Buzz
Nép mình giữa dãy Alps trắng xóa tuyết, Vermiglio vẽ nên bức tranh của một ngôi làng Ý yên bình, nơi chiến tranh, tình yêu và sự lừa dối hoà vào từng hơi thở của cuộc sống nơi đây.
Như một khúc nhạc nhẹ nhàng vang lên giữa sự ồn ào của điện ảnh đương đại, bộ phim Vermiglio của đạo diễn Maura Delpero là một trong những tác phẩm tĩnh lặng và sâu lắng nhất của điện ảnh Ý năm 2024. Từ cảnh quay đầu tiên đến những giây phút cuối cùng, bộ phim như được dệt nên từ những gương mặt kiên định, cảm xúc bị kìm nén, và những chuyển động tinh tế đến mức đôi khi người xem cảm thấy khung hình dường như đã ngừng chuyển động.
Đó là loại điện ảnh đưa ta lạc vào ranh giới giữa sự mê hoặc và sự tĩnh lặng tuyệt đối, nơi cuộc sống của những con người vùng núi Alps năm 1944 hiện lên tự nhiên đến mức người ta có thể tưởng rằng đạo diễn Maura Delpero đã quay ngược thời gian để làm nên một bộ phim tài liệu.
Câu chuyện dưới bóng mùa đông
Bộ phim mở ra trong không gian mùa đông lạnh giá, khi ngôi nhà đông đúc dần thức dậy. Lucia (Martina Scrinzi), cô con gái đầu, bắt đầu vắt sữa bò dưới ánh sáng mờ ảo, gương mặt cô nép vào sườn bò ấm áp. Người mẹ, Adele (Roberta Rovelli), đun sữa và chia cho bảy đứa con, cùng những lát bánh mì cứng làm bữa sáng. Các đứa trẻ tự nhiên xếp hàng quanh chiếc bàn gỗ cũ kỹ, nơi cả gia đình quây quần ăn uống, học hành và sống cùng nhau.
Ở đầu bàn là Caesar (Tommaso Ragno), người cha nghiêm khắc nhưng cũng đầy yêu thương, giọng nói trầm ấm của ông mang đến cảm giác của một người đàn ông đã quen với việc được lắng nghe và tuân theo. Ông là thầy giáo của ngôi trường duy nhất trong làng, nơi tất cả các con ông, trừ đứa bé út yếu ớt, đều học cùng một lớp.
Qua bốn mùa, ống kính của nhà quay phim Mikhail Krichman – nổi tiếng với phong cách tĩnh tại, kiềm chế – ghi lại từng khoảnh khắc đời sống của các thành viên trong gia đình: lao động, nghỉ ngơi, vui chơi. Giữa sự khắc nghiệt và cái lạnh cắt da cắt thịt của đời sống thường nhật, vẫn có những phút giây ấm áp, khi Caesar mang chiếc máy hát cổ vào lớp học và dạy lũ trẻ cảm nhận mùa hè qua bản nhạc Vivaldi.
Những dòng chảy ngầm trong gia đình và ngôi làng
Ẩn sâu dưới bề mặt tĩnh lặng, đạo diễn Delpero khéo léo dệt nên những sợi chỉ mỏng manh của xung đột và khát vọng. Dino (Patrick Gardner) – người con trai cả, mang trong mình sự bất mãn âm ỉ với cha. Cô hàng xóm Virginia, một hình ảnh của tuổi trẻ và khát khao, làm xáo động những cảm xúc mơ hồ. Và ở trung tâm câu chuyện, ba người con gái của Caesar dần trở thành điểm tựa: Flavia – cô gái thông minh, được chọn để tiếp tục học hành; Ada – đứa con gái trầm lặng, bị ám ảnh bởi tội lỗi và những nghi thức tự trừng phạt; và Lucia – cô gái đang yêu, khẽ rung động trước Pietro, người lính đào ngũ từ Sicily, đang lẩn trốn trong làng.
Tình yêu của Lucia và Pietro là những ánh nhìn vụng trộm, những mảnh giấy viết vội bằng hai phương ngữ khác nhau, trao qua khung cửa sổ. Trong khi đó, những người đàn ông già trong làng tranh luận gay gắt về việc có nên giấu giếm người lính đào ngũ hay không. “Kẻ đào ngũ là kẻ hèn nhát!”, một người quát lên. Caesar chỉ khẽ đáp: “Nếu ai cũng hèn nhát, có lẽ đã chẳng có chiến tranh.”
Và như một quy luật bất biến của cuộc sống, trong vòng xoáy của sinh, tử, yêu, ghét, bi kịch cuối cùng cũng đến, bất ngờ và không thể tránh khỏi.
Nghệ thuật và cảm thức
Với những thước phim tuyệt đẹp, Vermiglio gợi nhớ đến sự tĩnh lặng thiền định, nơi cảnh vật không chỉ đóng vai trò phông nền mà trở thành một nhân vật độc lập, phản chiếu tâm hồn con người. Dãy Alps hùng vĩ của Ý hiện lên vừa khắc nghiệt vừa tráng lệ, bao bọc những số phận bé nhỏ như minh chứng cho sự kiên cường của họ trước dòng chảy của thời cuộc.
Đạo diễn Delpero không tìm cách lãng mạn hóa nỗi đau hay bi kịch; bà quan sát chúng với một cái nhìn nhân bản, nhẹ nhàng mà thấu suốt. Dù là một gia đình đông đúc, bộ phim vẫn giữ được sự tập trung vào những nhân vật trung tâm, không kể quá nhiều mà chỉ khắc họa họ qua ánh mắt, cử chỉ, qua nhịp điệu của cuộc sống.
Trong nhịp kể chậm rãi ấy, Vermiglio trở thành một bản hòa ca về con người trong chiến tranh, nơi cảm xúc, lý trí, tội lỗi và khát vọng sống hòa quyện trong những lớp lang tinh tế. Maura Delpero tiếp tục chứng minh khả năng hiếm có của mình trong việc khai thác nghịch lý của bản chất con người – vừa yếu đuối vừa kiên cường, vừa tội lỗi vừa trong sáng.
Vermiglio không chỉ là một bộ phim về chiến tranh, mà còn là một bức tranh tĩnh vật về linh hồn, nơi mỗi chuyển động đều mang trong mình âm vang của thời gian.
