuật Nhật Bản mà còn phản chiếu một vấn đề mang tính phổ quát: sự giằng co giữa tài năng cá nhân và cấu trúc quyền lực. Tại điểm giao ấy, nhân vật và câu chuyện hòa quyện thành một, tạo nên cuộc vật lộn mang tầm sử thi giữa con người và định mệnh, được kể bằng ngôn ngữ của điện ảnh và Kabuki.

Một bộ phim xứng đáng với sự kiên nhẫn mà khán giả bỏ ra
Quốc Bảo không phải là một tác phẩm hướng đến số đông. Nhịp kể chậm rãi giúp chắt lọc và khắc họa từng lớp chiều sâu của nhân vật. Vẻ đẹp hình ảnh tinh tế vẽ nên một thế giới Kabuki vừa rực rỡ vừa gai góc. Giống như chính Kabuki, bộ phim khẽ khàng đánh thức mọi giác quan của khán giả bằng sự tinh tế.
Kikuo có thể là một bi kịch như vở diễn Thiếu Nữ Chùa Dojoji, hoặc cũng có thể là khúc hùng ca như Yoshitsune và Nghìn Cây Anh Đào – điều đó bộ phim để khán giả tự mình cảm nhận. Xem Quốc Bảo đòi hỏi sự kiên nhẫn và cả sự thấu hiểu đối với phong vị đặc trưng của điện ảnh Nhật Bản, nơi ngôn ngữ hình ảnh và biểu tượng được đặt lên hàng đầu.

Nhưng nếu bạn sẵn lòng dành thời gian và sự nhẫn nại, bộ phim sẽ trở thành một trong những trải nghiệm xúc động nhất bạn từng có về loại hình nghệ thuật đòi hỏi trọn vẹn tâm can và linh hồn.
