10 điều thú vị từ cuốn sách "Lời nói dối vĩ đại của não"

Nhiều người không nhận thức được rằng sức mạnh ý chí thực chất bắt nguồn từ bản năng sinh học. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi đối diện với thử thách, ý chí có thể kích hoạt một trạng thái đặc biệt trong bộ não, giúp gia tăng khả năng vượt qua khó khăn.

Vậy làm thế nào để phát huy sức mạnh ý chí? Bạn cần tập trung vào việc giải quyết căng thẳng và các rào cản khiến bạn không thể thực hiện mục tiêu. Khi làm vậy, bạn sẽ có thể suy nghĩ chậm lại, tích cực hơn. Một số người chọn giải trí, thể dục, thiền... Những phương pháp này thực sự giúp giảm stress và giữ cho bạn luôn tràn đầy năng lượng.

Khi bạn giúp mẹ dọn nhà, xếp củi vào kho… sau khi xong việc, bạn cảm thấy mệt mỏi và tự nhủ phải tập thể dục để khỏe hơn. Ý chí cũng vậy, nếu hoạt động quá sức, nó sẽ dần kiệt quệ và không còn khả năng kiểm soát.

Tại sao sử dụng quá mức ý chí lại khiến nó kiệt quệ? Bởi mỗi lần bạn thành công trong việc kiểm soát bản thân, một phần năng lượng của bạn sẽ bị tiêu hao. Điều này không chỉ là chống lại cám dỗ trước mắt mà còn là sự trì hoãn lâu dài. Vậy làm thế nào để phục hồi năng lượng đã mất?

Để khôi phục năng lượng ý chí, bạn cần bổ sung thêm năng lượng giúp ổn định lượng đường trong máu. Những thực phẩm tự nhiên và lành mạnh như rau quả, ngũ cốc sẽ tiếp thêm sức mạnh cho bạn. Bạn có thể rèn luyện ý chí bằng cách để một hộp kẹo yêu thích ở nơi dễ nhìn thấy và tự kìm chế mình không ăn. Việc thực hiện những bài tập chống lại cám dỗ nhỏ như vậy sẽ giúp bạn kiên cường hơn với những thử thách lớn hơn.

Điều này rất hay gặp, nhất là đối với sinh viên. Sau mỗi kỳ thi, khi đã hoàn thành tốt bài kiểm tra hoặc đạt được chứng chỉ tin học, tiếng Anh, họ thường muốn xả stress bằng cách ăn uống hay đi chơi để bù đắp cho những ngày tháng học hành vất vả. Tuy nhiên, hậu quả là cơ thể sẽ cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức sống và không còn năng lượng để tiếp tục học tập.

Điều bạn cần làm là đừng để bản thân rơi vào trạng thái buông thả quá lâu. Việc đi chơi với bạn bè, ăn uống cùng gia đình… là những hoạt động lành mạnh và cần thiết. Tuy nhiên, sau khi thư giãn, bạn cần lên kế hoạch và thực hiện nghiêm túc những mục tiêu tiếp theo. Đừng nuông chiều bản thân quá mức, đó là một yếu tố quan trọng dẫn đến thành công của bạn.

Tại sao bạn cảm thấy tồi tệ khi thỏa mãn những ham muốn ngắn hạn như mua một chiếc áo mà không bao giờ mặc đến, dành cả ngày để lướt Facebook, xem phim? Và tại sao bạn lại tái phạm dù biết mình cần phải thay đổi?

Vì hệ thống phần thưởng trong não đôi khi không dẫn bạn đi đúng hướng, mà ngược lại, nó có thể đưa bạn vào những quyết định sai lầm. Vậy nguyên nhân là gì? Khi bạn thấy hoặc ngửi thấy thứ gì đó bạn thích, não bộ kích hoạt cảm giác phần thưởng như “Cứ ăn đi, cứ đi chơi đi, cứ xem phim đi…” Khi đó, não sẽ tiết ra dopamine, chất tạo cảm giác hưng phấn. Khi dopamine được kích hoạt, não bộ cho phép bạn thực hiện những điều bạn muốn, mặc dù biết nó có hại, vì sự ham muốn đã lấn át ý chí.

Mọi kế hoạch đều cần phải có mục tiêu và định hướng rõ ràng cho tương lai. Bạn phải hình dung tương lai của mình sẽ như thế nào khi hành động theo cách này. Nếu không có định hướng cụ thể, bạn dễ dàng mắc sai lầm trong hiện tại và tự lừa dối bản thân rằng tương lai sẽ tốt hơn.

Tuy nhiên, điều này rất hiếm khi xảy ra, vì tương lai chỉ là lúc bạn quên đi những khó khăn của quá khứ. Vậy giải pháp là gì? Hãy hình dung những kết quả cụ thể trong tương lai mà bạn có thể đạt được từ những hành động bạn thực hiện ngay hôm nay.

Bằng cách này, bạn sẽ tạo ra một khoảng cách với những cám dỗ và không dễ bị cuốn vào những việc không có mục tiêu rõ ràng.

Khi bạn tự nhủ rằng mình sẽ không làm điều này, mình sẽ không ăn thứ kia, thì chính những suy nghĩ này lại thôi thúc bạn muốn làm điều đó hơn bao giờ hết.

Trong một cuộc khảo sát tại một trường học với hai nhóm học sinh, nhóm 1 được yêu cầu liệt kê những món ăn vặt không liên quan đến socola, còn nhóm 2 thì được tự do chọn lựa. Kết quả cho thấy nhóm 1, mặc dù không nhắc đến socola, nhưng đa phần đã chọn những loại kẹo khác. Ngược lại, nhóm 2 lại ít chọn kẹo. Qua đó, ta có thể thấy rằng khi ép bản thân không được nghĩ về điều gì, hiệu quả thu được sẽ hoàn toàn ngược lại. Thay vì vậy, hãy tập trung vào những điều tích cực; điều này sẽ giúp cơ thể bạn hướng đến những hành động tích cực hơn, và dần dần, bạn sẽ thoát khỏi những cám dỗ xấu.

Điều này rất rõ ràng, đặc biệt là trên các nền tảng mạng xã hội. Những diễn giả, người truyền cảm hứng luôn thu hút sự chú ý của nhiều người, chẳng hạn như diễn giả Lê Thẩm Dương, Nick Vujicic, và những câu chuyện về ý chí, nghị lực vượt qua khó khăn trong cuộc sống...

Sau khi tiếp cận những câu chuyện truyền cảm hứng như vậy, người ta thường trở nên lạc quan, hành động tích cực hơn và tin vào cuộc sống nhiều hơn. Điều này có thể lan tỏa mạnh mẽ đến mọi người xung quanh. Vì vậy, trong cuộc sống, hãy tránh xa những điều tiêu cực, những phán xét và sự nghiêm trọng hóa vấn đề, thay vào đó hãy tiếp xúc với những điều tốt đẹp. Khi đó, bạn sẽ có sức mạnh và ý chí để làm được những điều tuyệt vời.

Ý chí là yếu tố không thể thiếu để đạt được thành công. Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao ý chí lại quan trọng đến vậy chưa? Các nghiên cứu chỉ ra rằng những người sở hữu ý chí mạnh mẽ thường vượt trội trong tất cả các lĩnh vực cuộc sống: họ hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn, có các mối quan hệ bền vững và thỏa mãn, thành công hơn, kiếm được nhiều tiền hơn, và thậm chí sống thọ hơn.

Tóm lại, nếu bạn muốn thay đổi cuộc đời, điều đầu tiên bạn cần làm là rèn luyện ý chí. Tuy nhiên, ý chí có thể dễ dàng thay đổi theo cảm xúc, đặc biệt là khi bạn gặp phải những thử thách khó khăn. Khi gặp phải những cảm giác chán nản, bạn có thể dễ dàng buông bỏ và từ bỏ mục tiêu mình đã đề ra. Cuốn sách này sẽ giúp bạn duy trì và củng cố ý chí để đạt được mục tiêu và thành công trong cuộc sống.

Ba thành tố của ý chí trong cuốn sách được chia thành: Tôi không, Tôi sẽ và Tôi muốn.

• Thành tố thứ nhất: Tôi không - Cuộc sống đầy rẫy những cám dỗ, và bạn cần học cách phân biệt đâu là cám dỗ tích cực, đâu là cám dỗ tiêu cực. Ví dụ như khi bạn quyết tâm ăn kiêng để giảm cân nhưng lại bị bạn bè mời ăn uống, hoặc khi bạn muốn bỏ thuốc lá nhưng lại gặp bao thuốc lá khi ngồi cà phê cùng bạn bè. Đó là lúc bạn phải học cách từ chối những điều mình yêu thích. “Tôi sẽ không” chính là phương pháp giúp bạn chống lại những cám dỗ tiêu cực trong cuộc sống, giúp bạn kiên trì thực hiện các mục tiêu của mình. Mỗi khi bạn đối mặt với cám dỗ, hãy nhắc nhở bản thân: tôi không hút thuốc, tôi không ăn đồ ngọt, tôi không lười biếng học hành. Hãy ghi lại và dán chúng vào những nơi dễ thấy nhất, kèm theo một câu nhắc nhở: “Nếu tôi không làm được, tôi sẽ trở thành người tồi tệ nhất”. Mặc dù đơn giản nhưng rất khó thực hiện, do đó bạn cần rèn luyện hàng ngày và luôn tự nhắc nhở mình.

• Thành tố thứ hai: Tôi sẽ - Tôi sẽ mang tính quyết tâm và động lực mạnh mẽ. Khi bạn nói “Tôi sẽ”, bạn đã cam kết thực hiện một hành động cụ thể. Ví dụ như: tôi sẽ chăm chỉ học hơn, tôi sẽ vượt qua môn học này, tôi sẽ dậy sớm để tập thể dục. “Tôi sẽ” cần được nhắc nhở thường xuyên và lặp đi lặp lại mỗi ngày để giúp bạn duy trì tinh thần và kiên trì với mục tiêu của mình.

• Thành tố thứ ba: Tôi muốn - Tôi muốn thể hiện sự định hướng và khát khao tương lai. Ví dụ như: tôi muốn trở thành giáo sư, tôi muốn có thật nhiều tiền, tôi muốn đi du lịch khắp thế giới... Những ước muốn này sẽ là động lực thúc đẩy bạn tiến về phía trước, không ngừng phấn đấu để đạt được mục tiêu. Tuy nhiên, bạn cũng cần phải biết dừng lại và không để những ham muốn không kiểm soát làm cản trở quá trình đạt được mục tiêu của mình.

Ngày nay, bạn phải đối mặt với vô vàn sự phân tâm, từ những thú vui giải trí hấp dẫn khiến bạn dễ dàng xao lãng và trì hoãn công việc. Khi bắt tay vào làm việc, bạn cảm thấy mệt mỏi và thiếu động lực. Nguyên nhân chính là vì bạn đang bị sự sao lãng chi phối, và những cám dỗ xung quanh dễ dàng chiếm lĩnh tâm trí. Khi đầu óc không được minh mẫn, các cám dỗ này có thể khiến bạn lạc hướng và mất đi mục tiêu. Tuy nhiên, bạn có thể đối phó với sự sao lãng này bằng cách gia tăng sự tỉnh giác thông qua thiền định.

Thiền giúp bạn thư giãn, tĩnh tâm, và trong những khoảnh khắc yên bình ấy, bạn sẽ có thể suy nghĩ sâu sắc hơn, từ đó tập trung vào những điều tích cực và tốt đẹp. Các nghiên cứu khoa học cho thấy, chỉ sau 11 phút thiền, trí óc và cơ thể của bạn sẽ được nghỉ ngơi, giúp bạn thanh tịnh và giảm căng thẳng. Điều này giúp bạn loại bỏ các cám dỗ và duy trì quyết tâm thực hiện mục tiêu lâu dài. Thiền cũng giúp bạn điều chỉnh lại sự mất cân bằng, giúp bạn sắp xếp lại thời gian và tránh xa sự sao lãng không cần thiết.